شهر افسانه ای آمل در انتضار مسافران نوروزی / آمل شهر جنگل و فلسفه و تمدن

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران گفت: «الیمستان»، از مناطق توریستی ایران در آمل است که تورهای زیادی از جوانان برای تفریح و سفر به دل طبیعت الیمستان می‌زنند این منطقه نگاه عکاسان داخلی و خارجی را نیز به خود جذب کرده و طبیعت بکر و زیبایی جنگل‌ها و مراتع و سرسبزی آن وصف نشدنی است.

«سیف‌الله فرزانه» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه‌ی مازندران، اظهار کرد: شهرستان آمل در مرکز استان از شمال به شهرستان محمودآباد، از شرق به شهرستان بابل، از غرب به شهرستان نور و از جنوب به تهران محدود می‌شود.

وی با بیان این‌که براساس آخرین تقسیمات کشوری، این شهرستان از دو بخش(مرکزی و لاریجان) و 8 دهستان تشکیل شده است، گفت: موقعیت استراتژیک شهر آمل و رودخانه‌ی هراز، توسعه‌ی بخش‌های کشاورزی، تجاری، صنعتی و گردشگری منطقه را در سال‌های اخیر تسهیل کرده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران یادآور شد: محصولات عمده‌ی کشاورزی آمل شامل برنج، گل و گیاه، دانه‌های روغنی کلزا، سبزیجات و علوفه است.

فرزانه با اشاره به وجود جاذبه‌های گردشگری و طبیعی در آمل گفت: قله‌ی دماوند 10 کیلومتری شمال شرقی تهران و 75 کیلومتری جنوب غربی شهر آمل در البرز مرکزی و بخش لاریجان یکی از منحصربه فردترین جاذبه‌های طبیعی ایران قرار دارد و جاده‌ی توریستی هراز که تهران را به مازندران متصل می‌کند از نزدیکی آن می‌گذرد.

وی با بیان این‌که قله‌ی دماوند از گذشته‌های دور تا به امروز جزء جدایی‌ناپذیر فرهنگ و افتخارات ایرانیان و مازندرانی‌ها بوده است، افزود: شهرت جهانی این جاذبه‌ی طبیعی و از طرفی مجاورت آن با مرکز کشور و دریای خزر، اهمیت و جایگاه والاتری دارد تا جایی که هر سال هزاران تن از مشتاقان ورزش و طبیعت‌گردی از ایران و همه‌ی نقاط جهان به آن رو می‌آورند و با دیدن عظمت این قله سر برافراشته بر آسمان از خودشناسی به خداشناسی می‌رسند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران تصریح کرد: دره و دریاچه‌ی سد لار در بخش لاریجان، بزرگترین سد خاکی خاورمیانه بر روی رود هراز معروف به سد لار است.

فرزانه یادآور شد: قله‌ها و ارتفاعات مختلف چشمه‌سارها، آبشار، رودهای متعدد با آب گوارا، دریاچه‌ها گونه‌های کم نظیر ماهی قزل‌آلا، گیاهان دارویی و انواع حیوانات وحشی آب و هوای بسیار مطبوع به خصوص در فصل تابستان پذیرای گردشگران و علاقه‌مندان به بخش طبیعت‌گردی قرار گرفته و فضای مناسبی برای اوقات فراغت و ماهیگیری فراهم کرده است.

وی با بیان این‌که آب معدنی آب اسک در 8 کیلومتری آمل به تهران در محور هراز واقع است، گفت: آب‌های معدنی گرم با مواد گوگردی در همه‌ی نقاط روستای آب اسک جاریست که به صورت سنتی گردشگران بیشماری به ویژه در فصل تابستان برای استفاده از آب معدنی و هوای مطبوع کوهستانی به این منطقه مسافرت می‌کنند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران ادامه داد: پل دوازده چشمه در عصر سلطنت شاه عباس صفوی بر روی رود هراز در مرکز شهر آمل بر روی رود هراز در ابتدای خیابان سبزه میدان احداث شد که در بخش شرقی و غربی، شهر را به هم متصل می‌کند و این پل به نیت دوازده معصوم(ع) دارای 12 طاق و دهنه است.

فرزانه ادامه داد: آب معدنی لاریجان در مسیر آمل به تهران در محل گزنک مرکز بخش لاریجان و در ادامه‌ی قله‌ی دماوند روستای ییلاقی و خوش آب و هوای آب گرم قرار دارد و آب‌های گرم و معدنی این روستا با حرارتی در حدود 62 درجه سرشار از مواد گوگردی است که از همین‌رو برای درمان انواع بیماری‌های پوستی، دردهای استخوان، مفاصل و روماتیسم مفید است.

وی با بیان این‌که آب معدنی استراباکو بین راه لاریجان به روشاق، نزدیک روستای بایجان در محلی به نام قلابن واقع است، افزود: این آب معدنی از کوهی می‌جوشد و پس از چند متر به رودخانه‌ی هراز می‌ریزد که آب این چشمه ماده‌ای به نام زبیق دارد و برای درمان امراض جلدی ، به‌ویژه بیماری‌های عفونی مؤثر است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران یادآورشد: آب معدنی گرو کلرد از دل سنگ‌ها به بیرون می‌ریزد و از آب‌های معدنی و طبیعی شفابخش بوده است.

فرزانه خاطرنشان کرد: رودخانه‌ی گرمارود حدود ۵۰ کیلومتر طول دارد که از ارتفاعات شمالی رشته کوه‌های البرز بنام «هلی‌بار» سرچشمه می‌گیرد و در مسیر خود تراس‌های آبرفتی زیبایی را بر جا گذاشته است و در حول و حوش این رودخانه دو چشمه‌ی آب‌معدنی اصلی به نام‌های «گرو» و «لاله‌زار» و ده‌ها چشمه‌ی آب معدنی فرعی وجود دارند که به سبب داشتن املاح معدنی گوناگون، خاصیت درمانی شفابخشی برای امراض پوستی و دردهای مفصلی دارد.

وی ادامه داد: روستای جنگلی بلیران بر روی تراس آبرفتی رودخانه گرمارود واقع است که به سبب هم‌جواری با رودخانه‌ی پرآب گرمارود، جاذبه و چشم‌انداز ویژه‌ای دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران افزود: جاده‌ی دسترسی به این منطقه زیبا از روستای معروف کمدره واقع در کیلومتر ۱۵ جاده قدیم آمل به بابل است به علت این‌که جاده خاکی و جنگلی است همه‌ی کسانی که تاکنون به نیت طبیعت درمانی و طبیعت‌گردی به «گرو» و «لاله‌زار» در «گرمارود» سفر کرده‌اند با شوق و علاقه‌مندی این محیط طبیعی بکر و باصفا را به عنوان مکان تفریحی دایمی خود در فصل بهار و تابستان پذیرفته‌اند.

فرزانه با اعلام این‌که دهکده‌«الیمستان» یکی از زیباترین مناظر را درفصول بهار وتابستان به گردشگران و طبیعت دوستان نوید می‌دهد، گفت: این جنگل‌ها محل رویش گیاه «الیما»ست که دراردیبهشت‌ماه رشد می‌کند.

وی یادآور شد: الیمستان یکی از مناطق توریستی ایران در آمل است که تورهای زیادی از جوانان برای تفریح و سفر به دل طبیعت الیمستان می‌زنند این منطقه نگاه عکاسان داخلی و خارجی را نیز به خود جذب کرده و طبیعت بکر و زیبایی جنگل‌ها و مراتع و سرسبزی آن وصف‌نشدنی است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران با بیان این‌که قله‌ی «الیمستان» نیز یکی دیگر از جاذبه‌های این روستا است که در زمستان و بهار کوهنوردان زیادی را به خود جذب می‌کند، افزود: ارتفاع این قله حدود 2510 متر ارتفاع است که یکی از بهترین گزینه‌های کوهنوردی در زمستان محسوب می‌شود در صورتی که اهل کوهنوردی باشید، این قله با همه‌ی جاذبه‌های طبیعی اطرافش بهترین گزینه‌ی سفر کوهنوردی شماست.

فرزانه با اشاره به این‌که پارک جنگلی «هلومسر» پارکی طبیعی و بزرگ در آمل که فضایی بسیار تمیز با پتانسیل و خدمات‌دهی زیاد برای مردم و مهمانان در خود اندیشیده است، گفت: سال پیش نیز منطقه نمونه گردشگری شد و پلاژها، پیست اسکیت و دوچرخه‌سواری دارد.

وی با بیان این‌که بلیران از مناطق ویژه‌ی گردشگری است که با داشتن پتانسیل‌های گردشگری و آب درمانی رودخانه (گرمارود) مورد توجه مسوولان استانی و منطقه است، افزود: بدین لحاظ و با توجه به استقبال گروه‌های مختلف گردشگری این منطقه به عنوان یک منطقه بکر با چشمه و رودخانه و فضای سبز زیبا قرار گرفته و غیر از طبیعت آن به تاریخی بودن این منطقه می‌توان اشاره کرد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران با بیان این‌که دریاچه‌ی «ساهون» در دامنه‌های جنوب غربی قله‌ی دماوند، با ارتفاع بیش از 3000 متر از سطح دریا نزدیک روستای نوا قرار گرفته است، افزود: در گذشته بیش از 1000 هکتار وسعت داشته که به مرور زمان بر اثر دخالت‌های انسان حجم آب آن کاهش یافت و هم‌اکنون به صورت مردابی در آمده است.

فرزانه اظهار کرد: دشت و آبشار دریوک یکی از بکرترین مناطق طبیعی در ایران است که در مازندران، آمل قرار دارد یک دشت وسیع، زیبا و با آبشاری بلند و کشیده با سنگلاخ‌هایی سخت که طبیعتی زیبا برای گردشگران و کوهنوردان است.

وی ادامه داد: آبادی زیبای «نمار»، نیز که در بالادست این منطقه واقع است مناطق دیدنی زیادی چون آبشار و دشت سرسبز «دریوک»، چشمه‌های آب معدنی و چهل چشمه و چشمه لهرا را دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران با بیان اینکه «آبشار یخی» از عجیب‌ترین آبشارهای جهان است، گفت: دسترسی به این آبشار، نیازمند منحرف‌شدن از مسیر اصلی جبههٔ جنوبی است این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع 5100 متری از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه می باشد.

فرزانه با اشاره به این‌که قلل «کرنا» بر روی یال جنوب، جنوب شرقی دماوند قرار دارد که از طریق یال‌های بزرگ و طولانی‌اش به رینه و آبگرم و ملارد منتهی می‌شود، گفت: ویژگی خاص، از مهم‌ترین ویژگی کرنا یخچال بزرگی است که در قسمت شمالی آن قرار دارد.

وی تصریح کرد: با پشت سر گذاشتن دو سوم جادۀ هزار در قلب منطقۀ البرز مرکزی، به محلی موسوم به دو راهی پنجاب می‌رسید که این دو راهی و جاده‌ای خاکی که مسیر مواصلاتی نمارستاق نام گرفته و دشتی وسیع و زیبا در منطقه نمارستاق با آب‌ها و چشمه‌های فراوان و گل‌های شقایق است که به لرا یا دشت نمارستاق مشهور است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران با بیان این‌که پارک جنگلی میرزا کوچک‌خان در ۲۰کیلومتری شهر آمل استان در جاده هراز قرار دارد، افزود: این پارک جنگلی دومین پارک جنگلی شمال و در مسیر جاده هراز و فست فود مجموعه‌ی توریستی رفاهی نارنجستان آمل قرار دارد.

فرزانه خاطرنشان کرد: پارک بزرگ دهکده‌ی طلایی بزرگترین پارک مازندران است که به عنوان یکی از زیباترین پارک‌های ایران نیز نام برده می شود، امکانات این پارک یک دریاچه برای قایق و یک شهربازی برای بزرگسالان و یک شهربازی برای خردسالان دارد و این پارک از پل میر بزرگ آغاز شد و به پارک نارنجستان ختم می‌شود.

وی یادآور شد: دریاچه تار و هویر، غار کمربن، آبشار شاهان دشت، آبشار آلامل، آبشار پرو مد، آبشار شیخ علی‌ خان، قله‌ی کاعون، آبشار سرآسیاب، آبشار نمار و گنجه طلا، آبشار سنگ درکا، آبشار دعیز، آبشار آب مراد لاسم، جنگل زیارو، آبشار پردمه، دشت لرا، آبشار تماره، شکارگاه‌های لاسم، شکارگاه امیری، خوشواش و نوا، دریاچه آب اسک، منطقه امیری، منطقه حفاظت شده چلاو، دریاچه امامزاده علی، آبشار قلعه دختر آمل، یخچال دوبی سل، قله امامزاده قاسم، پلاس، رودخانه هراز و غار اسک از جاذبه‌های گردشگری مازندران است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران با اشاره به این‌که بقعه‌ی امامزاده عبدالله در 12 کیلومتری جنوب غربی آمل در دامنه‌ی سرسبز البرز شمالی قرار دارد، گفت: ساختمان اصلی آن با معماری بسیار زیبا در سال 43 بنا شد از آثار قدیمی آستانه حوض شنا، مرقد بی بی فاطمه و سقاخانه است که هر سال هزاران نفر از آن بازدید می‌کنند.

فرزانه یادآور شد: قلعه‌ی شاهان دشت، گنبد ناصرالحق و شمس طبرسی، بقعه‌ی میر حیدر آملی، بقعه‌ی تاریخی میرزا بزرگ، پل دوازده چشمه، پل فلزی، آرامگاه هفت تنان، نقش برجسته‌ی شکل شاه، حمام شاه‌عباسی، مسجد جامع آمل، قلعه‌ی ملک بهمن، موزه‌ی تاریخ آمل، کاخ شهرداری، تکیه و پل فیروزکلا، دخمه‌های سنگی کافر کلی، بارگاه امامزداه عباس، امامزاده حسن، مقبره و گورستان امامزاده قاسم، سقانفار هندوکلا عمارت منوچهری، مسجد امام حسن عسگری و خانه شفاهی از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی آمل محسوب می‌شود.

نگاهی جامع به شهرستان فريدونكنار

تاريخچه فريدونكنار:

نام قبلي آن فري كنار بوده و منطقه اي است بسيار قديمي كه پيدايش اين شهر را به فريدون جم نبيره جمشيد نسبت مي دهند.

چنين روايت مي كنند كه فريدون پادشاه كياني با كشتي خود در سواحل فريدونكنار پهلو گرفت و در نواحي كشاورزي و نيمه باتلاقي براي خود يك نفار درست كرد كه اين نفار براي او به عنوان دژ مستحكم و استوار بود تا از دست دشمنان در امان باشد.

اما بعضي از بزرگان عقيده دارند كه فرزند يكي از پادشاهان به نام فريدون در ساحل فريدونكنار غرق شد و پس از اينكه به ساحل كنار آمد اين شهر بدين نام معروف شد.

 

جغرافياي فريدونكنار

بخش فريدونكنار در نوار ساحلي درياي خزر قرار دارد، از شرق به بابلسر، از غرب به سرخ رود، از جنوب به آهنگركلا و از شمال به درياي مازندران محدود است.

بخش فريدونكنار با مساحتي بالغ بر پنج كيلومتر مربع مي باشد و ارتفاع آن از سطح درياي آزاد منهاي 075/24 است. منطقه اي است دشتي و كرانه اي و داراي آب و هواي معتدل و مرطوب با بادهايي به نام خزري، دشت وا، گل وا، كوسري و جو قاسمي است كه بيشتر جهت باد از غرب به شرق (دشت وا) و از شرق به غرب (گل وا) مي باشد. باران باران آور همان دشت واست. مدت وزش باد از يك ساعت الي 24 ساعت بيشتر نمي شود.

بارندگي باران در سال به مقدار 900 ميليمتر است. فصل بارندگي در تمام سال ادامه دارد به استثنائ تير ماه و مرداد ماه كه مقدار بارش كم است.

 

جمعيت شهر فريدونكنار:

بر اساس آمار سال هاي 1345 هجري شمسي بالغ بر 8882 نفر و در سال 1355 هجري شمسي 13944 نفر، در سال 1365 (ه.ش) 20997 نفر، در سال 1368 (ه.ش) 2365 نفر ، در سال 1370(ه.ش) 25350 نفر بوده است.

بر اساس آمار نامه فرمانداري بابلسر،  بخش فريدونكنار از سه دهستان به نام هاي فريدونكنار، امامزاده عبدالله و باريك رود تشكيل شده است. طبق آخرين سرشماري در سال 1375 جمعيت شهر فريدونكنار به 30000 نفر مي رسد.

 

اقوام مهاجر روستاهاي فريدونكنار:

مهاجران عبارتند از: گيلاني، گرجي، كردها، بند پي ها.

گيلاهي ها در روستاي بزرگ بيشه محله ساكن هستند. علت مهاجرت آن ها اين است كه اين اقوام از طرف رودخانه فردونكنار (مروز رود) توسط لنج و پراخود بار مي بردند براي تجارت كه بعضي از آن ها در آنجا ساكن شدند.

گرجي ها در روستاي مهلبان ساكن هستند. آن ها از تبار گرجستان شوروي سابق مي باشند. آن ها در تجارت با روستا ها و شهر فريدونكنار در ارتباط بودند كه بعضي از آن ها در روستاي مهلبان ساكن شدند.

بند پي ها در روستاي فيروزآباد ساكن هستند كه از بند پي بابل به اين جا مهارجت كردند. شغل اصلي آن ها دامداري و كشاورزي است. زنان اين قوم به قالي بافي مشغول هستند.

كرد ها در روستاي حسين آباد (شيرا) ساكن هستند. آن ها از قبيله كردهاي استان كردستان مي باشند. علت مهاجرت آن ها، به روايتي، در دوران آقا محمد خان قاجار مي باشد كه آن ها سد دفاعي محكمي در برابر حمله تركنستان شوروي سابق به نوار ساحلي باشند. از اين اقوام مي توان در قسمت هايي از ايزده، چمخاله در رشت، شيرا (حسين آباد) فريدونكنار، كردكلا جوبار (جويبار) يافت. از بين آن ها پهلواناني همچون محمد شيري، خوشعلي عبادي، ... خوش درخشيدند.

 

كشاورزي در روستا ها و شهر فريدونكنار:

اكثر مردم روستا و شهر به شغل كشاورزي مشغول هستند كه نوع كشت آن برنج است. انواع برنج آن عبارتند از:

طارم (دم سياه استخواني)، صدري، گرم رشتي، سرد رشتي، زرگ، آب كناري، قريبك، خزر، آمل دو، و ... مي باشد. نوع برنج هاي قديمي شامل شل شل، ماچك، شهات و چمپا است.

وسعت مزارع برنج شهر 1700 هكتار و روستاهاي آن 1300 هكتار مي باشد.

اين مزارع كشاورزي آب خود را از رودخانه هايي به نام كچب رود، باريك رود، شراكل، كه همه آن ها شاخه اي از رودخانه مروز رود مي باشند، مي گيرند. سرچشمه اصلي اين رودخانه از كو هاي ديوا و سنگ چال رشته كو ه هاي البرز است. مرز رود از وسط شهر فريدونكنار مي گذرد و آب هاي خود را به درياي خزر مي ريزد.

بر روي اين رودخانه پلي قرار دارد. قدمت تاريخي اين پل به به سال 1336 بر مي گردد كه توسط مهندسين آلماني در دوران رضا شاه يعني قبل از جنگ جهاني دوم احداث گرديد. قيل از اين پل، پل چوبي بوده است كه آن را به دوران احمد شاه نسبت مي دهند. عرض آن پل قديمي به 4 الي 5 متر مي رسد. به قديمي بودن اين پل، در سال .. پل ديگر براي عبور مرور درست كرده اند كه امروزه شرق و غرب شهر را به يكديگر متصل مي كند.

 

مركبات در فريدونكنار:

انواع مركباتي كه در فريدونكنار يافت مي شود عبارتند از: پرتقال، ليمو، نارنگي، نارنج، و ...

 

صيد ماهي در فريدونكنار:

انواع ماهي كه در دريا و رودخانه صيد مي شود عبارتند از : كفال، ماهي سفيد، كپور، كيلكا، غزل آلا، شك، اورنج، سوف، اسبك، چكاب، (اردك ماهي) و اوزون برون. اوزون برون يك ماهي خاوياري است كه خاويار آن ارزش جهاني دارد و درآمد زيادي براي كشور ما به ارمغان مي آورد. براي گسترش صيد ماهي و تجارت، بندري چند منظوره در حال احداث است.

 

بندر:

از دوران قديم در فريدونكنار در دهنه رودخانه مرزرود كه به دريا مي پيوست، بندري وجود داشت كه آن شايد جزء قديمي ترين بنادر درياي خزر باشد. اما الان اثر اندكي از آن باقي مانده است.

 

  بندر چند منظوره فريدونكنار:

اين بندر در حال احداث كه يكي از بنادر پيشرففته ايران در درياي خزر مي باشد، وسعت آن 90 هكتار بوده و با هزينه 17 ميليارد ريال و با 5/4 متر آبخور هم زمان قابل پذيرش 4 كشتي مي باشد. در اين بندر يك باند هلي كوپتر، يك رستوران، و  بهداري احداث خواهد شد.

بندر چند منظوره كه هم اكنون نيز به گفته مسوولين تا پايان سال جاري به بهره برداري خواهد رسيد، براي پهلوگرفتن كشتي هاي باري و مسافربري تا ظرفيت 4000 تن و كشتي هاي صيادي تا ظرفيت 400 تن پيش بيني شده است.   

بندر تجاري فريدونکنار داراي 3 پست اسکله با آبخور 5.5 متر و طول 380 متر است و توانايي تخليه و بارگيري يک ميليون تن کالا - نوع کالاهاي تخليه و بارگيري جنرال کارگو(فله) - را دارد. سيد نبي صيدپور مديرکل بنادر و کشتيراني استان هاي مازندران و گلستان مشکل محصور کردن محيط پيراموني بندر تجاري ساخته شده فريدونکنار را براي بهره برداري مورد اشاره قرار داد و گفت : پس از اختلاف با همسايه هاي اطراف اين بندر موضوع به سازمان ثبت اسناد و املاک تمليکي واگذار شده و اميدواريم که اين سازمان نيز هر چه سريعتر اين موضوع را تعيين و تکليف کند. صيدپور با اعلام اين که تاکنون 15 ميليارد تومان براي ساخت بندر فريدونکنار هزينه شده است ، اظهار کرد: براي تکميل و اتمام کار در بندر فريدونکنار به 6 تا 7 ميليارد تومان ديگر اعتبار نياز داريم.
مديرکل بنادر و کشتيراني استان هاي مازندران و گلستان از راه اندازي سيستم مخابرات دريايي در بندر فريدونکنار به عنوان مرکز بنادر شمالي کشور در سال جاري خبر داد و اعلام کرد: با راه اندازي اين سيستم ، کشتي ها مي توانند با نيمي از بنادر کره زمين ارتباط برقرار کنند. وي گفت : اين پروژه که هزينه اي حدود 2.2 ميليارد تومان در بر دارد تا اواخر مرداد به مناقصه گذاشته خواهد شد و شرکت برنده در اين مناقصه کار خود را از نيمه دوم شهريور به مدت 4 ماه شروع خواهد کرد. صيدپور بندر نوشهر را مورد اشاره قرار داد و با اعلام اين که امسال در اين بندر جهش صادراتي خواهيم داشت ، اظهار کرد: امسال براي اولين بار سنگ آهن به روسيه صادر شده است ، به طوري که در 4 ماهه اول امسال 30 هزار تن سنگ آهن به روسيه صادر شده و تا پايان امسال به 150 هزار تن خواهد رسيد. مديرکل بنادر و کشتيراني استان هاي مازندران و گلستان ، حجم واردات ، صادرات و ترانزيت کالا اعم از تجاري و نفتي در 4 ماهه اول امسال را از بنادر نوشهر و نکا يک ميليون و 56 هزار تن ذکر کرد و افزود: از اين ميزان 265 هزار تن کالاي تجاري در اين مدت به بندر نوشهر وارد شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 33 درصد رشد نشان مي دهد.

وي در مرداد ماه سال 1384 اعلام كرد بهره برداري بندر تجاري فريدونکنار ظرف 4 ماه آينده آغاز خواهد شد و متاسفانه بعد از گذشت اين زمان هنوز اين بندر به بهره برداري نرسيده است. البته شنيده ها حاكي از آن است كه اين بندر به يكي از بخش هاي نظامي سپرده شده است.

 

شركت هاي صيادي:

شركت هاي تعاوني صيادي عبارتند از: انقلاب، مطهري، شاهد و امام رضا. اعضاي هر يك از اين شركت ها 80 نفر مي باشد. تاريخ تاسيس شيلات در فريدونكنار به سال 1325 هجري شمسي برمي گردد.

 

صيد پرندگان:

صيد پرندگان كه يكي از مشاغل زمستاني مردم فريدونكنار مي باشد به گونه هاي مختلف صورت مي گيرد كه عبارتند از: لپو (بابلا لپو، پايين لپو)، گذر، شب دام (شو دوم)، دامگاه (دوما). با شروع فصل سرما، پرندگان معمولا از سيبري به سمت جنوب درياي خزر كوچ مي كنند و صيد آن ها از دير باز يكي راه هاي امرار معاش مردم اين شهر بوده است. زمان صيد پرندگان در لپو، گذر و شب دام از از اذان مغرب و تاريك شدن هوا تا اذان صبح  و روشن شدن هوا و زمان صيد  در دامگاه در طول روز است. لوازم مورد  استفاده صيادان چوب هاي بلند به ارتفاع 18 الي 20 متر است و اين كار با دو عدد چوب صورت مي گيرد. طوري كه بين دو چوب دام پهن كرده و پرنده به دليل تاريكي شب در دام مي افتد. پرندگاني كه به اين طريق صيد مي شوند  عبارتند از: چنگر (پرلا)، اوكرك، مرغ آبي. و...

گذر: توسط درختاني از قبيل صنوبر، توسكا، انجير اخاطه شده است كه موقع صيد پرندگان بعد از اذان مغرب و اذان صبح بوده و زمان آن يك ربع مي باشد. برخلاف لپو و شب دام كه زمان آن در طول شب است.

دامگاه: زمان صيد آن از 8 صبح الي 5/4 بعدازظهر است كه با پرواز دادن اردك هي اهلي تربيت شده جلوي آيش (جايي كه پرندگان در آنجا نشسته اند)، آن مرغابي كه شبيه آن هاست را همراه خود به دام چال (دوم چال) (صيدگاه) مي برند و صياد با انداختن دام بر روي آن،مرغابي را صيد مي كند.

نكته قابل ذكر در صيد اين پرندگان اين است كه به دليل قرق بودن منطقه، صيادان بر خلاف شهرهاي ديگر به هيچوجه از تفنگ استفاده نمي كنند و هنر آن ها در زنده گرفت اين پرنده هاست. اما در پايان زمستان موقع كوچ اين پرندگان، يك روز قرق شكسته مي شود و تنها در آن روز شكارچيان مجزاند از تنفنگ استفاده كنند. پرندگاني كه توسط صيادان صيد مي شوند عبارتند از: مرغابي، غاز، وروشت، جيپا، چهارتايي (كشتل)، بيلك،

علاوه بر آن پرنده ديگري در فصل زمستان به اين منطقه مهاجرت مي كند كه درنا نام دارد.

 

 

وضعيت فرهنگي:

متاسفانه فريدونگنار در طي چند سال اخير از لحاظ فرهنگي رشد چنداني نداشته و تنها سينماي اين شهر موسوم به سينما پيوند چند سالي است كه بسته شده است.

فريدونكنار داراي يك كتابخانه عمومي است كه جنب مسجد امام سجاد (ع) واقع شده است. در سال 1347 (ه.ش) ساختمان آن به مساحت 114 متر مربع جهت كارهاي ضروري مسجد امام سجاد ساخته شد و بعد از اتمام كار، اين ساختمان توسط شهرداري قطعه بندي و به كتابخانه تبديل شد و نماينده استانداري به تعداد 600 جلد كتاب به آن اهدا كرد و اكنون داراي ... جلد كتاب، ... نسخه نشريه.. و ...عضو است. در سال 1325 روزنامه كيهان و اطلاعات وارد فريدونكنار شد.

 

زيارت گاه ها و اماكن مقدس:

عبارتند از: تكيه معصوم زاده، سيد نظام، سيد شريف، ابوالفضلي، امامزاده قاسم، سيد صالح. سيد صالح ابوالفضلي و و امامزاده قاسم در روستاي كاردگر محله و بقيه در شهر فريدونكنار هستند.

معصوم زاده يكي از نوادگان جضرت عبالعظيم مي باشد. ايشان به همراه عده اي از نوادگان و امام زاده گان به علت زورگويي دشمنان خدا راهي اين منطقه شدند. ايشان به روستاي مهلبان فريدونكنار آمد و بر اثر معجزاتي كه از خود نشان داد و جهالت و ناداني مردم آن زمان به دست يكي از آن ها با بلو (وسيله كشاورزي) شهيد و به آب رودخانه انداخته شد. آب وي را به كنار رودخانه اي كه نزديك همين زيارت گاه است آورد و هنگامي كه يكي از صيادان در حال تورانداختن به داخل رودخانه بود جنازه ايشان را گرفت و در همان مكان دفن كرد. شب بعد از دفن عده اي از مردم خواب ديدند كه ايشان خود را يكي از نواده گان حضرت عبالعظيم معرفي كرد. از اين جهت، براي او بارگاهي ساختند كه آثار قديمي منبت كاري هاي آن هنوز باقي است. در مورد سيد محمد معصوم روايت هاي مختلفي وجود دارد كه اين روايت يكي از آن روايت هاست.

سيد نظام: در روبروي بهداري آرامگاه قديمي اي وجود دارد كه الان مورد استفاده قرار نمي گيرد. سيد صالح و سيد شريف در مسجد امام سجاد دفن مي باشند كه آرامگاه سيد صالح به مدت زيادي وجود داشته ولي الان اثري از آن باقي نمانده است.

  

منبع مورد استفاده:

منوگرافي شهرستان فريدونكنار، علي خبازي كناري، كتابخانه عمومي فريدونكنار

---

اطلاعات جاذبه های گردشگری آمل

جاذبه های گردشگری آمـــــل

۩ قله دماوند : بخش لاریجان آمل
۩ آب گرم رينه : روستای رينه لاريجان
۩ آب معدنی استراباكو : جاده لاريجان درمحلی بنام قلابن
۩ آب معدنی آمولو : مجاور رودخانه هراز
۩ چشمه آب معدنی آب آهن يا آب فرنگی : بالای روستای آب اسك لاريجان
۩ چشمه آبگرم آب اسك : روستای آب اسك بخش لاريجان
۩ درياچه ساهون : نزديك روستای نوا
۩ درياچه سد لار : ارتفاعات باختر پلور از جاده هراز
۩ غار سياه پور : روستای شاهاندشت لاريجان
۩ امام زاده ابراهيم : (خیابان طالب آملی) آمل
۩ پل معلق : بر روی رودخانه هراز وسط شهر آمل
۩ امام زاده عبدالله : 12 كيلومتری جنوب باختری آمل
۩ بازار قديمی آمل(ساسانی) : آمل
۩ برج آرامگاهی مير حيدر آملی : آمل
۩ پل دوازده چشمه : بر روی رودخانه هراز در وسط شهر آمل
۩ حمام اشرف : نياكی محله آمل
۩ قلعه ملک بهمن : روستای شاهاندشت لاريجان
۩ مشهد مير بزرگ ( مرعشی ) : در مصلی آمل
۩ آبشار شاهاندشت : روستا شاهاندشت لاریجان
۩ آتشکده آمل : عوام کوی آمل(شهر قدیم)
۩ برج بقعه ناصرالحق اطروش : جوار سازمان فرهنگ ارشاد آمل
۩ آبشار دریوک : روستا نمارستاق لاریجان
۩ موزه تاریخ آمل : روبروی بیمارستان امام رضا
۩ مسجد آقا عباس : بازار آمل بازارچه آقا عباس
۩ مسجد جامع آمل : بازار آمل
۩ دخمه های سنگی کافر کلی : منطقه رینه لاریجان
۩ پارک جنگلی میرزا کوچک خان : جاده هراز آمل
۩ مسجد امام حسن عسگری : شهر قدیم آمل
۩ امامزاده قاسم : بلوار یوسفیان چاکسر
۩ نقش برجسته شکل شاه : جوار پل وانا لاریجان
۩ راه باستانی تنگ بند بریده : جوار شکل شاه لاریجان
۩ کاروانسرای کمبوج : روستا پلور لاریجان
۩ پل سنگی : روستا پلور جاده پلور به رینه
۩ قدمگاه خضر نبی : جوار کتابخانه عمومی آمل
۩ خانه و عمارت ها شفاهی و منوچهری : شهر قدیم آمل
۩ آبشار تيمره : ترا آمل
۩ آبشار پرومد : شمس آباد لاريجان
۩ غار گل زرد : دشت پلور لاریجان
۩ قلعه کهرود قلابن : جاده هراز قلابن لاریجان
۩ آبشار قلعه دختر : جاده هراز نزدیک پلور
۩ آبشار آب مراد و کوه دوبرار : روستا لاسم لاریجان
۩ بقعه حاجی دلا : روستا دلارستاق لاریجان
۩ برج سی شاهاندشت : روستا شهاندشت
۩ آبشار یخی : ارتفاعات قله دماوند
۩ کاروانسرا و تپه تنگ سفید آب : دشت لار لاریجان
۩ هتل شهرداری و کاخ شهرداری و رستوران پل : جوار پل های دوازده چشمه و معلق
۩ امامزاده جوانمرد حمزه و امامزاده لهاش : جاده هراز روستا لهاش و نمارستاق
۩ بقعه فخرو فضل و حاج علی کفشگر : جوار امامزاده ابراهیم و داخل امامزاده
۩ برج هشتل : روستا هشتل دابودشت
۩ سقانفار هندوکلا : روستا هندوکلا دابودشت
۩ پل فیروزکلا : روستا فیروزکلا شاهاندشت
۩ جنگل الیمستان و هلومسر : جاده هراز

اطلاعات جاذبه های گردشگری ساری

جاذبه هاي گردشگری ســـــــــــــــــــاری

۩ سدّ سليمان تنگه، « 45 کيلومتري مرکز شهر »

۩ خزر آباد (دريا و مجموعه تاريخي)، « 45 کيلومتر » و چشمه های باداب سورت در روستای سورت

۩ پارک جنگلي شهيد زارع، « 3 کيلومتري مرکز شهر »

۩ پارک حيات وحش دشت ناز، « 35 کيلومتري مرکز شهر »

۩ پناهگاه حيات وحش سمسکنده، « 10 کيلومتري مرکز شهر »

۩ برج و بقعه امازاده عباس(قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ خانه قديمي کلبادي، « داخل شهر »

۩ خانه فاضلي( دوره قاجار- پهلوي)، « داخل شهر »

۩ حمّام وزيري(دوره قاجار)، « داخل شهر »

۩ آب انبارنو(دوره قاجار)، « داخل شهر »

۩ آب انبارميرزا مهدي(دوره افشاريه-زنديه)، « داخل شهر »

۩ مجموعه تاريخي فرح آباد(دوره صفوي)، « 28 کيلومتري مرکز شهر »

۩ برج رسکت(قرن پنجم هجري قمري)، « بخش دودانگه، روستاي فريم »

۩ برج آرامگاهي امام زاده يحيي(قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ برج آرامگاهی سلطان زين العابدين مرعشی آملی (قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ برج آرامگاهي امام زاده عبدالصالح(قرن نهم هجري قمري)، « روستاي مرز رود »

۩ بقعه درويش فخرالدين(قرن هشتم تا نهم هجري قمري)، « روستاي گلما »

۩ بقعه امام زاده عيسي بن کاظم(قرن نهم هجري قمري)، « روستاي خارميان

۩ امامزاده عباس وسط شهر

۩ برج رسکت اطراف ساری

۩ مجموعه تاریخی فرح اباد در فرح اباد

۩ سد سلیمان تنگه یکی از سدهای گردشگری و دیدنی مازندران

۩ آبشار دارابکولا

۩ تکیه و سقانفار پهنکلا

۩ غار هیلدو

۩ برج آرامگاهی شاطر گنبد و سرست

۩ مجموعه تفریحی و تلاب های ساری

---

درباره شهرستان آمل

---

---

---

آمل یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.آمل شهری باستانی و یادگار قوم آمارد است نسبت آمل را به دوره اساطیری پیشدادیان داده اند و از این رو آمل از شهرهای بزرگ قدیمی جهان بوده است. قوم آمارد از مردمان آسیایی  ‌نژاد بودند که پیش از کوچ آریایی ها به سرزمین ایران در آمل زندگی می‌کردند. نام شهر آمل دگرگون‌شده همان نام آمارد است.شهر آمل با حدود 360 هزار نفر جمعیت در جلگه مازندران و در دوسوی رود هراز با ارتفاع ۷۶ متر از سطح دریا در ۵۲ درجه و 21 دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری، مرکز استان،هجده کیلومتری جنوب دریای مازندران،و شش کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد.آمل یکی از شهرهای قدیمی ایران است که پیشینه تاریخی آن به دوران پیش از اسلام و زمان اولین قوم و تمدن ایرانی می‌رسد. آمل در طی سده‌های پیاپی، مرکز حکومت فرمانروایان محلی مازندران بوده‌است آمل در سه دوره حکومت های بزرگ ایران مانند اشکانیان و علویان و ساسانی پایتخت رسمی ایران بوده است. اهمیت مرکز ارتباطی هراز، وجود بناهای متعدد تاریخی و مذهبی و باستانی و طبیعی، این شهر را به یکی از کانون‌های مهم گردشگری ایران مبدل ساخته‌است.

آمل{{Amol-Amul-Amel}} یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران است که در شمال ایران،استان مازندران قراردارد که مرکز شهرستان آمل است.آمل از شهرهای قدیمی و فلاتی ایران است که پیشینه آن به دوره قبل از اسلام می رسد.این شهر به بام ایران،و شهر عرفا و فیلسوفان،و شهر هزار سنگر و اولین شهرعلویان معروف است.واژه آمل، حرف « آ » در زبان ایرانیان قدیم کاربرد «ضد » داشته و « مُل » به معنی مرگ و « آمل » ترکیبی از ضد مرگ مانند امرداد و مرداد است . آمل به معنی بی مرگ است یعنی تو را مرگ مباد.امپراتوری اشکانیان (۲۵۰ پ.م. ۲۲۴ م.) که امپراتوری پارت‌ها نیز شناخته می‌شود، یکی از قدرت‌های سیاسی و فرهنگی ایرانی در  ایران زمین بود که به نام موسس آن بنیان گذاشته شد. آمل در آن زمان پایتخت اقلیمی و رسمی اشکانیان بود.
حكيم فردوسي ، در شاهنامه مي‌فرمايند :
زآمل ببايد به گــرگان كشيــد همــه درد و رنج بزرگان كشيد
به آمل همه بندگـــــان تواند بـه ســــاری پرستنـدگان تواند

یا حکیم راوی میفرماید :
رسیدم بـه آمل شهــــر هفت رنگ
همه شاعــر و عارف و مـــرد جنگ

آمل جزو هشت شهر مهم فرهنگی جهان بود که در آن نظامیه نیز بنا شد.

آمل چنانكه مقدسي گويد از قزوين و اصفهان بزرگتر است و در حول و حوش جائي از آن آبادتر نيست. مقدسي درباره آمل مي‌گويد.

از روزگاران کهن تا به امروز این نام ها بر روی آمل نهاده شده است:اکیان،آماردها،همرو،آمو ردیان،آمردها،علویان،آمردها،ایالت طبرستان،هفت شهر،آمله، آمل(به ترتیب نیست).آمل در دو دوره در زمان اشکانیان و علویان پایتخت ایران بوده است.و در زمانمرعشیان و هشت دوره حکومت های ایرانی پایتخت طبرستان بوده است.بنابر تحقيقات باستان‌شناسان و مورخان در سده‌هاي پيش از ميلاد، اقوام گوناگوني در ساحل جنوبي درياي خزر از جمله قوم مارد يا آمارْد است.در کاتب آمده آمل به لغت آهوش است و هوش قباله های کهن (مل و مرگ) و بدین کنایت است از انکه ((ترا مرگ هرگز مباد)).

انو شیروان زمانی سفری می کند به آمل. شش هزار سال پیش در دوره فریدون، آمل پایتخت ایران زمین بوده است و انوشیروان این را می دانسته است (افسوس که ماها کمتر می دانیم). زمانی که پایش به آمل می رسد و آن همه زیبایی ها را می بیند این سخن ها را می گوید:

         ز گرگان بسارىّ و آمل شدند ---- بهنگام آواز بلبل شدند
         در و دشت يك سر همه بيشه بود ---- دل شاه ايران پر انديشه بود
         سر كوه و آن بيشه ها بنگريد ---- گل و سنبل و آب و نخچير ديد
         چنين گفت كاى روشنِ كردگار ---- جهاندار و پيروز پروردگار
         تويى آفريننده هور و ماه ---- گشاينده و هم نماينده راه
         جهان آفريدى بدين خرمى ---- كه از آسمان نيست پيدا زمى
         كسى كو جز از تو پرستد همى ---- روان را بدوزخ فرستد همى
         ازيرا فريدون يزدان پرست ---- بدين بيشه بر ساخت جاى نشست

آما ، آماردان یا ماردان ، در زمان لشکر کشی اسکندر ماکدونی به ایران ، این تیره در مازندران نشیمن می داشتند و آن هنگام هنوز تپوران به آنجا نیامده بودند ، ولی سپس چنانکه از گفته های استرابون پیداست در آذربایجان و ارمنستان و پارس و دیگر جاها پراکنده شدند .
آمل ، شهر شناخته و کهن مازندران که اکنون نیز هست ، گذشته از آنکه تاریخ بودن ماردان را در مازندران نشان می دهد؛ از راه زبان شناسی هم این واژه جزء دیگر شده آمارد نیست زیرا یکی از قاعده ها زبان شناسی عوض شدن «ر » و « د » به « ل » ، دیگری عوض شدن « ا » به «و » و دیگری افتادن « و» و بازماندن پیش در جای آن می باشد ، چنانکه از روی این قاعده واژه های « پارد » و
« وارد » و « سارد » کهن « پل » و « گل » و « سال » گردیده ، آمار نیز از روی آنها آمل شده ....
اردشیر برزگر می نویسد : « پاره ای از ایران شناسان را گمان این است که این دسته « آمرد » از لاهیجان کنونی تا حوالی بابل امروزه جای داشتند و همین دانشمندان را اندیشه بر این است که شهر آمل پایتخت باستانی آنان ، نخست به نام این گروه « آمرد » بود . رفته رفته آملد و آمل برگردانیده شده است و امروزه نام آمل هم در میان توده مازندران AML است نه AMOL » .
وی مرزهای سکونت این قوم را چنین توضیح می دهد : « مرزهای چهارگونه سرزمین مردها بدینگون بود ، از خاور به مرز ورگانا ، هیرگانا گرگان و قسمتی به پارت خراسان، از شمال به دریاچه دراکسپین ( کاسپین ، کاسو ، کازاک یا قزاق ) و از باخترن تا آن دست لنکران ( قفقاز ) و از جنوب خاوری به کومیسین ( قومس یا دامغان ) و از جنوب رکا ( رک یا ری ) و جنوب باختری به کسپین
( قوزوین ) و سرزمین مدی چسبندگی داشت . »


وی در جای دیگر می نویسد :
« در حدود سه هراز سال پیش از میلاد انبوهی از مردم هند و اروپایی در مسیر مهاجرت خود به سمت هندوکش و دسته ای به سوی فلات ایران سرازیر و چون از خاک ورگانا « گرگان » گذشتند وبه سرزمین مردها رسیدند ، منطقه را سبز و خرم یافته ، رحل اقامت افکندند ؛ آنان میزبانان را دوا، بربر و تور نامیدند . » در این مختصر مجال نقد و بررسی موارد مذکور نیست . عقب مانده بودن تپورها و آماردها نسبت به آریایی های مهاجر و یا القاب دوا، تور و بربر ، هم از نظر زبانشناسی و هم از نظر تاریخی جای تامل و نقد دارد.
پورداود نوشته است : « آمیانوس Ammianus در حدود سال 360 میلادی کتاب خود را نوشت
] وی [ و چند تن دیگر در طی جغرافیا و تاریخ روزگار هخامنشی و اسکندر و سلوکیه و اشکانی و ساسانی از قومی به نام مردوی Mardoi یا آمردی Amardoi یاد می کنند که در سواحل دریای خزر می زیستند و تیره ای از همین مردم در آسیای مرکزی ، نزدیکی مرو رود جیحون ( آمویه ) بسر می بردند .»
او در ادامه می نویسد : « نام شهر آمل یادگاری است از همین قوم که نام خود را به این سرزمین داده اند . »
اردشیر برزگر معتقد است « در دوره اشکانیان ، مردها با اشک پنجم ( فرهاد یکم ) جنگیدند و پس از سه سال مبارزه شکست خوردند و بسیار به قتل رسیدند . وی آنها را به آنسوی خراسان کوچانیده و اینها به یادگار آمل در آنجا شهری ساختند به نام آمل که ابن خردابه در المسالک و مقدسی در احسن التقاسیم و ابن العبری در مختصر الدول وجود شهری به نام آمل را در بخش غربی جیحون تائید کرده اند. »


نصراله هومند در جزوه آشنای مختصری با شهر آمل با این نظر مخالف است و می نویسد : « تز میان همین اقوام مهاجر آریائی ( آزادگان ) شاخه ای دیگر با نام آموهائی برای بدست آوردن سرزمینی بزرگ و آباد از سرزمین اصلی خود مهاجرت نموده و در کناره رود هراز ( هرهز ) آرام یافتند. چنانکه این قوم توانستند در کنار ( ه ) غربی همین رود شهری را بنا کنند و نام قبیله و قوم هود را بر آن شهر بنهند . با گذشت زمان به گونه های : آموری ، آمو ، آمل بدل شد.»
و سرانجام نتیجه می گیرد :« منظور از این همه اشارات و یادآوری ها این بود که « آموئی ها » مردمان اولیه سرزمین آمل و اطراف از سمت غرب به شرق مهاجرت نکردند بلکه از شرق دریای خزر به مازندران ( تبرستان ) مهاجرت نموده ساکن شدند و... واژه هایی مانند آمارد ، آملد ، امرته را نمی توان ریشه لغوی شهر آمل به حساب آورد در صورتی که با اندکی دقت و توجه می توان
( ریشه واژه آمل را به اینگونه بدست آورد : آمل – آمو – آموی- آمویه . » )
پور داود نوشت : « از آنچه گذشت پیداست در پارینه نام مردمی که در آن ساما می زیستند امرد Amarda خوانده می شد و نام آمل در مازندران یادگاریست از آن دوران . »



هرودوت در کتاب تواریخ در توضیح عایدات داریوش از ممالک و اقوام زیر نفوذ ، از اقوام تیبارینها ، ماکروینها ، موزیکانها و مارد ( آمرد ) ها نام برده است .

همچنین کتیبه ها و غارهای متععدی و برج ها و آتشکده های قب لز اسلام و دوره میلاد مسیح و دوره آهن در آمل پیدا شده است.
جاذبه های مهم آمل : قله دماوند، امامزاده ابراهیم، بقعه میر بزرگ مرعشی، بقعه سید میر حیدر آملی، قلعه ملک بهمن، نقش برجسته ناصرالدین شاه، پارک جنگلی میرزا کوچک خان، حرم و زائر سرا امامزاده عبدالله، پل دوازده چشمه، برج آرامگاهی متبرکه ناصرالحق، دشت لار و سد لار، مسجد آقا عباس، مسجد حاج علی کوچک، قلعه کهرود ،دهکده دیدنی الیمستان، مسجد جامع آمل، امامزاده قاسم، منطقه تفریحی آب گرم لاریجان(کوهستان ، چشمه، آب معدنی)،کاروانسرای کمبوج، کاروانسرای تنگ سفید آب، قله دو برار و کوه قره داغ ، مقبره سلطان شهاب الدین، گرم رود، آبشار سر آسیاب، آبشار دو کوهک ، قلعه شیر ، یخچال دوبل سل، حمام صفوی دینان، سقانفار زرینکلا، خواجه یعقوب، آب گرم شاهندشت، منطقه تفریحی آب اسک و امیری و نوا و لاسم و خشواش(آب معدنی، کوهستان، چشمه، علفزار)، رودخانه و جنگل بلیران، حسینیه آمل، حمام شاه عباسی، حمام میر صفا(صفی) ،غار کمربن ، قلعه کوه، راه ساسانی بند بریده، مقبره درویش شیخ اسماعیل، پل سنگی، امامزاده عبدالله وانا، سقانفارها، حسینه و تکایا طایفه های آمل،مسجد جامع، تکیه شاهاندشت، برج سی شاهاندشت، رباط سنگی آبشار اول و دوم، قلعه آرودشت لار، پارک نمونه تفریحی امام زاده عبدالله هلومسر (کوهستان، جنگل) ، آب معدنی استرا باكو ، آبگرم رینه ، آب معدنی آمولو ، آبشار شاهاندشت ، آبشار تیمره ، آبشار پرومد ، بقعة شمس آل رسول، آتشکده ، بازار قدیمی ، چشمة آبگرم آب آهن یا آب فرنگی ، حمام اشرف السلطان،  برج هشتل، غار گل زرد ، غار سیاه پور، کاخ شهرداری، شهر قدیم آمل(خانه ها،عمارت ها،کاخ ها،دخمه ها)، آبشار سنگ درکا، پل معلق، تالاب سرخرود آمل، حاشیه های رودخانه هراز، دخمه های کافر کلی، قلعه ماهانه سر ، قبر های گبری پلمون، آبشار و چشمه کلرد و آملو، جنگل زیارو(بام آمل) ، ساختمان دارایی(موزه تاریخ)، مدرسه امام خمینی(مدرسه و عمارت پهلوی)، قدمگاه خضر نبی، چشمه آبگرم قلابن استرابکو،آب آهن فرنگی، غار آب اسک، امامزاده هفت تنان و محمد قریشی، مقبره مولانا سید حسن ولی، سقانفار هندوکلا، برج دیدبانی امیری، کاوانسرای لار، آبشار یخی، آبشار شیخ علی خان، آبشار آب مراد، آبشار و قله کاعون، کوه و قله دو برار لاسم آمل، قله امامزاده قاسم ، شکارکاههای لاریجان، آبشار دریوک و آبشار کوه اره ، دشت نمارستاق و دشت لرا(لهرا)، حسینیه مدنی، چشمه آب گرم، تپه باستانی قلعه کش ،گبری ها ،مناره مسجد امام حسن عسگری.



و عمارت های متععد در شهر قدیم آمل و حاشیه رودخانه هراز.

جاذبه های گردشگری و دیدنی بابل

جاذبه های گردشگری و دیدنی بابل :

-پارک جنگلی نمونه گردشگری طبیعت بابلکنار شهرداری بابل

پارک جنگلی 716 هکتاری طبیعت بابلکنار شهرداری بابل بعلت برخورداری از سه رشته بال پیوسته در سه طرف رودخانه ای به نام کلارده با جهت شرقی ، غربی که محدوده پارک را به دو قسمت مساوی در دو جهت شمالی و جنوبی تقسیم مینماید با داشتن آبی گوارا و زلال که تقریبا در تمام سال نیز جاری میباشد و وجود چند قله در ضلع شمالی که پارک را مشرف به زمین های شالیزاری ، باغات و مزارع و دشتهای اطراف و شهرهای قائمشهر و بابل مینماید .

-منطقه گردشگری و ییلاقی شیخ موسی

-مناطق جنگلی بندپی

-تپه چهارفصل رجه صورت (که در خاورمیانه بی نظیر است )

-منطقه جنگلی لفور

-پارک نوشیروانی :این پارک که در مسیر جاده بابل به بابلسر (دریای خزر) واقع است باامکانات و جاذبه های تفریحی همراه با بزرگترین شهربازی استان مازندران در اغلب اوقات سال پذیرای مهمانان و گردشگران میباشد .وسعت این پارک 7هکتار میباشد .

پارک شهید شکری :

 این پارک که درمسیر خیابان طالقانی بابل محور تهران –آمل – مشهد مقدس قراردارد باامکانات  لازم درطول سال بویژه ایام تابستان پذیرای مسافران و گردشگرا ن میباشد .

فهرست مهمترین اماکن مذهبی شهربابل :

1-  مسجد جامع

2-  مقبره و مسجد سعیدالعلماء

3-  مقبره حاج ملا محمد بن مهدی اشرفی و مقبره میرزا محمود رئیس

4-  مسجد چهارسوق

5-  مسجد چال (مسجد حاجی میزابابا)

6-  مسجدزرگرمحله

7-  تکیه زرگرمحله

8-  کیجاتکیه

9-  مسجد ومدرسه میرزا شفیع صداعظم

10-                     مرقد بی بی آسیه خاتون

11-                     مسجدمولانا

12-                     مدرسه و مسجد کاظم بیگ

13-                     مقبره متصل به بنای مسجد کاظم بیگ

14-                     تکیه و مسجد مراد بیگ

15-                     مقبره بیکائی ها

16-                     مسجد حاج خان بیگ

17-                     تکیه باقرناظر

18-                     مقبره سید زین العابدین

19-                     مسجد محله طوق داربن

20-                     امامزاده مالک و محسن

21-                     بارگاه سید جلال

22-                     مسجد وتکیه سیدجلال

23-                     ارباب تکیه

24-                     امامزاده قاسم (ع)

25-                     مقبره قرشی

26-                     مسجد پیرعلم

27-                     تکیه پیرعلم

28-                     مسجد گلشن

29-                     مسجد و تکیه پنجشنبه بازار

30-                     تکیه اوجابن

31-                     مسجد بی سرتکیه

32-                     مسجد محدثین

33-                     مقبره ملانصیرا

34-                    مسجد قهارقلی خان

35-                     مسجد چاله زمین

36-                     امامزاده عبدالله

37-                     مقبره شهدا

38-                     هفت تن

39-                     درویش تاج الدین

40-                     امازاده یحیی(ع)

41-                     مسجدضرابی

42-                     مرقد عبدالمعصوم (ع)

43-                     مسجد نقیب کلا

44-                     درویش علم بازی

45-                     مسجد علامه حائری

46-                     حسینیه المهدی

47-                     مسجد امام جعفر صادق (ع)

 

کاروانسرا:

بابل بعنوان یک مرکز تجاری که دارای کارونسراها و دکان های معتبر بوده است ، توجه ناصرالدین شاه رادر 1292 ه.ق هنگامی که وی در حال انجام دومین سفر خودبه مازندران بود ، جلب کرده وی در سفرنامه خود نوشته است ،، شهربارفروش از بلاد معظمه مازندران و پرجمعیت و مرکز تجارت شده است ،وکاروانسرا دکاکین معتبره دارد ،،

تعدادی از کاروانسراهای معروف بابل :

1-کاروانسرای امین الملک

2-کاروانسرای معتمد (چهارسوق )

3-کاروانسرای حضرت (چهارسوق )

4-کاروانسرای سه راه چال ( چهارسوق )

5-کاروانسرای قیصریه ( چهارسوق )

6-کاروانسرای حاج محمد حسن (در محله بازار)

7- کاروانسرای ارس(در محله بازار)

8-کاروانسرای حاجی علیرضا بلورچی(در محله بازار اول چهارراه شهدا)

9- کاروانسرای لعلی (در محله بیسر تکیه که بخش عمده آن تخریب شد )

10- کاروانسرای حاج علی اکبر سبزعلیان(شهدا)

11- کاروانسرای شهمیری(نزدیک سه راه مسجد جامع )

12-کاروانسرای حاج محمدعلی ایمانی (در محله سه راه فرهنگ )

13- کاروانسرای داداشپور(سه راه فرهنگ )

14- کاروانسرای پلنگ (سبزه میدان )

15- کاروانسرای مفتخرالممالک(شهریارپور فعلی)

آستانه امامزاده قاسم :

بنای امامزاده قاسم که از آثار قرن نهم هجری است  در محله آستانه بابل قرار دارد . در سابق به آن کلاج مشهد می گفته اند . ژاک دومرگان ضمن این که از کلاغ مسجد نام می برد مینویسد : آستانه نیز نیزاری بوده است که آب آن را فرا داشت .

این محل مدفن امامزاده  قاسم بن موسی کاظم (ع) و برادرش حمزه میباشد .

بنای مقبره طرح هشت ضلعی دارد و گنبدی هرمی شکل با قاعده هشت ضلعی بر روی آن قرار دارد .

دو در ورودی دو لنگه در آن قرار دارد که اولی فلزی (نقره ای ) و دومی از چوب است که از شاهکارهای قرن نهم هجری است .

صندوق چوبی نفیسی در میانه صحن قرار دارد که در 888 ه به دست استاد احمد نجار ساروی ساخته شده است .

مقبره سلطان محمد طاهر:

این بقعه منسوب به سلطان محمد طاهر ، یکی از فرزندان امام موسی کاظم (ع) است که بر روی سنگ قبر تاریخ 875 هجری قمری نوشته است .

این بقعه در جاده بابل-کیاکلا قرار دارد .

مقبره درویش فخرالدین :   

مقبره منسوب به درویش فخرالدین است وتاریخ 833 هجری در آن نوشته شده است .در محله موزیرج (ابتدای جاده بابل به آمل ) قرار دارد .

مقبره سعیدالعلما :

در ضلع جنوبی بازار روز مسجد جامع قرار دارد . سعیدالعلما معاصر محمد شاه و ناصرالدین شاه بود و درقلع و قمع ملا حسین بشرویه و بابیان قلعه طبرسی نقش عمده ای داشت .

هفت تن :

در 2 کیلومتری جنوب غربی بابل در اراضی علمدار قرار دارد . ظاهرا این محل گورهای هفت پسر ویشتاسب جلالی است  که در جنگ با میرکمال الدین بن میرقوام الدین کشته شدند .

موزه بابل :

ساختمان قدیمی  شهرداری بابل متعلق به زمان پهلوی اول که درسال 1382 بعنوان اولین موزه در استان مازندران توسط سازمان میراث فرهنگی افتتاح گردید .

مسجد کاظم بیک:

این مسجد در محله سرحمام بابل قرار دارد که در سال 1092 ه.ق توسط کاظم بیگ ساخته گردید .

مسجد محدثین:

در 1136 توسط ملا نصیرا ساخته شدو مقبره وی نیز در آن قرار دارد  و در پشت طوق داربن بابل واقع است . این مسجد را جمکران ثانی نیز نامیده اند .

کاخ شاه در بحرارم (دریاچه نیلوفرهای آبی ):

در جنوب بابل دریاچه ای وجود داشت که وسعت آن شامل دزرک چال (زمین فوتبال ، پارک و در ادامه حول دایره ای به مرکز محل دانشکده پزشکی کنونی بود .در میان این دریاچه جزیره ای بود . شاه عباس اول صفوی در آن با غ و قصری بنا کرد ، فتحعلی شاه آن را بحرارم نامید .

در اواخر دوره قاجار آب دریاچه کاهش یافت و به تدریج تبدیل به باتلاق شد . در 1310  شمسی به دستور رضاشاه بقیه بخش های دریاچه خشک و هموار شد و در باغ کاخی دو طبقه بنا شد .

پل محمد حسن خان :

بیهقی از پلی چوبی برروی بابلرود که مسعود غزنوی در لشکرکشی اش به مازندران از آن به سختی گذشت ، یاد میکند .

این پل که 140 متر درازا و 30/5  تا 6 متر پهنا و هشت متر ارتفاع دارد و از هشت چشمه (طاق) تشکیل شده است در سال 1146 به دستور محمدحسن خان با صرف دوازده هزار تومان پل باشکوهی بر سر راه قدیم بارفروش به آمل بنا شد که تا امروز همچنان بار ترافیکی از آن عبور میکند . این پل زیبا از دوردست به عقاب نشسته ای میماند .

برج دیدبانی :

متصل به قصرشاه سابق ثبت شده میراث فرهنگی

حمام میرزا یوسف :

این حمام در زمان حکومت فتح علی شاه توسط میرزا یوسف در 1217 قمری ساخته شد . این حمام از بزرگترین حمام های شمال کشور است با سر بنیه و رختکن بزرگ که هنوز هم پابرجاست .

این حمام در کوچه باریکی بین خیابان بازار چهارسو و میدان سرحمام واقع است .

مراکز خرید :

بازار روزبزرگ بابل

بازار بزرگ شهریار

مجتمع عطرزیستان

بازار رضا(ع)

بازاررضوان

پاساژ بزرگ

---

معرفی شهرستان آمل

آمل{{Amol-Amul-Amel}} یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران در شمال ایران،استان مازندران است که مرکز شهرستان است.آمل از شهرهای قدیمی و فلاتی ایران است که پیشینه آن به دوره قبل از اسلام می رسد.این شهر به بام ایران،و شهر عرفا و فیلسوفان،و شهر هزار سنگر و اولین شهرعلویان معروف است.واژه آمل، حرف « آ » در زبان ایرانیان قدیم کاربرد «ضد » داشته و « مُل » به معنی مرگ و « آمل » ترکیبی از ضد مرگ مانند امرداد و مرداد است . آمل به معنی بی مرگ است یعنی تو را مرگ مباد.

جمعیت و موقعیت

آمل با ۱۹۷٬۴۷۰ نفر جمعیت در جلگه مازندران و در دوسوی رود هراز با ارتفاع ۷۶ متر از سطح دریا در ۵۲ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری مرکز استان، ۱۸ کیلومتری جنوب دریای مازندران و ۶ کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد.

مردممردم آمل از نژاد اصیل آریایی ها هستند که در اولین ورود خود به آمل آمده اند، مردم آمل به طور عمده فارسی و مازندرانی از ساکنان استان مازندران و استانهای همجوار می باشند. البته بعضی از بزرگان بهائی وعلویان از کشورهای خارجه در این شهر زندگی میکنند.

زبانبعد از اسلام زبان و خط پهلوی در مازندران بیشتر از سایر مناطق ایران متداول بوده است.زبان طبرستانی کمتر از زبان های دیگر تحت تاثیر زبانهای بیگانه قرار گرفته است.زبان مردم آمل فارسی و طبری و به لهجه آملی می باشد.

گاهشمار
آمل و مازندران دارای تقویم مستقل هستند که آن تقویم تبری است.علاوه بر ماههای رسمی از ماه تبری استفاده می کنند که در زمان یزدگرد آغاز شده است.

دین

اسلام دین نخست شهر محسوب می شود و این شهر اولین مرکز حکومت دین شیعه دوازده امامی بوده است،آمل تنها شهری در ایران بوده است که در وصیت نامه خصوصی سید روح الله خمینی آمده است.

آب و هوا

آب و هوای آمل بسیار مطبوع و سبک و هوای شمالی است و در کنار هراز رود ،رودخانهٔ هراز قرار گرفته، و از مراکزگردشگری فرهنگی و اقتصادی ایران محسوب می شود؛ و آب هوای آمل در تابستان‌ها گرم و مرطوب و در زمستانها ملايم. حداکثر ريزش باران در ماه آذر و حداقل آن نيز در ماه تير است.

وجه تسمیه

از روزگاران کهن تا به امروز این نام ها بر روی آمل نهاده شده است:اکیان،آماردها،همرو،آم� �ردیان،آمردها،علویان،آمرد� �ایالت طبرستان،هفت شهر،آمله، آمل(به ترتیب نیست).آمل در دو دوره در زمان اشکانیان و علویان پایتخت ایران بوده است.و در زمانمرعشیان و هشت دوره حکومت های ایرانی پایتخت طبرستان بوده است.بنابر تحقيقات باستان‌شناسان و مورخان در سده‌هاي پيش از ميلاد، اقوام گوناگوني در ساحل جنوبي درياي خزر از جمله قوم مارد يا آمارْد است.در کاتب آمده آمل به لغت آهوش است و هوش قباله های کهن (مل و مرگ) و بدین کنایت است از انکه ((ترا مرگ هرگز مباد))

در مورد وجه تسمیه شهر قدیمی آمل نظریات زیادی گفته شده که بیشتر آن ها بر این اعتقاد هستن که نام اولین گروه از قوم آریای ها که اقوام ساکن کرانه جنوبی دریای مازندران آمارد بوده‌است. نام شهر آمل دگرگون‌شده نام آمارد دانسته‌اند.و بعضی ها بر این اعتقاد هستند که آمل از کلمه اسک گرفته شد است که در آن زمان اشکانیان روستای فعلی اسک را پایتخت اقلیمی خود کرده اند.
واژه آمل که گونه دیگر آن آموی است، احتمالا از قبیله باستانی (آ)مردها یا (آ)ماردها گرفته شده‌است. مورخان باستانی غربی نام این قبیله را مردی mardui یا آمردی Amardoi آورده‌اند. آماردها قومی نیرومند و جنگجو بوده‌اند و ناحیه فعلی آمل را به عنوان مرکز خود انتخاب نموده و نام خود را بر نهادند و بعدها واژه «آماردها» به سبب کثرت تلفظ به آملد، آمرد و آمل بدل شد.از نمونه هاي ديگر جنک آوري آماردان ، مبارزه سه ساله اين قوم با فرهاد اول اشک پنجم است که سرانجام منجر به شکست آماردان و تبعيد آنان گرديد. نیز وجه تسمیه این شهر به سبب بنیانگزارش "آمله" نیز می‌تواند باشد، چنانکه در تاریخ طبرستان و تاریخ کهن آمده است این است که اشتاد رستاق صاحب دختری زیبا می شود و این دختر به خواب پادشاه بلخ کهن می آید و پادشاه بلخ دستور می دهد تا این دختر جوان را پیدا کنند و بابت این امر جایزه خوبی دریافت کنند که این امر محقق نشد و خود پادشاه بلخ به ایران می آید و بعد از جست جو زیاد این دختر زیبا را در دهستان اهلم که در قدیم بندرگاه تجاری شمال ایران بود پیدا میکند و با شکوه مقام والا به بلخ می برد و بعد آن پادشاه بلخ گفت ای دختر شاد باش و خواسته خویش را بیان کن و او گفت در ولایت ما آبی است که هزهز رودخانه فعلی هراز نام دارد و خوب است به دستور شما شهری در آنجا احداث شود که به دستور شاه در آن جا شهری آباد و با کاخ ها و قصر ها و خانقاه ساختند و کناره آن را خندق کندند تا از دشمن آسیب پذیر نباشد و این شهر به نام زن پادشاه شهر کهن بلخ '''آمله''' گرفته شد که معنی آن این است یعنی تو را مرگ مباد.شهر آمل دارای چهار دروازه به نام های دروازه گیل ،دروازه گرگان،دروازه کوهستان، و دروازه دریا و قلمرو بود.و نظریه دیگر این است که اردشیر بزرگ می گوید هزاران سال ، پيش از آمدن آرياهای ايرانی به فلات ايران چندين گروه مردمان بومي که چهار گروه آن مشهورترند در اين فلات جاي داشتند که چگونگي دوره هاي پيشين آن چندان روشن نيست . نام يکي از اين چهار گروه مردم بومي فلات ايران مرد بود ، نام گروه مرد در نوشته ها « مارد » يا « آمارد » آمده که به زبان ايران و بومي مرد و آيمرد است و واژه هاي آمرت زبان کهنسال ارامنه و مردي ، آي مردي ، جوانمرد ، جوانمردي ، گله و گيله مرد که امروزه در سراسر مازندران و گيلان گويا است از نام باستاني اين گروه سرچشمه مي گيرد . رابينو معتقد است در ميان اقوام تاريخي مازندران يکي تيپرها بودند که در کوههاي شمالي سمنان اقامت داشتند ، آمردها که شهر آمل آمرد همان آمل است چنانکه پرد همان پل مي باشد به اسم آنها ناميده شد.

در گفتارها

پیرنیا می نویسد : « وقتی آریایی ها به فلات ایران آمدند ، مردمانی یافتند که زشت و از حیث نژاد و عادت و اخلاق و مذهب پست تر از آنان بودند . آریایی ها مردم بومی از « دیو » یا « تور » نامیدند. علاوه بر این در مازندران آثاری بدست آمده که خیلی قدیمی است ودلالت بر صحت این استنباط می نماید . رفتار آریایی ها با این مردم بومی مانند رفتار غالب با مغلوب بود ، بخصوص که آریانها آنها را از خود پست تر می دانستند ، بنابراین در ابتدا هیچ حقی برای آنها قائل نبودند . » منطقه جبل امل و اموی از نام آمل گرفته شده است.
اردشیر برزگر می نویسد : « هزاران سال ، پیش از آمدن آریاهای ایرانی به فلات ایران چندین گروه مردمان بومی که چهار گروه آن مشهورترند در این فلات جای داشتند که چگونگی دوره های پیشین آن چندان روشن نیست . نام یکی از این چهار گروه مردم بومی فلات ایران مرد بود ، نام گروه مرد در نوشته ها « مارد » یا « آمارد » آمده که به زبان ایران و بومی مرد و آیمرد است و واژه های آمرت زبان کهنسال ارامنه و مردی ، آی مردی ، جوانمرد ، جوانمردی ، گله و گیله مرد که امروزه در سراسر مازندران و گیلان گویا است از نام باستانی این گروه سرچشمه می گیرد . رابینو معتقد است در میان اقوام تاریخی مازندران یکی تیپرها بودند که در کوههای شمالی سمنان اقامت داشتند ، آمردها که شهر آمل ( آمرد همان آمل است چنانکه پرد همان پل می باشد ) به اسم آنها نامیده شد. »
یحیی ذکاء در « کاروند کسروی » آورده است :
آما ، آماردان یا ماردان ، در زمان لشکر کشی اسکندر ماکدونی به ایران ، این تیره در مازندران نشیمن می داشتند و آن هنگام هنوز تپوران به آنجا نیامده بودند ، ولی سپس چنانکه از گفته های استرابون پیداست در آذربایجان و ارمنستان و پارس و دیگر جاها پراکنده شدند .
آمل ، شهر شناخته و کهن مازندران که اکنون نیز هست ، گذشته از آنکه تاریخ بودن ماردان را در مازندران نشان می دهد؛ از راه زبان شناسی هم این واژه جزء دیگر شده آمارد نیست زیرا یکی از قاعده ها زبان شناسی عوض شدن «ر » و « د » به « ل » ، دیگری عوض شدن « ا » به «و » و دیگری افتادن « و» و بازماندن پیش در جای آن می باشد ، چنانکه از روی این قاعده واژه های « پارد » و
« وارد » و « سارد » کهن « پل » و « گل » و « سال » گردیده ، آمار نیز از روی آنها آمل شده ....
اردشیر برزگر می نویسد : « پاره ای از ایران شناسان را گمان این است که این دسته « آمرد » از لاهیجان کنونی تا حوالی بابل امروزه جای داشتند و همین دانشمندان را اندیشه بر این است که شهر آمل پایتخت باستانی آنان ، نخست به نام این گروه « آمرد » بود . رفته رفته آملد و آمل برگردانیده شده است و امروزه نام آمل هم در میان توده مازندران AML است نه AMOL » .
وی مرزهای سکونت این قوم را چنین توضیح می دهد : « مرزهای چهارگونه سرزمین مردها بدینگون بود ، از خاور به مرز ورگانا ، هیرگانا گرگان و قسمتی به پارت خراسان، از شمال به دریاچه دراکسپین ( کاسپین ، کاسو ، کازاک یا قزاق ) و از باخترن تا آن دست لنکران ( قفقاز ) و از جنوب خاوری به کومیسین ( قومس یا دامغان ) و از جنوب رکا ( رک یا ری ) و جنوب باختری به کسپین
( قوزوین ) و سرزمین مدی چسبندگی داشت . »
وی در جای دیگر می نویسد :
« در حدود سه هراز سال پیش از میلاد انبوهی از مردم هند و اروپایی در مسیر مهاجرت خود به سمت هندوکش و دسته ای به سوی فلات ایران سرازیر و چون از خاک ورگانا « گرگان » گذشتند وبه سرزمین مردها رسیدند ، منطقه را سبز و خرم یافته ، رحل اقامت افکندند ؛ آنان میزبانان را دوا، بربر و تور نامیدند . » در این مختصر مجال نقد و بررسی موارد مذکور نیست . عقب مانده بودن تپورها و آماردها نسبت به آریایی های مهاجر و یا القاب دوا، تور و بربر ، هم از نظر زبانشناسی و هم از نظر تاریخی جای تامل و نقد دارد.
پورداود نوشته است : « آمیانوس Ammianus در حدود سال 360 میلادی کتاب خود را نوشت
] وی [ و چند تن دیگر در طی جغرافیا و تاریخ روزگار هخامنشی و اسکندر و سلوکیه و اشکانی و ساسانی از قومی به نام مردوی Mardoi یا آمردی Amardoi یاد می کنند که در سواحل دریای خزر می زیستند و تیره ای از همین مردم در آسیای مرکزی ، نزدیکی مرو رود جیحون ( آمویه ) بسر می بردند .»
او در ادامه می نویسد : « نام شهر آمل یادگاری است از همین قوم که نام خود را به این سرزمین داده اند . »
اردشیر برزگر معتقد است « در دوره اشکانیان ، مردها با اشک پنجم ( فرهاد یکم ) جنگیدند و پس از سه سال مبارزه شکست خوردند و بسیار به قتل رسیدند . وی آنها را به آنسوی خراسان کوچانیده و اینها به یادگار آمل در آنجا شهری ساختند به نام آمل که ابن خردابه در المسالک و مقدسی در احسن التقاسیم و ابن العبری در مختصر الدول وجود شهری به نام آمل را در بخش غربی جیحون تائید کرده اند. »
نصراله هومند در جزوه آشنای مختصری با شهر آمل با این نظر مخالف است و می نویسد : « تز میان همین اقوام مهاجر آریائی ( آزادگان ) شاخه ای دیگر با نام آموهائی برای بدست آوردن سرزمینی بزرگ و آباد از سرزمین اصلی خود مهاجرت نموده و در کناره رود هراز ( هرهز ) آرام یافتند. چنانکه این قوم توانستند در کنار ( ه ) غربی همین رود شهری را بنا کنند و نام قبیله و قوم هود را بر آن شهر بنهند . با گذشت زمان به گونه های : آموری ، آمو ، آمل بدل شد.»
و سرانجام نتیجه می گیرد :« منظور از این همه اشارات و یادآوری ها این بود که « آموئی ها » مردمان اولیه سرزمین آمل و اطراف از سمت غرب به شرق مهاجرت نکردند بلکه از شرق دریای خزر به مازندران ( تبرستان ) مهاجرت نموده ساکن شدند و... واژه هایی مانند آمارد ، آملد ، امرته را نمی توان ریشه لغوی شهر آمل به حساب آورد در صورتی که با اندکی دقت و توجه می توان
( ریشه واژه آمل را به اینگونه بدست آورد : آمل – آمو – آموی- آمویه . » )
پور داود نوشت : « از آنچه گذشت پیداست در پارینه نام مردمی که در آن ساما می زیستند امرد Amarda خوانده می شد و نام آمل در مازندران یادگاریست از آن دوران . »
هرودوت در کتاب تواریخ در توضیح عایدات داریوش از ممالک و اقوام زیر نفوذ ، از اقوام تیبارینها ، ماکروینها ، موزیکانها و مارد ( آمرد ) ها نام برده است .
پیرنیا معتقد است پس از آمدن آریانها به فلات ایران ( قسمت شمالی فلات ) و زندگی در این منطقه و پی بردن به مشکلت و خطرات یک زندگی طبیعی و ضرورت همزیستی ، اختلاط نژادی آنها با بومی ( آماردان ) آغاز شد . چنانچه از ظواهر و مستندات و مدارک موجود برمی آید آماردها اقوامی مبارزه و جنگجو بودند ، از بارزترین شواهد این مدعا نبرد این قوم با سپاه اسکندر مقدونی است . آورده اند پس از ورود اسکندر به قسمت شرقی مازندران فعلی تنها قومی که نماینده ای در جهت تقدیم تحف و پیشکش و پذیرفتن استیلای اسکندر به نزد وی نفرستاد آماردها بودند .
برزگر در این باره می نویسد : « ماردها ( مردها ) به اسکندر سرفرود نیاورده و نمیانده نزدش نفرستادند . اسکندر گفت « خیلی غریب است که یک مشت مردها نمی خواهند مرا فاتح خوانند » سپس ورزیده ترین سپاه خود را به سوی آمل راند و فرهاد ( ساتراپ) را نیز با خود برد »
از بررسی اسناد و مدارک باقیمانده چنین بر می آید که جنگ با اقوام جنگجوی آماردها در جنگلهای ابنوه برای اسکندر و سپاهیانش بسیار مشکل و طاقت فرسا بود ، آشنایی این قوم با شیوه های جنگ و گریز در جنگل و زندگی در آن و خو گرفتن آنان با شرایط خاص زندگی و نیز جنگ در جنگلهای انبوه ، کار فتح را مشکل کرد و پیشروی سپاه فاتح اسکندر در جنگلهای محل سکونت آماردان متوقف گردید.
ربودن اسب محبوب اسکندر بنام « بوسیفال » یا « بوسیفالوس» کارایی این قوم را در جنگ ، آن هم با سپاه ورزیده و مقتدر اسکندر مقدونی ، نشان می دهد ، سرانجام اسکندر در مقابل پس گرفتن اسب محبوب خود در قبال متارکه جنگ و پذیرفتن ضمنی صلح بدون فتح منطقه مجبور به بازگشت شد.
از نمونه های دیگر جنک آوری آماردان ، مبارزه سه ساله این قوم با فرهاد اول « اشک پنجم » است که سرانجام منجر به شکست آماردان و تبعید آنان گردید.
اکرم بهرامی نوشته است : « فرهاد اول پادشاه آماردها را در منطقه آمل شکست داد و آنها را به حوالی خوار ، مشرق ورامین ، کوچانید و تپوریها جای آنها را گرفتند . »
مرحوم مهجوری به نقل از پیرنیا می نویسد :
« جنگ فرهاد با ماردها چندین سال به دراز کشید . از اینجا معلوم می شود جنگ با این مردم سخت بوده ، از طرف دیگر دیده می شود که سلوکیها در این جنگ هیچ دخالتی نمی کنند ، حال آنکه اسما سرزمین ماردها یکی از ایالات تابعه آنهاست . از اینجا چند نکته را می توان استنباط کرد . اولاً دولت سلوکیها در این زمان رو به ضعف نهاده بود و ماردها مردمی نبودند که به آسانی تحت تابعیت بمانند . بنابراین اعتنا به سلوکیها نداشتند ، حتی ظن قوی این است که بعد از اسکندر مستقل شده بودند. »
و درجای دیگر نوشته است :
« درباره خوی و احوال آماردها گواهیهایی از مورخان باختری برای ما مانده است . مثلاً ژوستن Justin آنان را نیرومند و شجاع خوانده است. آریان می گوید که آماردها مردمی بودند بی بضاعت ، ولی در کشیدن بار فقر و قحطی دلیر . »
و باز در ارتباط با دلیری و شجاعت آماردها در کتاب تاریخ مازندران به نقل از یک دایره المعارف از کتابخانه دانش عمومی Library Of General Knowledge چاپ 1882 میلادی آمده است :
« قسطنطین چهارم در 686 میلادی ] سده هفتم [ دوازده هزار از مردی ها را ، که قبیله ای جنگجو و ایرانی نژاد بودند و در بخش های شمالی دریای خزر می زیستند ، برای سد و جلوگیری تاختن های مسلمانان به سرزمین لبنان کوچانید . »
در مرز گوگمل در قلب قشون ، داریوش با تمام خانواده و نجبای ایرانی جای داشت که جنگ آوران هندی، کاری ، آناپاست Anapast و تیراندازان ماردی « آمارد » گرداگردش صف بسته بودند .
شواهد دیگری از قدرت جنگندگی این قوم در نبردهای ترموپیل ، گوگمل و نیز دیگر نبردها با ساردها یا نیروهای بابل در دوره هخامنشیان موجود است .
ب – دومین نظر درباره پیدایش شهر آمل متکی به نوشته های ابن اسفندیار ، کاتب آملی ، در کتاب « تاریخ تبرستان » می باشد. ابن اسفندیار در صفحه 82 کتاب فوق تصریح می کند که در سال 613 هجری قمری مشغول نوشتن این کتاب بوده است . اساس و بنیان کتاب یاد شده بنابر نوشته ابن اسفندیار از کتاب عقد سحر و قلائد در تالیف ابوالحسن بن محمد الیزدادی است . ابن اسفندیار زاده و ساکن آمل بوده و بنابر نوشته اش به خوارزم نیز رفت . روایت وی در ارتباط با پیدایش آمل افسانه گونه است . وی معتقد است آمل ماخوذ از نام آمله دختر اشتاد است که به اتفاق برادرش یزدن به دلیل کشتن شخصی از تبار دلیم به نواحی آمل فعلی آمده ، یزدان آباد ( که معروف و معمور است ) و روستای استادرستاق (که آنهم در دوره ابن اسفندیار ظاهرا آباد بود ) را بنا نهادند . وی در تاریخ تبرستان می نویسد : « بنای آمل به فرمان آمله دختر یکی از روستای اهلمستاق و همسر فیروز ، شاه بلخ ، ساخته شد . »
ج – نظر سوم در باب پیدایش آمل ، که بر دلایل و مدارک متقن و مستدل استوار نبوده و یا نگارنده با آن برخوردی ننموده است . بنیاد شهر آمل را به طهمورث ، جمشید ، کیومرث و ..... از پادشاهان پیشدادی نسبت می دهد.
ملگونف سیاح روس در سال 1280 هجری قمروی بدون ذکر ماخذ نظر می دهد: « در بنای آن اختلاف است به ضحاک ( و کیومرث و جمشید و هوشنگ ) و فریدون و طهمورث نسبت دهند. »
دولتشاه سمرقندی در « تذکره الشعرا » آورده است:
« اما شهر آمل از بلاد قدیم است و بنای آن گویند جمشید کرده و بعضی گویند که افریدون ساخته ، حالا چهار فرسنگ علامت شهر است که محسوس می شود و هر جا که زمین را بکاوند خشت پخته و سنگ ریخته ظاهر شود و چهار گنبد است در آن شهر که مقبره افریدون و اولاد او گویند آنجاست . فی کل حال از روزگار افریدون تا زمان بهران گور تختگاه ربع مسکون آمل بود . »
قاضی احمد قزوینی در « تاریخ جهان آرا » را نوشته است :
« طهمورث بن هوشنگ لقبش نجیب و بعضی دنباوند یعنی تمام سلاح گفته اند اما مشهور به دیوبند است . آمل مازندران و اصفهان و بابل از آثار او اشتهار دارد . »
حمد الله مستوفی در « نزهه القلوب » آورده است :
« آمل از اقالیم چهارم باشد طولش از جزیره خالدات فزک 107 و عرض از خط استوالول 66 طهمورث ساخت اثری بزرگست .. »
میشل ورنوف می نویسد: آمل آماردها قوم نخستین بوده اند پس به این گونه آمل پایتخت باستان ایران بوده و آبادترین بلاد قومی ایران بوده است.،در کنارش همه نهر و جوی طلا و مس و روی و قلعه ها و بزرگترین رود ایران هزهز در این منقه عطیم است و قله ای کبیر در آمل است که به ان ماوند می گویند.

ابن‌ فریغون این شهر را نیکوترین و جامع‌ترین و آبادترین و پر آب ترین و پر علم ترین شهر سرزمین پارسی‌گویان شرح داده است: آمل شهریست عظیم و زیبا و پر آب و بزرگترین مرکز علمی پارسیان و بزرگترین قلمرو حکومتی طبرستان است و او شهری است با خندق های فراوان و مقر ملوک آریایی ها در طبرستان و جای بازرگانانست و خواسته بسیار است و اندر وی علمای هر علمی بسیارند و افضل عرفا و آبهای روان است و از وی جامعه کتان و برنج و دستار حنین و فرش و چوب شمشاد و حصیر طبری و طلا که به همه جای جهان جای دگر نبود و از وی ترنج و نارنج خیزد و گلیم سپید و گلیم دیلمی زربافت گوناگون و کمیخته خیزد و از ی الات چوبین خیزد و چون کفشه و شانه و شانه نیام و ترازو و خانه و کاسه و ..و از طلاهایش داغگین...


مرکز جغرافیا شناسی

آمل در قدیم مرکز گیتی شناسی و جغرافیا ایران بوده است.و از این رو آمل را جزو شهر اولین ها می دانند.

تاریخچه
بعضی ها معتقدند تاریخ آمل با افسانه ها پیوند خرده است.گرچه آمل قدمت آن به اول آریایی ها و قبل از اسلام بر می گردد ولی به خاطر اینکه در زمان آماردها آمل رونق خاصی گرفته و از آن دوره تمام اراضی آمل رونق ویژه ای در تمامی زمینه ها گرفت و از آن جا آمل جدیدی در کنار رود هراز روی کار آمد.در عصر صفوی آمل رونق فراوان گرفت و حکام صفویه به مازندران دلبستگی خاص داشتند. شاه عباس که به آمل علاقه زیاد داشت به دستور او جاده کنار رودخانه هراز آباد شد و در طول راه برای توقف چهارپایان و افراد کاروانسرا ایجاد کردند جاده شوسه‌ای که آمل را به ساری و گرگان وصل می‌کرد، درزمان او احداث شد. از این شهر با عنوان "پایتخت دنیای مسکون" به جهت بزرگی و عظمت آن یاد می شده است.

در اشعار
در ادبیات فارسی قدیمی اشعار بسیار زیادی وجود دارد که آمل در آنها ایفای نقش نماید،از اشعار اساطیری گرفته تا اشعار در وصف ایران و آمل،این شهر نقش بسزایی در تاریخ کهن فارسی در جهان داشته است.از جمله این اشعار:

فردوسی
بیاراست گیتی بسان بهشت... به جای گیا سرو گلبن بکشت از آمل گذر سوی تمیشه کرد ... نشست اندر آن نامور بیشه کرد
-
بپردازم آمل نیایم به جنگ سرم را ز نام اندرآرم به ننگ
-
بزرگان ایران ز گفتار اوی ، بروی زمین برنهادند روی
-
چو اغریرث آمد ز آمل به ری

وزان کارها آگهی یافت کی

بدو گفت کاین چیست کانگیختی

که با شهد حنظل برآمیختی
-
منوچهر با سلم و تور سترگ

بیاورد ز آمل سپاهی بزرگ
به چین رفت و کین نیا بازخواست

مرا همچنان داستانست راست

مسعود غزنوی
هند بگشاده و آمل همه بگشاده بود .. لشکر صعب سوی ترک فرستاده بود

فخرالدین اسعد گرگانی
از آن خوانند آرش را کمانگیر .. که از آمل بمرو انداخت یک تیر

طالب آملی
چو من فرزانه ای برخاست از آن بوم ...... طواف خاک آمل بایست کرد.

راوی
رسیدم به آمل شهر هفت رنگ .. همه عارف و شاعر و مرد جنگ ،بزرگان ایران زمین و بزرگان شهیر .. ز میر حیدر و فخر رازی و ابن جریر ، چو باشد نگینی بروی رود هراز .. در آنجا شدم با خدا راز و نیاز.

فحرالدین
ز بس بى خوردن و خوشى در آمل
تو گفتى بودش آب رودها مل

قاآنی
یا فکند آرش‌ کمانی تیری از آمل به مرو
کز طرف فرخنده جشنی تیرگان آراستند
یا نه امطار مطر شد بعد چندین سال قحط
جشن شایانی به روز مهرگان آراستند

نیا
دماوندا که سر بر آسمانی تو فخر کشور و مازندرانی
بلندا سایه ات بر شهر آمل شهـیر و نامدار و جاودانی

صائب تبریزی
هر كه چون صائب به طرز تازه ديرين آشناست
دم بذو عندليب باغ آمل ميزند

در عصرهای متفاوت
آمل از جمله شهرهای پر تحول و پر حادثه در تاریخ کهن جهان بوده از آغاز تاریخ باستان تا معاصر،می توان در مجموع به این گفتار رسید که:آمل در زمان سلسله های صفوی،علوی،و به معدود مواقع قاجار و سلسله های فریدون و رستم و حکومت مرعشی و دوره زندیه دوران خوب و یا دوران طلایی اسلام و تاریخ کهن را پشت سر گذاشته و در دوره ایخانی و سلجوقیان و غزنویان و افشار دوران بدی را پشت سر گذاشته است.

تاریخچه اساطیری
می توان گفت آمل پایتخت اساطیری است چون نبردهای فریدون آرش ضحاک کیخسرو و ... در زیر پای دیو سفید آمل انجام شده است.شهر آمل از روزگاران كهن همواره شهري آباد و پر رونق بوده است. سيماي اين شهر باستاني، از لا به لاي هزاره هاي مه گرفته ي تمدن هاي پيش آريايي در فلات ايران رخ نموده و پيشينه ي تاريخي آن با افسانه ها و اساطير پرشكوه ايراني در هم آميخته است. نام آمل شانزده بار در شاهنامه ي سترگ فردوسي ياد شده است.فريدون، پادشاه اسطوره اي كه اژدهاك ماردوش را درون چاهي در دماوندكوه آويخت، خود پرورش يافته ي دامان البرز بود و پژوهشگران، پايتخت او را حوالي آمل مي دانند و امروز نيز باشندگان لاريجان، دشت خرمي در پاي دماوند را تخت فريدون مي خوانند.سال ها بعد، در عصر پادشاهي نواده ي وي، منوچهرشاه، سپاه توران از جيحون گذشت و سراسر شمال و شمال شرقي ايران را تصرف كرد، ولي به واسطه ي مقاومت دلاورانه ي ايرانيان، پشت دروازه هاي آمل زمين گير شد و به موجب پيمان صلحي، آرش كمانگير تيري از دماوندكوه در اطراف آمل تا فرارود در آسياي ميانه رها كرد و جان داد و مرزهاي ايران را باز تا آن سوي جيحون كران داد.

نگاه به شهر و آثار پیش از اسلام

آمل یکی از کهنسالترین شهرها است که و در دوره پیشدادیان و ساسانیان هم سکه های متعددی پیدا شده که مشخص شده که آمل مرکز آن زمان بوده است،جنسف شاهیان که بعدر اشکانیان و اسکندر حکونت را به دست گرفته بود،تازمان قباد ساسانی انوشیروان بر این مرکز حاکم بود،در دوره شاهپور هم آمل مرکز بود و ماردها برای جنگ با روم ها در رکاب شاهپور جنگیدند،و تا زمان وستیهم دائی خسرو پرویز او به سر طغیان برداشت،ونواحی آمل و طبرستان را از او تبعیت کرد،خسرو پرویز اورا شکست داد و آمل را بسیار توسعه داد،و پایتخت و اقامتگاه خود کرد،و بعدها ساسانیان به دست اعراب شکست خورده و سلسله حکومتی آن ها از هم پاشید.از دوره قبل از اسلام، چیزی به جز بقایای شهر قدیم آمل نمانده است.بیشتر آثار تاریخی بجا مانده در مربوط به دورهٔ اسلامی است.

وقایع تلخ تاریخی

شهر آمل از تند بادهای حوادث روزگار بی بهره نبوده و نشیب و فراز جهان را اعم از عوامل سیاسی و طبیعی بسیار دیده است در باره شهرت آن هم مورخان اسلامی و غیر اسلامی بسیار می نویسند،آمل از جمله آسیب پذیزترین شهرها بوده که دو بار به کلی به زیر آب رفت و چندین بار بر اثر تهاجمات و زلزله به ویران تبدیل شد و دوباره آملی جدید بر روی آن نهاده شد.چندین بار در سال های 1329 و 1208 بر اثر آتش سوزی آمل به کلی خراب شد و بعد ار پیگیری های حکام و خان های محلی و هم دردی حاکمان جهان آمل دوباره مرمت شد.

محیط طبیعی

آمل از نظر ناهمواری به سه قسمت جلگه ای و کوهستانی و قسمتی هم آبی تقسیم می شود،جلگه آمل در دوره کواترنی به وجود آمده است.و کوهستانی امل باید گفت رشته کوه البرز به صورت دیواره ای جلگه ای کنار دریا مازندران را از قسمت داخلی ایران جدا نموده و در نتیجه حرکت کوهزایی عظیم آلپی می باشد.از عوامل موثر آب و هوای منطقه آمل می توان به وجود کوه های البرز و کوه دماوند در آمل و ارتفاع مکان پوشش گیاهی،نزدیکی به دریاچه بزرگ جهان(خزر)و تاثیر پذیری آن از بادهای مرطوب غربی و سری شمال و هچنین بادهای محلی،عرض طبیعی،پیش امدن توده های شمالی و غربی که در بین عوامل فوق نقش کوه ها و دریای خزر و بادها و جنگل ها بیش از سایر عوامل ارزیابی می باشد.

خیابان‌های مهم و اصلی آمل

آمل از جمله شهرها اصلی و مرکزی است و به عنوان قلب شمال یاد می شود.همچنین مراکز مهم و اصلی آمل در کنار رود هراز است ولی با توجه به گسترش شهری به مناطق مختلف هم کشانده شده و معماری شهری امل بازتر شده است و همچنین معماری برون شهری توسط بزرگراه ها و کمربندی ها به داخل شهر و پنج خیابان اصلی مرکز شهر ختم می شود.

معماری و گردشگری

شهر آمل با زیبایی وصف ناپذیر در مرکزاستان مازندران در دامنه جنگلی و زیبای البرز و کوه دماوند با وجود بیشترین جاذبه‌های گردشگری مازندران و امکانات پذیرایی وتفریحی است که لقب نگین جهانی در قلب شمال کشور را به خود اختصاص داده است و به عنوان یکی از تاریخی ترین شهرها و شهر قدیم آمل و جاذبه های زیبا و سرسبزی با وجود جاده پر تردد کشور یعنی جاده هراز توریست های زیادی از سراسر ایران وجهان به این شهر زیبا سفر کرده و یا از آن گذر میکنند.آمل از شهرهای باستانی با معماری ایرانی محسوب می شود که بیشترین معماری را در زمان صفویان،اسلام،قاجار به خود دیده است.

معماری محلات

بازارچه راسته اصلی بازار قدیم آمل به همراه راسته‌های فرعی منشعب از آن (راسته عطاران، راسته پالان دوزان، راسته نمدمالان و نوراسته)نقش مهمی در تشکیل و تعریف محدوده بافت ایفا می‌کنند. راسته اصلی دقیقاً و بلافاصله بعد از پل دوازده چشمه (جنوب شرقی بافت) آغاز و به صورت قطری و طولی در بافت حرکت کرده و تا نزدیکیهای مرکز اصلی کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) ادامه می‌یابد. بازار به بافت ویژگی طولی و خطی بودن آن (گذر و محور اصلی بافت) تلفیق بعضی از مراکز محله با آن مشائی محله و شاهاندشتی محله، برخورداری از کاربری اجتماعی – اقتصادی و همجواری با دیگر عناصر شهری عمده بافت (مسجد جامع، مسجد آقا عباس، گرمابه و قسمت اعظمی از بافت مسکونی اطراف را تحت نفوذ مستقیم خود دارد. در واقع برش و عبور قطری بازار از بافت سبب می‌شود که تا عمق واحدی از دو طرف بافت مسکونی پیرامون بازار خود را تحت پوشش قرار دهد. مراکز مراکز و گذرهای اصلی محلات، به غیر از سه مرکز اصلی میدانچه مشائی محله (محله چهار سوق)، بازارچه شاهاندشت محله (تکیه هاشمی) و کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) بقیه مراکز اصلی با فاصله از راسته اصلی بازار و تقریباً در در مرکز ثقل هندسی محلات مستقر هستند. چون راسته اصلی بازار به صورت قطری بافت را قطع نموده‌است از این نظر این مراکز اصلی با گذرهای اصلی بین خود، عملاً یک حلقه ثانویه پنهانی (تار نامرئی) را به دور بازار به وجود می‌آورند. علاوه بر این هر یک از این مراکز اصلی، خود دارای یک شعاع نفوذی هستند. لذا مجموعه این شعاعهای نفوذ مراکز اصلی با حلقه درونی بر گرد بازار، محدوده و منطقه‌ای را تعریف خواهد کرد که می‌تواند به عنوان یک محدوده بافت کهن و تاریخی به آن استناد کرد. چون بافت کهن آمل از دخالتهای کالبدی و عبور خیابانهای چلیپائی رضاخانی مصون مانده‌است. لذا پیوستگی قضایی عناصر شهری و مراکز محلات از طریق گذرها و معابر اصلی بافت موجب تشکل و انسجام بافت می‌گردد.

محلات تاریخی

هر یک از محله‌های مسکونی فوق دارای محدوده و مرز معین وتعریف شده هستند. این محدوده‌ها توسط حصار یا موانع کالبدی مشخص نمی‌شد، بلکه گذرها و کوی‌ها یا محدوده پلاکها محدوده هر محله را تشکیل می‌دهد.این شهر به عنوان یکی از شهرهای سنتی ایران دارای محله های بسیاری هست که برخی از آنها بسیار قدیمی و همراه با بافت سنتی می باشند. تعدادی از محله های قدیمی هنوز به همین نام پا برجای می باشند. برخی از محله های قدیم و جدید آمل چنین نام دارند. ۱- نیاکی محله (حسینیه ارشاد) ۲-اسپه کلا(تکیه اسک) ۳-قادی محله (تکیه شهدا) ۴- کاردگر محله (مسجد امیری‌ها) ۵- مشائی محله (چهار سوق) ۶- شاهاندشت محله (تکیه هاشمی) ۷- چاکسر محله (امامزاده قاسم) ۸- کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) ۹- پائین بازار محله (تکیه آملی‌ها) ۱۰- گلباغ محله (مسجد جامع) ۱۱- گرجی محله (امامزاده تقی) 12:دلارستاقی محله.

روز آمل

سالروز تشکیل حکومت علویان که همزمان با روز مازندران با حضور مسئولین ، اساتید دانشگاهها، نویسندگان و بزرگان ، و محققان خارجی هر ساله در مازندران بر گزار می شود.

آمل پایتخت تشیع

با ورود علویان ، زیدیه آمل اولین پایگاه تشیع شد و همچنین مرعشیان یا مرعشیه یکی از دودمان‌های شیعی بود که در ۷۶۱ هجری قمری مقارن با ۱۳۵۹ میلادی، توسط میربزرگ بنیان گذاشته شد و در ۱۰۶۴هجری برابر با ۱۵۸۲ میلادی توسط شاه عباس صفوی با سلسلهٔ صفویان ادغام گردید و شاه عباس خود را پادشاه این دودمان نامید و بعد تصرف اولین شهر تشعیع در آمل و به خواسته مردم بنیان گذاری شد.

فرهنگ و مراسم ها
شهر آمل به شهر علم و فلسفه و هزار سنگر و دیار علویان و مرعشیان و اشکانیان در ایران معروف است.از نظر شعر، ادب، هنر، خطاطی، تاریخ، سیاست، فقه، تفسیر و فلسفه مشاهیر زیادی از این شهر برخاسته‌اند. آمل از فرهنگ و تمدن بسیار کهن و اصیل آریایی برخوردار است و به دلیل داشتن این تمدن باستانی و دیرینه مراسم‌های باستانی و به دلیل علاقه به دین و مذهب مراسم مذهبی بس با شکوهی در این دیار کهن برگزار می‌گردد، پس از گرویدن مردم آن به اسلام، برخی از مراسم باستانی بسته به فرهنگ مردمان مختلف مازندرانی با آداب اسلامی در آمیخته و بنا بر این شیوه اجرای آن در هر روستا با روستای دیگر متفاوت است.

گسترش شهری

آمل در گذشته دارای هشت دروازه بوده که ورود و خروج از شهر از طریق آن‌ها انجام می‌پذیرفته‌است. بعدها در امتداد این دروازه‌های تاریخی، بازارچه‌هایی احداث گردیدند تا نیاز مردم هرمنطقه را تأمین نمایند و از مراجعهٔ مستمر مردم به بازارهای مرکزی جلوگیری شود. رفته‌رفته در پیرامون این بازارچه‌ها واحدهای مسکونی شروع به ساخت گردیدند و از همین روی بازارچه‌ها به هم متصل شدند و محله‌های جدیدی در گوشه و کنار شهر پدید آمدند.همچنین چهار دروازه اصلی به این شهر باز می شد و بعد ها بعد خرابی خندق ها زیاد شکل شمایل دیگر در مکان های مرکزی و کناری شهر صورت گرفت.

صنعت و معادن و تولیدات
آمل یکی از شهرهای صنعتی ایران می باشد که 70% صنعت مازندران را در خود جای داده است،از صنایع بزرگ آن می توان به صنعت کارخانه ای، تولید برنج،تنباکو،چای،لبنیات،گن دم،دام پروری،صنایع دستی،پرتغال،نارنج،سبزیجات ،زغال و طلا نام برد که بعضی از ارقام های صادراتی ایران هستند.آمل صنعتی ترین شهر مازندران و شمال کشور است.

اقتصاد
در طول تاریخ این شهر،آمل به واسطه مرکزیت در منطقه البرز و واقع بودن در یک منطقه حاصلخیز به محل طبیعی برای مبادلات خارجی و ایرانی تبدیل شده بود،صاحب کتاب العالم نقل می کند که وقتی داخل شهر آمل شدم صدها تاجر بغدادی و یونانی دیده ام که برای خرید طلا و نمد طبری آمده بودند،آمل در مرکز راه تاریخی و کهن ایرانی قرار داشته و دارای مبادر خانه های عظیم بین راهی در قرن های سوم تا سیزدهم بوده است.همچنین بعدها و در عصر معاصر هم چندین درضد بزرگ از صنعت منطقه ای به نام آمل ثبت شد.

بازارها

آمل از شهرهای قدیمی در بازارها است بازارچه و چارسوق قدیمی آمل و به همراه بازارچه های متعدد هفتگی از جمله بازارهایی دیدنی هستند.بازار قدیم آمل یک بازار باستانی است که به چهارسوق مشهور است و جزو شهر قدیم آمل محسوب می شود.

حمل و نقل

جاده
راه باستانی بخشی از راه باستانی هراز در حوالی وانا است که آثار باستانی مربوط به راه قدیم ری به آمل در آن مشهود است همچنین قطار راه اصلی ایران که شمال را به مناطق دیگر در جنگ جهانی وصل می کرد از این شهر بوده و بعدها به زودی از بین رفت و به جای آن راه ورسک ساخته شد.راه شهری آمل که دارای بیشترین بلوار و بزرگراه های مازندران است. جاده جاده بین المللی هراز یکی از مهمترین جاده های ایران بیشترین وسعتش را آمل دارا است که شهرهای دیگر را به شمال ایران پیوندمی دهد.همچنین جاده های کناری مانند آمل-بابل، آمل-محمود آباد(جاده ساحلی)، آمل-فریدونکنار و آمل-نور می توان اشاره کرد.
فرودگاه
فرودگاه امداد‎ فرودگاه امداد آمل، نام فرودگاهی در آمل است.[۲۳] این فرودگاه به عنوان اولین پایگاه امداد نجات ایران با یک فروند هلیکوپتر آغاز به کار کرد و در حال به دو فروند هلیکوپتر افزایش یافته است.
راه آهن
قطار سریع یا منو ریل شمال (تهران-آمل) که در سال ۹۰ به تصویب ملی رسید در حال ساخت است و تا سال ۹۹ به اتمام می رسد.
اتوبوس
نه ایستگاه اتوبوس بین شهری آمل در نظر گرفته شده‌است که نقاط مختلف شهر را به یکدیگر متصل می‌نماید.
تاکسی
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی آمل یکی از سازمان ها فعال است که در تمامیه خیابان های آمل دو ایستگاه ویژه در نظر گرفته است.

سوغات
فرش.سفر معرق، منبت، سفال، گليم، انواع ترشي، برنج و زيتون و گردو و گیلاس و مرباجات و شيرنجات محلی و گل و غذاهای محلی از جمله مهمترین سوغاتهای آمل هستند.همچنین غذاهای محلی که بین المللی شده و همچنین عسل طبیعی از قله دماوند آمل،سیب ،پرتغال،کیوی،گردو،گیلاس صادراتی و نان کوهی ،شیرینی ها مانند آب دندان،اغوز کناک،ساقه عروس و غذاهای سنتی ساری شامل سیر انار، ناز خاتون، اکبر جوجه، چاشنی.. از جمله سوغات های آمل هستند.

علم و مشاهیر
اگر آمل را در یک کلمه خلاصه کنیم می توانیم بگوییم آمل پایتخت علما جهان است و در قدیم هم بر همین امر پایتخت فرهنگی جهان اسلام بوده است آمل از دیرباز زادگاه فیلسوفان،علما،ریاضیدانان، منجمان،محدثان،مفسران و پزشکان مشهور در سطح جهان بوده است. برخی از افراد بزرگ آمل در فهرست زیر : علامه استاد حسن زاده آملی،علامه استاد جوادی آملی،پدر تاریخ جهان امام محمد بن جریر طبری؛حاج ملا علی کنی؛آیت الله حاج میرزا هاشم آملی؛علامه شیخ محمد تقی آملی،حکیم امام فخر رازی،محمد بن جریر رستم طبری،علامه عماد الدین طبری،ابو سهل کوهی،چراغ علی فطرت،سرعت مازندرانی،زمانی آملی،حکیم ابن قاص طبری،ابراهیم سعید العلماء،پروفسور جواد فاضل،ملا رفیعا،شیخ علی بن محمد آملی،غلامحسین بنان،حکیم ابوصالح خیام،جلال الدین اعتضادی،دیواره وز،لالکائی،ابن عطا آدمی،شیخ بالو زاهد،موئد بالله،ابولحسن ابن منجم،عبدالطیف لاریجانی،بدرالدین و لیث طبری،عبدالله ناتلی آملی،یحیی بن ابی منصور،ابن هندو،ملا محمد صالح مازندرانی،مولانا حسن کاشی آملی،مولانا ملک الشعرا طالب آملی،مولانا صوفی مازندرانی،مولانا سراج قمری،قاضی هجیم آملی،علامه محمد بن محمود آملی،استاد محمد تقی دانش پژوه،شیخ ابوالعباس قصاب آملی،علامه شیخ الصوفی میر حیدر آملی،آیت الله شمس آبادی،استاد فرهنگ شریف،عبداالله احمدیه،امام شیخ خلیفه مازندرانی،سید رضی لاریجانی،علامه شریف العلما،کاتب ابن اسفندیارضهیر الدین مرعشی،امام کبیر میر بزگ مرعشی،احمد مشیرالسلطنه،عباس میرزا،حماد طبری، خلیل بن بکر،ابن فورک،فخر الاسلام،خلیل آملی،حکیم ابن ربن طبری،حکیم ابن فرخان طبری،بیدل کرمانشاهی،غلامحسین بنان،نجم الدین آملی،عزل الدین آملی،ابراهیم مازندرانی،سرعت مازندرانی،بلال آملی،موید باالله،زجاجی بصری،خلیفه سطان،ابراهیم خواص،علامه خواجوی،مشیر السلطنه،ایوب طبری،حاسب طبری،ترنجی طبری،عماد طبرسی،علی بن یزدادی،شیخ خلیفه سلطانی،کمال الدین بنا،عبدالقادر گیلانی،شمس قیس رازی،ابولحسن طبری،شمس الادبا،علی لاریجانی و شیخ صادق آملی لاریجانی و صد ها بزرگان دیگر......

نظامیه
نِظامیه نام مدارسی بود که در زمان سلجوقیان برای آموزش علوم و فنون روز در شهرهای بزرگ جهان آن دوره؛ بغداد، نیشابور، آمل، قاهره و اصفهان ، بلخ و هرات تأسیس شد.

گورستان‌ها
گورستان‌‎ بهشت امامزاده عبدالله و گورستان امامزاده ابراهیم گورستان های فعلی و فعال آمل هستند که گورستان امامزاده ابراهیم و گلزار شهدا یکی از بزرگترین گورستان های فعلی ایران است که مردمان عادی و شهیدان در آن دفن می شوند.

بیمارستان ها
آمل از جمله شهرهای مهم پزشکی است که در مازندران در دو دهه اخیر پیشرفت چشمگیر داشته است.آمل در زمان قدیم قرای طبرستان بوده است و ابن فاتح و جیمز کارتن از دو بزرگان تاریخ نویس می گویند:آمل دارای سه مسجد جامع که برتری خاصی به مساجد منطقه دارد و دارای طبیب خانه های عظیمی است که در کنار قصر و در کنار دارالحکومه آمل ساخته شده است و هر کس به دردی دچار شود به این طبیب خانه ها رجوع می کند.در حال حاضر آمل دارای چندین بیمارستان مجهز و کلینیکهای معتدد و موسسات خصوصی است و در حال حاضر چندین بیمارستان پزشکی بزرگ و یکی از بزرگترین مجموعه پزشکی خاورمیانه در امل در حال احداث است.

گردشگری
جاذبه ها:  قله دماوند - نماد ایران، سد لار و پارک ملی لار آمل،پل دوازده چشمه و پل معلق، آرامگاه مقبره سه سید سه تن و علامه شیخ العارفین سید میر حیدر آملی،برج آرامگاهی ناصرالحق الطروش بن زید -موسس اولین مرکز شیعه دوازده امامی در جهان،آتشکده آمل و مقبره شمس آل رسول،بازار قدیم آمل،چارسوق و بازارچه آمل،قلعه ماهانه سر،مسجد حاج علی کوچک،تنگ بند بریده،قلعه کهرود،تخته فریدون،عمارت و مقبره میر بزرگ مرعشی -بزرگ سلسله مرعشیان ایران،آبشار شاهاندشت،قلعه ملک بهمن،آبشار و دشت دریوک،نقش برجسته و کتیبه شکل شاه،حرم امامزاده ابراهیم و امامزاده عبدالله علیه السلام،برج امامزاده قاسم،دریاچه ساهون،امامزاده هاشم هراز،جاده بین المللی و دیدنی تاریخی هراز،کاروانسرای کمبوج،دخمه های سنگی و غار های مون و کافر کلی،آبگرم دیدنی و معدنی لاریجان،حمام شاه عباسی،حمام اشرف السلطان،حمام میر صفی، برج هشتل،کاروانسرا و تپه تنگ سفید آب لار آمل،غار گل زرد،مسجد جامع آمل،مسجد و خانقاه آقا عباس،مسجد شیخ میرزا، مسجد و مناره امام حسن عسگری-قدیمیترین خانقاه ایران،دریاچه دو خواهران،قله و کوه دو برار لاسم آمل،قدمگاه خضر نبی،امامزاده عباس-به قولی مقبره شیخ ابوالعباس قصاب آملی،آرامگاه درویش اسماعیل،آبشار کلرد،زغال سنگ معدنی در هراز،پارک نمونه گردشگری هلومسر،پارک جنگلی میرزا کوچک خان و هزار پله هراز،جنگل دیدنی الیمستان و جنگل دیدنی و تاریخی بلیران،جنگل زیارو بام آمل  و مازندران،آب معدنی آملو،کاخ شهرداری،پل سنگی پلور،پلمون،آبشار سرآسیاب،آبشار لار،آبشار تمیره،آبشار و غار کمربن،مناطق ییلاقی لاریجان،تکیه های طایفه های آمل،تپه باستانی قلعه کش،سقانفار هندوکلا،خانه و عمارت منوچهری و عمارت شفاهی و حاج علی ارباب و عمارت و خانه هاشماین و خانه های متعدد در بازارچه و شهر قدیم آمل،رود خروشان هراز و سواحل زیبای آن،تحقیقات برنج کشور،کلکچال،غار اسک،آبشار شیخ علی خان زیار،آبشار آب مراد،امامزاده ابراهیم و عبدالله وانا و دینان،مقبره سید مولانا حسن ولی،تخت پادشاه،امامزاده ها و مقابر در جاده آمل جاده هراز،آب معدنی استرابکو،آتشکده سی شاهاندشت،قلعه فرنگیس و برج دیدبانی،منطقه دیدنی امیری و چند صد جاذبه های دیدنی و گردشگری دیگر...

مراکز اقامتی

در گذشته کاروانسراهای آمل و قلعه ها مکان‌های اقامتی برای مسافران به حساب می‌آمده‌اند. این کاروانسراهاو قلعه ها اکنون به صورت آثار باستانی در آمل و شهرستان آمل شناخته شده‌اند. بسیاری از جهانگردانی که به آمل قدیم آمده‌اند در سفرنامه هایشان از این کاروانسرا نام برده‌اند. از کاروانسراهای قدیمی آمل پیش از حمله مغول به این شهر اثری نیست.مهم ترین کاروانسرای کاروانسرای کمبوج (گامبوش) و کاروانسرا شاهی هستند. امروزه مراکز اقامتی آمل هتل‌ها و متل ها است که بیشتر در مالکیت خصوصی‌اند.یک هتل در بیرون شهر و دو هتل در شهر و چندین هتل در شهرستان آمل قرار دارد و دو هتل در منطقه هراز در حال احداث است.

موزه ها

موزه تاریخ آمل و موزه شهدا و موزه روستایی ایران شناسی

ورزش
آمل از شهرهای ورزشی و مشهور است که سنت ورزشی آن والیبال ، کشتی ، بسکتبال و بدمینتون و رزمی است. اما هر ساله ورزش‌های فوتسال، تنیس، اسکواش، پینت بال، اتوموبیل‌رانی و شطرنج در سطح کشور و منطقه مقام آور می‌باشد. باشگاه والیبال کاله مازندران و باشگاه بسکتبال کاله مازندران و شهرداری آمل معروفترین تیم ورزشی این شهر است.از نظر امکانات ورزشی آمل برترین شهر مازندران است.همچنین تیم والیبال مازندران در لیگ پاسارگارد فهرمان شد و تیم به مرحله بین المللی رسید و تمام تیم هارا بدون شکست ،شکست داد و در آن تیم چند آملی حضور داشتند.

ورزشگاه و مجموعه هامجموعه مرعش،بزرگترین و مدرنترین مجموعه ورزشی سرپوشیده شمال کشور- مجموعه پیامبر اعظم-نشاط-مجموعه ورزشی آدمرس-ورزشگاه چمران-ورزشگاه های شهرک های آمل-ورزشگاه و سالن شهید حسن نژاده-ورزشگاه چهل شهید-پارک و سالن بانوان غـدیر-حجاب-سالن های بلیارد و بولینگپ-یست اسکیت و چند ده ورزشگاه و مجموعه دیگرو دوازده مجموعه ورزشی خوصوصی ،این ورزشگاها از ورزشگاه های رسمی آمل هستند.

ارتباط های بین المللی

گمرک

آمل در زمان قدیم بندرگاه بزرگی بوده است که این بندرگاه تجارتگاه عظیم شمال ایران بود،در گذشت زمان این بندر تبدیل به شهر محمود آباد شد،و در حال حاظر گمرک آمل به صورت بخش سرخرود که گمرک آمل است انجام میشود،گمرک مرکزی در شهر آمل قرار دارد و صادرات محصولات آمل در مرزهای آبی و زمینی و هوایی در شهرهای دیگر زیر نظر آمل انجام می شود.

شهرهای هم پیوند و خواهرخوانده

واتر: ایتالیا لاهور: هند

---

معرفی شهرستان محمودآباد

  معرفي شهرستان محمودآباد

جغرافياي سياسي :

شهرستان محمودآباد در قسمت مركزي استان مازندران در ساحل درياچه خزر قرار دارد و حدود آن از شمال به درياچه خزر از جنوب به شهرستان آمل از غرب به شهرستان نور و از شرق به بخش فريدونكنارو شهرستان بابلسر ميباشد.این شهرستان در قبل یکی از شهرهای شهرستان آمل بود و در زمان قدیم بندرگاه شهر تاریخی آمل بوده است.

اين شهرستان از سال 1351 با تصويب مجلس شوراي ملي به بخشی از آمل تبديل شد و دابوي شمالي هراز پي شمالي و اهلمرستاق شمالي در محدوده آن قرار گرفت و به بخش هراز نامگذاري گرديد . از اين تاريخ به بعد با سرعت زياد پيشرفت نمود تا اينكه قابليت شهرستان شدن رايافت و در سال 1375 با تلاش مسئولان به شهرستان تبديل گرديدوبا نام شهرستان محمودآباد مستقل شد.

تعداد جمعيت:

 تعداد جمعيت طبق سرشماري سال 1390 جمعيت شهرستان محمود آباد 91349 نفر بوده است .

تعداد كل خانوار :

تعداد جمعيت كل خانوار  شهرستان محمودآباد  طبق سرشماري سال 1390 ،   28173 نفر بوده است

تعداد بخش ها و روستاها :

اين شهرستان داراي 2 بخش مركزي و بخش سرخرود است .

 تعداد كل روستاها :

تعداد كل روستاها : 86 روستا

تعداد روستاهاي بخش مركزي : 46 روستا

 به نام هاي آهنگر كلا ، اسلام آباد ، بائوده سفلي ، بائوده عليا ، بوليده ، ترسياب ، تشبندان ، تلارم ، جونيكلا ، حسن آباد ، خوردونكلا ، زنگي كلا ، سنگ كتي ، سياركلا شوميا ، عشق آباد ، قصاب كتي ، كرچك نوايي ، كلوده ،‌كهلوكاج ، گالشپل ، گليرد ، گيلاپي ، مير علمده ، ناصر آباد ، آزادمون ، اهلم ، برنجده ، بونده ، تجكنار ، خشت سر ، شرفتي ، شورستاق  يوسف آباد ، آرم ، آهي محله ، ارمك كلا ، جوراكلا ، حربده ، خط آهي ، ساحل مهر ، سياهرود سر ، متوريج ، مرواريد دريا ، ميان كلمرز ، يمچي 

تعداد روستاهاي بخش سرخرود : 40 روستا

به نام هاي ابوالحسن آباد ، اسدالله آباد ، اسكنده ، افراتخت ، اورطه دشت ، بيشه كلا ، تازه آباد ، چهار افرا ، دريا سر ، رود پشت ، زرد آب ،‌سياهكلا ، عبدالله آباد ، عزت آباد ، علمده شرقي ، علمده غربي ، علي آباد ، فرامده ، كلمرز عليا ، كلوسا ،معلم كلا ، ملا كلا ، وازيك ، ولم عليا ، احمد آباد كليج سفلي ، احمد آباد كليج عليا ، اسلام محله ، افراسرا ، چاكسر ، حاجيكلا سفلي ، حاجيكلا عليا ، درويش آباد ، زنگي كلا سفلي زنگي كلا عليا ، سيرجارون ، علوي كلا مير ، كنس مرز ، گل محله ، ميرده سفلي ، ميرده عليا

معرفي كوتاهي از شهر محمودآباد

شهر محمودآباد كه مركز شهرستان محمودآباد مي باشد شهري است با سابقه كهن بندري اين شهر در شمال غربي شهرستان محمودآباد واقع است و موقعيت جغرافيايي آن 21 دقيقه و 52 درجه طول جغرافيائي و 25دقيقه و 36 درجه عرض چغرافيائي مي باشد و حدود 18 كيلومتر مربع مساحت دارد و طبق سرشماري سال 1375 جمعيت شهر به 19883 نفر رسيده است .

طبق آخرين نقشه شهر اين شهر از شمال به پايان محدوده تليكسر به طول 4 كيلومتر و از سوي خاور به طول 3 كيلومتر تا 20 دستگاه و از سمت باختر تا دانشكده فني مهندسي نفت به طول 3 كيلومتر كشيده شده است .

فاصله آن تا تهران 205 كيلومتر و تا آمل 20 كيلومتر است نزديكترين بندري است كه تهران را به درياچه خزر وصل مي كند و درحال حاضر داراي سه خيابان عريض و چندين خيابان فرعي است چون بحث مور نظر ما شهر محمودآباداست در مبحثهاي ديگر بطور گسترده در اين باره سخن به ميان خواهد آمد.

 نگاهي به تاريخچه محمودآباد

شهري كه اكنون در باره آن سخن مي گوئيم سابقه تاريخي آن به سال 1307 هجري قمري در زمان ناصرالدين شاه بر مي گردد. قبل از بازگو كردن تاريخچه محمودآباد بايد از آبادي ديگري بنام اهلم سخن به ميان آورده شود زيرا محمودآباد وارث و جانشين تمدن آباد است . اهلم اكنون كه در ه كيلومتري شمال غربي محمود آباد قرار دارد قصبه بسيارآبادي بود. چنانكه اكنون روستاهاي غرب شهرستان محمودآباد اهلمرستاق خوانده مي شود همواره در كتابهايي كه از مازندران نام برده شده نام اهلم همراه با ناتل و رستمدار آمده است . چنان بر مي آيد  كه قرن دوم هجري تا زمان افول ستاره اقبال آمل (تا زنان زنديه و افشار)‌اهلم براي آن شهر بزرگ پيش بندري فعال و پررونق بود. مكان قصبه اهلم دقيقا مشخص نيست اگر بندر بودن آن پذيرفته شود بايد مكانش نزديكتربه دريا باشد زيرا اكنون اهلم تا دريا فاصله دارد. وجود يك آبادي بزرگ مثل خشت سر همراه با امامزاده صالح با سابقه طولاني اين ظن را بر مي انگيزد كه شايد اين روستا در گذشته اهلم بوده يا به طريق با آن قصبه آباد ارتباط تنگاتنگ داشته است . گذشته از اهلم بايد در شرق محمودآباد كنوني از بندري بنام دريابار نام برد كه بندري فعال بود . كه اكنون مكان دقيق آن مشخص نيست تمام اين مطالب گوياي اين واقعيت است كه محمود آباد كنوني از دير باز توانايي بندر شدن را دارا بود.

اما شهري كه اكنون محمود آباد خوانده مي شود سابقه و. گذشته آن به زمان سطنت ناصرالدين شاه بر مي گردد . قبل از زمان ناصرالدين شاه بزرگترين  آبادي منطقه تليكسر بود كه در آن روزگار محل بود و پاش و سكني مالكان منطقه و مكان رتق وفتق امور بود . به اين دليل در آن حوزه علميه و مسجد جامع بزرگي قرار داشت .

روستاي محمود آباد در زمان ناصرالدين شاه بسيار كوچك بود كه اين منطقه در مكاني كه اكنون از مركز شهر به سمت شرق كشيده مي شود واقع بود. دقيقا زمان پيدايش اين روستا معلوم نيست اما در شرق محمودآباد كنوني رودخانه اي نسبتا بزرگ بنام چايرود وجود داشت با آبادي زيادي در اطراف آن .

در مسير اين رود شش روستاي بزرگ ديگر بنامهاي كلاهه شيربار نهك كش بند كلا پيدسرا و تشبندان قرار داشت كه تبر آباد بر اين مناطق مركزيت داشت و در همين تبر آباد كارخانه بزرگ چوب بري ساخته شده بود كه از چوبهاي انبوه جنگل اطراف استفاده مي شد و همين كارخانه بيشترين چوبهاي تراوس براي ريلهاي راه آهن محمودآباد به آمل را فراهم آورده بود.

آبادي تبر آباد بسيار پر رونق بود و محدوده آن تا دهانه رودخانه شهرود امروز امتداد داشت . محمودآباد فعلي جزء محدوده تبر آباد بود. جا دارد كه نام باستاني تبر آباد بار ديگر با نام فراگيرنر نبرستان احيا شده و براي عموميت يافتن شهرستان بر روي (اين ) شهر گذاشته شود. تبرآباد محل زتدگي تيولدار منطقه بود و از آنها قصرهاي  بزرگ بجا مانده بود سه قصراز همه مهمتر بود كه بترتيب : قصر دو برادر بنام پولا و هولاخان و قصر سومي بنام نرگس خاتون (نرگس تپه ) از همه معروفتر بودند .

 چرا محمود آباد بعنوان بندر از روزگاران گذشته مورد توجه بود؟

براي بررسي اين موضوع بايد به دو مسئله توجه كرد . نخست موقعيت داخلي و دوم تحولات خارج از كشور. در رابطه با تحولات خارج از كشوربايد نگاهي به داخل امپراتوري روسيه بيندازيم زيرا كه در آن روزگار امپراتور روس براي سهولت در امر تجارت راه آهن سراسري را از مسكو تا قفقاز و از مسكوتا سيبري ومرز چين در دست ساخت داشت كه راه آهن مسكو به آستاراخان و تاشكند و از آنجا به مرزهاي چين كشيده مي شد. و از سوي ديگر راه آهن قفقاز از مسكو به كيف و از كيف به تفليس و از تفليس به بادكوبه (باكو)  ‌امتداد مي يافت و بعنوان يك راه آهن و راحت تجاري محسوب مي شد و محمد حسن خان كه تاجري آگاه و جهانديده بود از اين موضوع آگاهي داشت و مي خواست براي پيشرفت امر تجارت از اين امكانات استفاده كند . زيرا در مكاتبات بين امين الضرب و ناصرالدين شاه به اين امر توجه شده بود.

درآن زمان مال التجاره اي كه براي ايران از اروپا مي آمد هم مسير طولاني دريايي را طي مي كرد و هم در داخل مرزهاي ايران در جنوب از هجوم مردان قبايل در امان نبود پس بندري مثل ناصريه (محمودآباد ) ميتوانست هم با اتصال به بندر باكو از راه قفقاز به اروپا بهره گيرد و هم با اتصال به بندر كراسنووسك از راه آهن ماورالنهر بهره مند گردد.

در هر صورت در سال 1308 محمودآباد به همراه چند شهر در مازندران مثل علي آباد شاهي (قائم شهر ) مشهد سر(بابلسر) تبرآباد (محمودآباد) دهنو (نوشهر) و سخت سر(رامسر) مورد توجه قرار گرفت .

در محمود آباد نقشه شهر پياده شدو سه خيابان كشيده شد و نيز بعلت مركزيتي كه داشت كم كم به مركز بخش تبديل گرديد و بعنوان بخش 1 شهرستان آمل شناخته شد اين بخش از سولده (غرب محمودآباد) تا فريدونكار (شرق محمودآباد) كشيده مي شد و دهستانهاي اهلمرستاق هرازپي دابو و قسمتي از نور يعني از امير آباد تا سولده (نور) امروز را در بر مي گرفت . در زمان رضا شاه براي سرپرستي هر بخش بجاي بخشداري كار پردازي ايجاد گرديد و از سال 1312 رسمآ كارپردازي محمودآباد كه حكم بخشداري داشت مشغول به كار شد و اولين كارپرداز آن موسي خسروي ‌دومين آن يزداني و آخرين آن علي شيزاد بودند . هر كارپردازي (بخشداري ) از چند بلوك  و هر بلوك از چند ده تشكيل مي شد هر بلوك از يك سر بلوك و هر ده را يك كدخدا اداره مي كرد بخش 1 (‌محمودآباد ) از 7 بلوك  تشكيل شده بود . در اين دوره چند اسلكه جديد در شهر محمود آباد تاسيس شد منتهي با ظرفيت كمتر.

محمود آباد اكنون مركزيت يافته بود. در مغرب محمودآباد كارخانه بزرگ و مدرن شاليكوبي ايجاد شد كه سه عدد از اين كارخانه در شمال ايران ساخته شد كه اين كارخانه ها در رشت محمودآباد و شاهي ( قائمشهر) بنا گرديده بود. چون بيشتر صادرات برنج مازندران و گيلان به روسيه و بندر بادكوبه صورت مي گرفت  بدين منظور اسكله اي چوبي ساخته شده بود كه محل اسكله در شمال غربي  استراحتگاه كارگران وزارت كار واقع مي گرديد و چون كارخانه در مغرب اسكله ساخته شده بود و بين اسكله و كارخانه شاليكوبي رودخانه شهرود قرار داشت بر روي رودخانه پلي ايجاد گرديده بود و ريلي از كارخانه تا اسكله امتداد مي يافت و بدين ترتيب برنج هاي  استحصالي از شاليكوبي  به كنار اسكله  حمل مي كردند . سپس با كرجيها آنرا به كشتي هاي بخاري(پراخوت ) مي رساندند تا از آنجا به شوروي حمل گردد. در ضمن دو انبار بسيار بزرگي در محمودآباد احداث گرديده بودكه يكي در جوار كارخانه شاليكوبي بطول 100 متر و ديگر انبار 60 متري كه در شرق دبستان انقلاب امروز واقع بود كه توليدات منطقه مثل برنج و كنف كه از همه مهمتر بودند خريداري و انبار مي گردند و برنج را به شوروي  صادر مي نمودند.

براي سهولت امر صادرات ساختمان گمرك را احداث كردند كه محل آن همين دبستان انقلاب امروزي است زماني اداره فعال گمرك بود . در اطراف شهر محمود آباد دوباره پرورش كرم ابريشم شروع شد كارگاه مدرن پيله كشي (پيله خانه ) در جوار كارخانه شاليكوبي احداث گشت كه پيله هاي كرم ابريشم پس از آماده شدن از آنجا به كارخانه ابريشم بافي چالوس  ارسال مي گرديد.

چون محمودآباد به  مركز  بخش  بزرگي تبديل شد در راه  توسعه آن فعاليتهاي  گوناگون صورت گرفت كه مي توان از جمله اين اقدامات ايجاد كارخانه برق براي روشنايي شهر ايجاد ادارات از جمله دفتر املاك اداراه طرق كه مركزيت غرب مازندران را داشت و مراكز انتظامي و مرزباني و جنگلباني و ...... را نامبرد. و نيز براي توسعه شهر نشيني در مسير وقفي رود و خيابان تازه تاسيس كه از ساختمان نآمين اجتماعي امروز شروع مي شد و تا به درمانگاه هفتم تيرامتداد مي يافت . خانه هاي جديدي پس از خراب كردن خانه هاي قديمي  در محل آنها احداث گرديد و مردم را تشويق به سكونت در آن مي كردند اما  به دو دليل اين خانه ها از طرف بوميان با استقبال روبرو نشد . نخست اينكه بوميان به خانه ها سنتي خود علاقه چند ساله داشتند و آن را به زندگي در خانه هاي مدرن ترجيح مي دادند و دوم به كشف حجاب بر مي گشت كه در شهرها چادر و روسري از سر زنها بر مي داشتند و زنان مسلمان بهتر مي ديدند كه زندگي شهري را رها كرده و به روستاها پناهنده شوند در نتيجه مهاجران جديدي از شهرهاي اطراف به محمودآباد كوچ كرده و در اين خانه هاي نوساز مسكن گزيدند . خيابان ديگري نيز از روبروي پاسگاه انتظامي امروز به طرف جنوب كشيده مي شد و تا پل وقفي رود ادامه داشت و در مسير اين خيابانها مغازه هائي ساخته شد كه هنوز پا بر جاست از روستاهاي اطراف افرادي را كه سر شناس تر بودند به آنجا كوچ مي دادند. تعدادي ساختمانهاي مدرن تر نسبت به آن خانه هاي ياد شده كه در بين مردم به قصر معروف بود ايجاد شد كه معروفترين آنها قصر شاه وليعهد و چايخانه  شاه شهرت داشت كه تعدادي از آنها در هاضمه زمين خواران جاي گرفت .

محمودآباد پس از شهريور سال 1320

پس از شهريور سال 1320 ديگر آن التهاب و جوشش به سردي گردانيد و اين امري مسلم بود زيرا كه ضعيف شدن حكومت مركزي و از هم پاشيدن آن سيستم و نظامي كه ترقي و اقتصاد را پيش مي برد . وقفه در كار عمراني بوجود آوردو محمود آباد نيز نمي تواتست از اين امر كلي مستثني گردد و در نتيجه يا بسيار از طرح سازندگي از رونق افتاد و يا بسيار كند شده بود تا اينكه پس از تثبيت اوضاع كلي عمران آبادي در سراسر ايران شروع شد و شهر محمودآباد نيز دوباره مورد توجه قرار گرفت . در سال 1335 در شهر محمودآباد شهرداري ايجاد شد و در آغاز كار براي شهرداري سرپرستاني تعيين شدند كه عبارت بودند از آقايان مجد پنجه اي و وحدت پناه . و پس از تشكيل انجمن شهر در سال 1338 آقاي كريم سعيدي بعنوان شهردار انتخابي مشغول بكار شد . از آن تاريخ دو باره محمودآباد  شروع به پيشرفت نمود از آنجا كه محمودآباد شهري بندري بود پيشرفت آن شتاب گرفت و با تصويب وزارت كشور در سال 1351 اين منطقه به بخش تبديل گرديد. و بخش جديد از دابوي شمالي ‌هراز پي شمالي و اهلمرستاق شمالي تشكيل مي شد كه به بخش هراز معروف گشت و شهر محمودآباد به عنوان مركز آن بخش انتخاب شد. دهستان اهلمرستاق به مركزيت كلوده ‌دابوي شمالي به مركزيت سرخرود و هرازپي شمالي به مركزيت بيشه كلا ‌اين بخش را تشكيل مي دادند و چون محمودآباد منطقه بزرگ كشاورزي بود و بعلت اهميت ارتباطي اقتصادي و صنعتي كم كم  استعداد شهرستان شدن را پيدا كرد و با تلاش مسئولان شهر محمودآباد در سال 1370 به شهرستان تبديل گرديد . اولين شهردار محمودآباد بعد از شهرستان شدن آقاي سيف ا... فرزانه و اولين فرماندار آن مهندس طبري بود.

 

معرفی شهرستان نور

شهرستان نور

5/3درصد جمعيت استان را دارد. نور كه تاچند سال قبل سوده ناميده مي شد از شهرستان مهم رستمدار و يكي از مراكز ملوك استندار و رستمدار، بخشي    ميان رويان و مازندران بوده است. مراكز ديدني آن عبارتند از :

قلعه پولاد بلده ، بقعه متبركه آقا شاه بالو زاهد آملی ، بقعه متبركه جمشيد كيا سلطان، خانه نيما در بلده ، پل خشتي نور و تكيه تاكر...

شهرستان نور به لحاظ توسعه صنعتي و گردشگري شرايط ممتازي در استان پيدا كرده است. محصول غالب كشاورزي منطقه، برنج مي باشد.

  شهرستان نور با وسعت 974/2 کیلومتر مربع و با حدود 100 هزار نفر جمعیت متشکل از دو قسمت کوهستانی و جلگه ای است و بین موقعیت جغرافیایی 26/51 طول شرقی و 47/36 عرض شمالی قرار گرفته است. بلند ترین کوه ؛ قله آزاد کوه با ارتفاع 4721 متر و مهمترین رودها ؛ رود نور و لاویج رود می باشد. از لحاظ پوشش گیاهی شهرستان نور به سه قسمت تقسیم می شود که شامل جلگه ای با جنگل و مزارع برنج ؛ کوهستانی شمالی با پوشش جنگلی انبوه و کوههای مرکزی و جنوبی با پوشش گیاهی ضعیف.این شهر در چند سال اخیر از آمل جدا شده و به عنوان یک شهرستان مستقل شده است.

  

سابقه تاریخی

  از آنجا که تاریخ نور در طی قرون گذشته تا عصر قاجار جدا از شهرستان های نوشهر و چالوس نیست ؛ نواحی شرقی رویان و رستمدار ؛ امروزه بنام نور خوانده می شود ؛ ریشه این نام به تحقیق مشخص نیست . در منابع قرن8-7 هجری در شرح وقایع تاریخی به نام قلعه نور و اطراف آن بر می خوریم. در عصر صفوی این نام به اطراف تعمیم یافت تا در عصر ناصری کل نواحی کوهستانی و جلگه ای؛ نور نام گذاری شد. ریشه نام نور را به رود نور و درخشش آب آن و قلعه نور مربوط می کنند. با ورود اسلام ؛ مردم نور با تأسّی جستن از اهل بیت (ع) به دین اسلام مشرف و تشیّع را بر حق گرفتند و در تاسیس دولت شیعی علویان طبرستان به همراهی دیگر نواحی رویان و ناتل نقش فعال در حمایت و ظهور این دولت داشتند.

معرفی شهرستان جویبار

شهرستان جویبار از شهرهای ساحلی در مرکز استان مازندران می باشد شهرستان جویبار با 6/2 درصد جمعیت مازندران و حدود 300 کیلومتر مربع، پیشتر بخشی از شهرستان قایم شهر بود و در سال ۱۳۷۶ به شهرستان تبدیل شد.

میدان کشتی در ورودی شهر

مشخصات جغرافیایی جویبار در استان مازندران : شهرستان جویبار یکی از شهرستانهای مرکزی استان مازندران است. مرکز این شهرستان، شهر جویبار است.مختصات جغرافیایی آن ۴۷ ۵۲ تا ۵۸ ۵۹ ۵۲ طول شرقی از نصف النهار مبدا و ۳۳ ۳۶ تا ۴۷ ۳۶ عرض شمالی است.حدود آن از شمال به دریای مازندران از جنوب به شهرستان قائمشهر از شرق به شهرستان ساری واز طرف غرب به شهرستان بابلسر می‌رسد.

 

 

طبق آمار سال 1385جمعیت شهرستان جویبار ۷۲۶۶۵ نفر بوده ‌است و ۶۸٪ جمعیت در نقاط روستایی سکونت داشته‌اند. از این تعداد ۵۲۳۸۴ نفر باسواد بوده‌اند. همچنین نرخ بیکاری در این شهرستان در حدود ۶.۵ درصد است.

درسال ۱۳۸۸ در این شهرستان درحدود ۱۷۵ واحد آموزشی در مقاطع مختلف تحصیلی در حال آموزش به ۱۳۰۰۰ دانش آموز می‌باشند. همچنین دو مرکز آموزشی دانشگاهی شامل دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه پیام نور نیز در شهرستان جویبار با دارا بودن حدود 2500 دانشجو در حال فعالیت می باشند.

جمعیت شهر جویبار در سال ۱۳۸۵، برابر با 27117 نفر بوده است .شهرستان جویبار دارای 75 روستا می باشد.

 طبق تقسیمات کشوری دارای دو بخش گیل خواران و مرکزی و ۴ دهستان حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع وسعت بوده‌است.

• بخش گیل‌خوران  شامل دو دهستان چپکرود و  دهستان لاریم و نیز شامل شهر  کوهی‌خیل میباشد.
• بخش مرکزی شهرستان جویبار  دارای دو دهستان حسن‌رضا و سیاهرود  و همچنین شهر جویبار میباشد.

منبع:به نقل از سایت مجازی جویباری ها

معرفی شهرستان نوشهر

 

نوشهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.شهر نوشهر مرکز شهرستان نوشهر در استان مازندران است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۰٬۵۷۸ نفر بوده‌است .

قدیمی ترین نام نوشهر سنگ تجن می‌باشد.آغاز شکل گیری نوشهر از روستای گردکل و منطقه شهر پشت بوده است که در مجاورت رودخانه گردکل در شمال مسیر راه سرتاسری کناره قرار داشته است . در زمان قاجار به لحاظ نزدیک بودن این روستا به دریا و مناسب بودن ساحل آن جهت پهلوگیری شناورهای تجاری مورد توجه شخصی بنام خاچیک قرار گرفت . و این منطقه محل مناسبی برای مبادله و حمل و نقل کالا میان ایران و روسیه شوروی و سبب رونق فعالیتهای مختلف اقتصادی گردید . پس از مدت زمانی مورد توجه حبیب اله خان سردار خلعتبری تنکابنی(پدر سپهسالاراعظم تنکابنی؛درآن زمان نوشهربامحوریت کجورقسمتی ازتنکابن محسوب می‌شد.) قرار گرفت که بجهت آغاز فعالیت های عمرانی به حبیب آباد معروف شد سپس به دهنو و در سال ۱۳۱۸ هجری شمسی و در زمان پهلوی اول با ایجاد بندر نوشهر و یک سلسله اقدامات عمرانی با هویت شهری در کنار بافت روستائی به نوشهر تغیر نام یافت . بنابراین علل عمده استقرار و پیدایش شهر نوشهر در این منطقه را می‌توان وجود رودخانه‌های متعدّد، نزدیکی آن به دریا، کوتاه بودن فاصله اش به تهران و موقعیت مناسب ساحل آن برای پهلوگیری شناورهای تجاری و حاصلخیزی اراضی اطرافش دانست.

نوشهر در طول جغرافیایی ۵۱٫۳۰ درجه شمالی و ۳۶٫۳۹ درجه شرقی فرار دارد. شهرستان نوشهر از شمال به دریای خزر ، از جنوب به رشته كوههاى البرز ، از شرق به شهرستان نور و از غرب به شهرستان چالوس متصل است . ارتفاع آن از سطح دریا ۲٫۹− متر است. نوشهر دارای دو بخش مرکزی و کجور است.

آثار و مناطق دیدنی

بندر نوشهر

• پلاژ شهرداری نوشهر

• بازار روز نوشهر که شرایط خاص بنایی آن و همچنین بازار ماهی فروشان و نحوه فروش ماهی به سبک چوب زدن که در این بازار انجام می‌شود

و همچنین پیست کارتینگ، خیابان فرودگاه، باغ نوید و ...

حمل و نقل

بندر نوشهر یکی از مهمترین بنادر اقتصادی و تجاری ایران است که سالانه حجم زیادی کالا از طریق این بندر مبادله می‌شود. این بندر نزدیکترین بندر به پایتخت ایران (تهران) است و مجهز به خطوط هوایی است. فاصله این بندر تا تهران ۲۰۰ کیلومتر است.

فرودگاه نوشهر

فرودگاه نوشهر در سال ۱۳۳۲ بصورت يك باند خاكي ساخته شده و در سال ۱۳۶۲ ترمينال جديد در آن افتتاح شد،مساحت اين فرودگاه ۵۸ هكتار است و با باندي به طول دو هزار و ۱۵۰ متر قابليت پذيرش هواپيماهاي متوسط پيكر را داراست. در حال حاضر فرودگاه نوشهر دارای پروازهای هفتگی( سه شنبه و جمعه ) به تهران و مشهد می‌باشد.

مراکز آموزشی

دانشگاه علوم دریایی امام خمینی و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در این شهر واقع است.همچنین دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر و چالوس،دانشگاه پبام نور و دانشگاه غیر انتفاعی مارلیک نیز در این شهر واقع است.

ورزش

تیم فوتبال شموشک نوشهر در این شهر قرار دارد. کیانوش رحمتی، بهمن طهماسبی، رضا سیم‌خواه و حسن رنگرز از ورزش‌کاران معروف اهل این شهر هستند.

منبع:به نقل از سایت فرمانداری نوشهر

معرقی شهرستان بهشهر

شهرستان زيباي بهشهر يكي از شهرستان هاي استان مازندران است كه از شمال به خليج ميان كاله، از خاور به شهرستان كردكوي، از جنوب به دامنه هاي البرز وشهرستان دامغان و از باختر به شهرستان ساري و نكا محدود مي‌شود. بهشهر به سبب آب و هواي بسيار مطلوب خود همواره مورد نظر شاهان و خوانين محلي بوده و وجود كاخ‌هاي متعدد در اين منطقه‌ي ديدني از استان مازندران‌؛ گواهي براي اين ادعاست. ناحيه بهشهر كه در سابق «خرگوران» نام داشت توسط شاه عباس خريداري شد و در سال 1021 هجري به دستور وي شهري در آن جا احداث شد. اين شهر جديد، «اشرف البلاد» نام گرفت كه اقامت گاه شاه عباس اول در مازندران بود. «اشرف البلاد» در اثر جنگ هاي داخلي، حملات تركمن ها، ‌افغان ها و حملات سپاهيان زند صدمات فراوان ديد و به طور مكرر تخريب شد. نادر شاه زماني كه عازم جنگ با لزگي ها بود مدتي را در اين شهر سپري كرد و محمد حسن خان قاجار نيزعلاقه زيادي به اين منطقه داشت و غالبا در اين شهر اقامت مي كرد. مهاجران گرجي كه شاه عباس آن ها را از قفقاز كوچانده بود و گروهي از خانواده هاي طالشي لنكران كه از سواحل درياي مازندران آمده بودند و جمعي از تات ها كه يكي از قبايل ايراني بودند سكنه اين شهر را تشکيل مي‌دهند. بهشهر امروزي، منطقه‌اي زيبا و جذاب است كه ‌از آثار تاريخي و طبيعي متعددي برخوردار است. مركز اين شهرستان از نظر جغرافيايي در 53 درجه و 33 دقيقه ي درازاي خاوري و 36 درجه و 43 دقيقه ي پهناي شمالي قرار دارد. نزديك‌ترين شهرستان به آن ساري، در فاصله 49 كيلومتري و فاصله آن تا تهران 326 كيلومتر است. بهشهر از لحاظ جغرافيايي در مكان حاصل‌خيزي واقع شده و داراي كشاورزي غني‌است.از محصولات كشاورزي اين منطقه مي توان برنج، گندم، جو، پنبه، باقلا، توتون، تخمه آفتاب‌گردان، ‌هندوانه، چيت، كاموا، ‌نئوپان، روغن نباتي، ميز و صندلي چوبي و آرد را نام برد. در اين شهرستان انواع صنايع نيز وجوددارندوازمهم‌ترين آن‌ها مي‌توان صنايع غذايي، صنايع‌مبل‌سازي، صنايع‌كائوچويي، صنايع‌فلزي، صنايع نساجي، صنايع چوب، صنايع چاپ و انتشار و صنايع غير فلزي را نام برد. مسيرهاي ارتباطي اين منطقه از سمت خاور، بهشهر - كردكوي به درازاي 55 كيلومتر و از طرف باختر، بهشهر - ساري به درازاي 46 كيلومترهستند. راه آهن سراسري تهران - بندر تركمن نيز از ميان شهر بهشهر عبور مي‌ كند. آبشار زنگت در روستاي زنگت بهشهر. تپه كش، درياچه عباس آباد، غار كمربند (هوتو)،كاخ چشمه عمارت، کاخ صفي آباد، عمارت و باغ صفوي (باغ شاه) و كاخ عباس آباد تنها برخي از مهم‌ترين مناطق ديدني و تاريخي شهرستان بهشهر به شمار مي‌آيند.

ناحيه بهشهر كه سابقا خرگوران نام داشت توسط شاه عباس خريداري شد و به دستور وي شهري در آنجا احداث شد. ماده ”دولت اشرف “ براي تاريخ بناي اين شهر در سال 1021 هجري انتخاب شد و شهر جديد، اشرف البلاد نام گرفت كه اقامتگاه شاه عباس اول در مازندران بود.

جاذبه هاي گردشگري

۩ عباس آباد(دوره صفوي)، « 9 کيلومتر جنوب شرقي بهشهر »

۩ تالاب ميانکاله، « 12 کيلومتري مرکز شهر »

۩ زاغمرز، « 35 کيلومتري مرکز شهر »

۩ سنگ نو(آبشار)، « 3 کيلومتري مرکز شهر »

۩ ساحل آرام گلوگاه، « 20 کيلومتري مرکز شهر »

۩ توسکا چشمه گلوگاه، « 43 کيلومتري مرکز شهر »

۩ باغ و عمارت چهل ستون، « داخل شهر »

۩ غار باستاني هوتو(دوره پيش از تاريخ)، « شمال شرق روستاي تروجن، 2 کيلومتري  مرکز شهر»

۩ پارک ملّت، « داخل شهر »

۩ غار باستاني علي تپه(دوره پيش از تاريخ)، « شمال غربي روستاي ال تپه »

۩ غار باستاني کمربند(دوره پيش از تاريخ)، « شمال شرق روستاي تروجن »

۩ آتشکده کوهستان(دوره تيموري)، « جنوب غربي روستاي آسيابسر »

۩ قلعه شاه نشين(اوايل دوره اسلامي)، « جنوب روستاي آسيابسر »

۩ بقعه امير کمال الدين و امير جمال الدين(قرن نهم هجري قمري)، « مرکز روستاي آسياب سر »

۩ بناي تاريخي چشمه عمارت(دوره صفوي)، « جنوب بهشهر »

۩ کاخ صفي آباد(دوره صفوي)، « جنوب غرب بهشهر »

۩ قلعه پلنگان(دوره صفوي)، « شمال بهشهر، شبه جزيره ميانکاله »

۩ مجموعه بناهاي تاريخي شهرياري(دوره قاجار)، « جنوب بهشهر،بخش يانه سر »

۩ خانه احمد علي خان هزار جريبي(دوره قاجار)، « جنوب بهشهر،بخش يانه سر، روستاي يانه سر»

۩ خانه قديمي کاردلي(دوره قاجار)، « روستاي رستم کلا »

۩ مجموعه عمارت افغان نژاد(دوره قاجار)، « روستاي قره تپه »

۩ عمارت سيامي(دوره قاجار)، « جنوب روستاي گرجي محله »

۩ بز پل(دوره صفوي)، « جنوب شرقي بهشهر، محله قنبر آباد »

۩ سيکا پل(دوره صفوي)، « شرق بهشهر، محله قنبر آباد »

آرامگاهها ، امامزاده ها و زيارتگاهها در شهرستان بهشهر

امامزاده روستاي غلامي بهشهر

امامزاده عبدالله تجرخل بهشهر

امامزاده احمد تيرتاش بهشهر

امامزاده هاشم تيرتاش بهشهر

امامزاده قاسم بهشهر

امامزاده ابراهيم بهشهر

امامزاده حسن رضا بهشهر

خانه قديمي رسولي بهشهر

امامزاده شهيدآباد بهشهر

امامزاده زين العابدين/محمد بهشهر

امامزاده يوسف ركاوند بهشهر

امامزاده امام ده بهشهر

بقعه اميركمال الدين آسياب سر بهشهر

امامزاده احمد/بلند امام بهشهر

امامزاده سيد عبدالله بهشهر

امامزاده معصوم زاده مير مفيد بهشهر

بقعه سادات بابكان بهشهر

بقعه متبركه امامزاده پنج تن بهشهر

بقعه امامزاده محمد بهشهر

امامزاده اميرسيد كمال الدين بهشهر

بقعه مير مفيد بهشهر

بقعه امامزاده يوسف بهشهر

امامزاده حسن رضا بهشهر

معرفی شهرستان قائمشهر

معرفی شهرستان قائم شهر

قائم شهر یکی از شهرستان های مرکزی استان مازندران می باشد که با وسعتی برابر 452 کیلومتر مربع از جنوب با سوادکوه، از شرق با ساری، از شمال با جویبار و بابلسر و از غرب با بابل همسایه است. ارتفاع قائم شهر از سطح دریا 51.2 متر است و از تهران 260 کیلومتر فاصله دارد.جمعیت این شهر بر پایه آمار نفوس ومسکن سال ۸۵ برابر با ۱۷۴٬۲۴۶ نفر است.

تاریخچه شهر

شهرستان قائم شهر بر حسب شواهد و قرائن موجود از جمله اماکن مذهبی نظیر امامزاده یوسف رضا و یا آرامگاه علامه فقیه شیخ طبرسی از سابقه دیرینه تمدن و فرهنگ قبل از قرن ششم هجری خبر میدهد و با توجه به سوابق موجود بنای اولیه این شهر در دوران قاجاریه با نام علی آباد نهاده شد که شامل قریه ای با واحدهای تجاری و مسکونی در حوالی میدان طالقانی امروزی و محله هایی در اطراف و روستاهای بزرگ نظیر چمنو(جمنان فعلی) قادیکلا و کوچکسرا در حاشیه بوده است که بعد از انقراض دوران قاجاریه و آغاز حکومت رضا خانی به لحاظ موقعیت خاص منطقه ای (محل عبور کاروانهای تجارتی و زیارتی از استانهای همجوار مانند تهران گیلان و خراسان ) . حکومت آن زمان را بر آن داشت که در شهر واحدهای صنعتی کوچک و بزرگ از قبیل کارخانجات نساجی و گونی بافی و چوب بری و شالیکوبی دایر نماید این مسائل باعث شد که مردم از اطراف و اکناف و سایر ولایات کشور به این سامان مهاجرت نمایند و نهایتا در سال 1313 علی آباد تبدیل به شهرستان شاهی شد و در این مقطع از زمان با احداث راه آهن سراسری و توسعه صنایع نساجی در این شهرستان کمکم به جمعیت و توسعه عمرانی و ساخت و ساز شهر افزوده شد. پس از انقلاب نام این شهرستان به قائم شهر تغییر یافت و امروز به عنوان یک شهرستان استراتژیک جغرافیایی که ارتباط تهران بزرگ را با شمال و شمال شرقی از دو مسیر متفاوت جاده فیروزکوه و جاده هراز مرتبط می سازد دارای اهمیت ویژه می باشد.

معرفی اماکن مذهبی و سیاحتی قائم شهر

* از جمله اماکن دیدنی و سیاحتی قائمشهر:
1-    امـــام زاده سید ابوصالح (روستای مله ، معروف به سید ابوصــالح سر در مســجد آن در تاریخ 114 ه ق  رقم خورده است .
2-    امام زاده عباس رضا ( روستای کوتنا ، صندوق چوبی آن 931 ه ق را نشان داده است.
3-    امام زاده موسی ( روستای وسطی کلا ، تاریخ ساخت بنا 1086(ه ق)
4-    امام زاده سید زرین نوا ( از آثار ملی در روستای چمازکتی ، تاریخ ساخت صندوق چوبی آن 855 (ه ق) ( عکس صفحه بالا)
5-    بقعه درویش داود ( روستای آهنگرکلای بیشه سر ، کتیبه روی بقعه تاریخ وقف 991 ه ق را نشان می دهد.
6-    بقعه درویش موسی بن احمد ( نزدیک جمنان و فولاد محله ، تاریخ ساخت صندوق 847 (ه ق) را نشان می دهد.
7-    امام زاده سید نظام الدین (جمنان – میر ظهیر الدین مرعشی 892 ه ق آن را زیارت کرد)
8-    امام زاده یوسف الرضا (جنب بیمارستان رازی، دارای بارگاه ومسجدی بود که در دوره پهلوی اول تخریب شد)
9-    امام زاده محمد (ابتدای جاده کیاکلا)
10-    آرامگاه شیخ طبرسی ( از علمای بزرگ شیعه ، اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم، نویسنده کتاب الاحتیاج – روستای شیخ گلی)
11-  پارک جنگلی تلار(در جاده نظامی)با چشم انداز زیبا
12-  چشمه هزارون در روستای واسکس (کیلومتر 4 جاده شیرگاه)
13-  پارک ساحلی سراج و کمپ مسافران (ابتدای جاده بابل)
14-  پارک ولیعصر (خیابان کارگر)
15-منطقه گردشگری روستای پایین لموک/ اتوبان ساری به قائم شهر روستای پایین لموک

 

 

* معرفی تپه  باستاني گردكوه قائم شهر
سايت باستاني گـردكوه قديمي ترين استقراري كه تا به حال باستان شناسان به آن دست پيدا كرده اند مربوط به عصر مفرغ  مي باشد كه قابل مقايسه با  حصـــار 3 دامغان مي باشد كه بعد از عصر مفرغ  دوره  آهن  را داريم  كه از عصر آهن  1 تا 3 در سطح 65 هكتار بصورت پراكنده مشاهده مي شود و گوري كه به دست آمده  مربوط به عصر آهن 3 مي باشد  و عصر آهن 1  و 2 در داخل خشتها  كه جهت استفاده مصطبه اي مي باشد  مشاهده شده است و همچنين استقرار بقاياي دوره اشكاني به دست آمده است . تپه  مركزي بعنوان قلعه نظامي كاربرد نظامي داشته است كه به نظر مي رسد مربوط به دوره ساساني مي باشد و دوره اسلامي از آن نيز به عنوان پادگان استفاده مي شده و 42 پادگان نظامي كه در طبرستان  بوده  يكي از آنها در چمنود ( جمنان ) بوده است كه بيشتر جنبه نظامي داشته است.

 

 

معرفی پارک جنگلی تلار

 

اطلاعات عمومی
________________________________________
کدمنطقه اصلاح نشده: 021001
کد منطقه اصلاح شده:
استان: مازندران
شهرستان: قائم شهر
نزدیک ترین شهر: قائم شهر
نزدیک ترین روستا: کشکا
طول جغرافیایی: 52:49:58 الی 52:50:11
عرض جغرافیایی: 36:23:21 الی 36:24:30
آدرس: استان مازندران، شهرستان قائم شهر، جاده نظامی، پارک جنگلی تلار
مساحت منطقه نمونه(هکتار): 154
مالکیت منطقه نمونه: دولتی
فاصله تا مرکز استان: 30 کیلومتر
فاصله تا مرکز شهرستان: 15 کیلومتر

ویژگی های منطقه:
________________________________________
موقعیت اقلیمی منطقه نمونه: معتدل
وضعیت توپوگرافی منطقه نمونه: دشت
وضعیت پوشش گیاهی منطقه نمونه: جنگل
منابع تامین آب: چاه
زیرساخت های موجود در استان: فرودگاه، راه آهن
زیربناهای اولیه منطقه نمونه: راه، برق، آب آشامیدنی
فاصله تا نزدیک ترین فرودگاه: 35 کیلومتر
فاصله تا نزدیک ترین ایستگاه راه آهن: 15 کیلومتر
فاصله تا نزدیک ترین راه اصلی: --
فاصله تا نزدیک ترین بندر: --
فاصله تا نزدیک ترین شبکه گاز: --
فاصله تا نزدیک ترین شبکه برق: دارای برق

 

معرفی شهرستان ساری

جغرافيای ساری

ساری يکی از شهرهای مهم استان مازندران در شمال ايران است. اين شهر مرکز استان مازندران و از بزرگترين شهر های ناحيهٔ شمال ايران است. شهر ساری در طول جغرافيايی ۵۳ درجه و ۵ دقيقه و عرض ۳۶ درجه و ۴ دقيقه از شمال شرقی به فاصله حدود ۲۰ کيلومتر به نکا و به فاصله ۴۹ کيلومتر به بهشهر و ۱۳۱ کيلومتر به گرگان و ۶۹۷ کيلومتر به مشهد و از شمال به فاصله ۲۱ کيلومتر به دريای مازندران و از شمال غربی به فرح آباد و جويبار و لاريم و از جنوب غربی به فاصله ۲۲ کيلومتر به قائمشهر و از غرب به بابل به فاصله تقريبی ۳۰ و آمل به فاصله تقريبی ۶۰ کيلومتر و از جنوب به فاصله ۴۱ کيلومتر به سد شهيد رجايی (سليمان تنگه) و دهکده آرامش و از طريق آزادراه در حال احداث کياسر به فاصله تقريبی ۱۰۰ کيلومتر به ديباج و از آنجا به دامغان و شهميرزاد و سمنان (تقريباً ۱۲۰ کيلومتر) محدود است.

همچنين ساری به فاصله کمتر از ۱۵۰ کيلومتر از تهران واقع گرديده و توسط جاده سوادکوه ۲۷۰ کيلومتر و توسط جاده هراز ۲۵۰ کيلومتر و به وسيله راه آهن شمال ۳۵۴ کيلومتر با تهران فاصله دارد.

 

تاريخچه شهر ساری

بافت شهری ساری مرکز استان مازندران رابه‏ طوس بن نوذر نسبت می دهند که در قرن اول هجری به دست فرخان بن دابويه از ملوک گاوباره تجديد بنا شده است . مسجد بزرگ ساری اولين بنايی بود که مسلمين توسط ابوالخطيب ، نخستين حاکم عباسی طبرستان ، در سنه‎ 140 هجری قمری احداث کردند و سپس در همان مسجد جامع شهررا نيز بنا کردند. بنای اين مسجد در زمان هارون الرشيد به وسيلهْ يحيی بن يحيی شروع و توسط مازيار بن قارون تمام شد. ساری بعد از اسپهبدان نيز تقريباُ تا به امروز مرکز مازندارن بوده است و فرمانروايان طاهری ، زيدی و آل باوند تا سال 635 هجری در آنجا حکومت کرده اند. 

اين شهر در سال 298 هجری توسط اقوامی که از دريای خزر و سواحل آن هجوم آورده بودند به آتش کشيده شدو در اوايل قرن چهارم در اثر سيل صدمات بسيار ديد و خراب شد. ساری در زمان سلطان محمد خوارزمشاه و نيز بعد از آن ، در حملهْ مغول آسيب ديد و درزمان مستوفی ، شهر تقريباُ ويرانه بود. در زمان شاه عباس اول بناهای مهمی در ساری ساختند. هنگامی که زنديه طبرستان را فتح کردند مرکز طيرستان ، از ساری به بارفروش (بابل کنونی) منتقل شد. در دورهْ ‌آغامحمدخان قاجار (1200 – 1211 هـ . ق) مرکز مازندران مجدداُ از بارفروش به ساری منتقل گرديد. زلزله سال 1220 هـ‌ . ق باعث تلفات جانی زيادی شد و شهر بيش از پيش روبه ويرانی نهاد. در دوران اخير با عبور راه آهن از کنار شهر و احداث خيابانها و ساختمانهای دولتی بار ديگر ساری رو به آبادانی نهاد و امروزه يکی از شهرهای زيبای استان مازندران و شمال کشور است.

شهرستان ساری دارای اماكن ديدنی و جاذبه‌های مختلف تاريخی و طبيعی است.

برج رسكت
در چهل كيلومتري جنوب غرب شهر ساري قرار دارد و مسير دست رسي به آن از ساري آغاز و پس از عبور از دو راهي كياسر و سد سليمان تنگه به جانب غرب منحرف مي‌شود كه بيشتر قسمتهاي آن آسفالته مي‌باشد. اين بنا در مجاورت روستاي رسکت در بخش دودانگه ساري قرار دارد و باآجر ساخته شده و تزئينات آن شامل مقرنس كاري دو كتيبه آجري به خط كو في و پهلوي ساسا ني است. احتمالاً مقبره يكي از شهرياران آ‌ل باوند بوده و مربوط به قرن نجم هجري قمري است.وجود خط پهلوی در این بنا به این دلیل است که خط رایج در مازندران تا قرنها پس از حمله ی اعراب به ایران همچنان خط پهلوی بود.

مجموعه تاريخي فرح‌آباددر 28 كيلوماري شمال شهر ساري و در ورودي خزر آباد و در 3 كيلومتري ساحل درياي مازندران قرار دارد . اين مجموعه شامل مسجد، پل، ديوار‌هاي بر جاي مانده از يك كاخ سلطنتي است كه به ستور شاه عباس صفوي ساخته شده و تفرج‌گاه ساحلي صفوی بود. مسجد ‌با ايوانهاي رفيع، شبستانها . حجره هاو مناره‌ها از مهمترين بنا‌هاي تاريخي استان مازندران به شمار می‌رود.

مسجد جامع ساری
مسجد جامع ساری از بناهای زیبای این شهر است. قدمت این مسجد را به بیش از هزار سال تخمین می زنند.این مسجد در مرکز شهر و در مجاورت بازار نرگسیه قرار دارد.

خانه قديمي كلبادي
اين مكان زيبا و قديمي در مركز شهر ساري و در مجاورت خیابان انقلاب واقع شده است و در حال حاضر به عنوان اداره ميراث فرهنگي مورد بهره‌برداري قرار گرفته و قدمت آن حدوداً يه 200 سال قبل باز مي‌‌گردد. ويژگيهاي اجزاي معماري آن نظير اتاق‌‌ها ، حجره‌ها ، شاه‌ نشين، حمام اصطبل، حياط و هنر بكار‌رفته بر روي پنجره‌ها و ارسي‌ها و تزئين آنها با شيشه رنگي در نوع خود بي‌نظير است.

حمام وزيري
اين بنا نيز در مركز شهر ساري و در مجاورت خانه كلبادي قرار دارد و از لحاظ نوع معماري ، مصالح و ويژگيهاي ساختماني از ابنيه ديدني و مشهور مازندران به شمار مي‌ر‌ود. این بنا نيز متعلق به دوران قاجاريه است.

ساحل خزر آباد(فرح آباد)
در 35 كيلومتري شمال شهر ساري در ساحل درياي خزر واقع شده كه بوسيله بلوار و جاده زيباي فرح‌آباد كه زيبايي خاص دارد به ساحل ارتباط پيدا مي‌كند و مكان مناسب و امن براي شنا بالاخص براي استفاده خانمها از دريا مي‌باشد.

امام‌زاده عباس
در حاشيه شمالي ورودي شرقي شهر ساري واقع شده و از نظر شيوه معماري، گنبد هرمي شكل و صندوق چوبي نفيس، يكي از بناهاي معروف استان مازندران است.
تاريخ ساخت آن 897 هجري قمري است و سه امامزاده بنامهاي عباس و محمد و حسن در آن مدفون مي باشند.

برج‌سلطان‌زين‌العابدينبا گنبد مخروطي هشت‌ترك از لحاظ نوع معماري و تزئينات كاشي كاري و درب و صندوق چوبي نفيس، جز مهمترين ابنيه تاريخي ساري به شمار مي‌رود. كتيبه ها و كاشي‌ كاري‌هاي آن زيبا بوده و يك مرقد ديگر در داخل بنام سلطان‌امير شمس‌الدين مي باشد.این برج در نزدیکی امامزاده یحیی قرار دارد.

امامزاده یحییدر مركز شهر و در نزدیکی بازار روز ساری قرار دارد و برج آجري آن به خاطر دارا بودن صندوق و درب چوبي نفيس داراي اهميت است. ارتفاع بنا 20 متر و تاريخ ساخت آن سال 849 هجري قمري مي باشد. امام‌زاده يحيي از فرزندان امام موسي‌كاظم (ع) است.

آب‌ انبار ميرزا مهدي
اين بنا در مركز شهر ساري واقع شده و مربوط به دوران افشاريه يا زنديه مي‌باشد، منبع اصلي به وسيله پلكاني به پاي شير و انبار آب دس ترسي دارد. پلان آن مدور و با گنبد هلالي است كه همه آن با آجر و ملاط ساخته شده و در قسمت دوگاني گنبد دريچه‌هايي براي تاميت روشنائي داخل آب انبار تعبيه گرديده است.

آب انبار نو
اين آب انبار نيز در مركز شهر ساري و در محله ی آب انبار نو در مجاورت خيابان ۱۸دی قرار دارد و به لحاظ نوع كار‌بري شبيه آب انبار ميرزا مهدي است.

پناهگاه حيات وحشان محوطه زيبا 55 هكتار در 35 كيلو‌متري شمال شرق ساري قرار دارد و مسير دسترسي آسفالته آن در 12 كيلومتري ساري به بهشهر در سه را هي اسلام‌اباد از جاده اصلي جدا شده و پس از طي مسافت 23 كيلومتر به مكان مذكور مي‌رسد.
فضاي جنگل جلگه‌اي آن از سال 1346 بصورت محل تكثير گوزن زرد خالد‌ار‌ ايراني در آمده است. دشت ناز براي علاقمندان به طبيعت و حيات وحش صرفا با مجوز سازمان محيط زيست مي توانند به تماشاي گوزن و پرندگان زيبا نظير قرقاول و كبوتران بپردازند.

پناهگاه حيات وحش سمسكنده
اين منطقه با 1000 هكتار مساحت در 10 كيلومتري جنوب شرق ساري واقع شده و مسير دسترسي آن از ساري تا سمسكنده بوده و در ادامه با يك جاده روستايي به داخل محوطه راه مي‌يابد.پوشش گياهي آن گونه‌هاي جنگلي و جلگه‌اي بوده و قسمتي از آن مانند دشت‌ناز به عنوان زيستگاه گوزن زرد ايراني مورد بهره‌برداري قرار گرفته است.

سد سليمان تنگه
در 45 كيلومتري جنوب غربي ساري در منطقه كوهستاني واقع شده است. اين سد در سال 1379 براي بازديد مسافرين و گردشگران آماده شده و از نظر اقامتي مخصوصاً براي افراد تور بسيار مناسب است.
اقامت شبانه در كنار رود‌خانه زلال با صدا و آهنگ دلنواز اوقات خوشي را فراهم مي‌كند، باز‌ديد از تاج سد يا گرفتن بليط در روز‌ ها ممكن بوده و در اين سد امكانات قايقراني، اسكي روی آب و... براي استفاده گردشگران آماده شده است. در مجموعه سد سليمان تنگه بوسيله بخش خصوصي امكانات تفريحي مناسبي براي اقامت و گردش روي آب ايجاد شده است كه با توجه به عظمت سد، زيبائي‌درياچه و فضاي دلپذير اطراف آن در حال حاضر يكي از زيبا ترين چشم‌انداز‌‌هاي مازندران محسوب مي‌شود كه ظرفيت و قابليت فوق‌العاده براي تور گرداني داراست.

پارك جنگلي شهيد زارع

پارك زيبا و ديدني شهيد زار ع در 3 كيلومتري شرق شهر ساري و در جانب جاده ساري به بهشهر قرار دارد و بعلت مجاورت با تپه‌هاي جنگلي كم ارتفاع در دامنه البرز، بسيار زيبا و چشمگير است براي استفاده گردشگران نيز داراي امكاناتي براي اقامت كوتاه مدت مي‌باشد. مخصوصاً بهترين مكان براي كساني است كه مي خواهند به صورت رايگان شب اقامت داشته باشند.

چشمه باداب سورت یا بادب سورت

این چشمه یکی از دیدنی ترین چشمه های خاورمیانه است.

معرفی شهرستان سوادکوه

شهرستان سوادکوه یکی از شهرستانهای استان مازندران است که با 2441 کیلومتر مربع وسعت در قسمت جنوبی استان مازندران واقع شده است.این شهرستان در دامنه شمالی کوه‌های البرز مرکزی واقع شده که از شمال به شهرستان قائم‌شهر، از جنوب به فیروزکوه، از غرب به شهرستان بابل و از شرق به شهرستان ساری محدود میگردد و از چهار شهر به نامهای پل سفید، زیراب، شیرگاه و آلاشت به همراه روستاهای اطراف آنها تشکیل شده و مرکز آن شهر پل سفید میباشد. فاصله آن با قائمشهر 55 کیلومتر و با فیروزکوه 65 کیلومتر میباشد.

این شهرستان کلاً در منطقه کوهستانی و پایکوههای البرز مرکزی واقع شده است.از نظر تفکیک جغرافیایی و وضعیت ناهمواریها از جنوب  به طرف شمال از ارتفاع کاسته میگردد، زیرا این شهرستان در دامنه شمالی رشته کوههای البرز مرکزی واقع شده است و هرچه از دامنه‌های فوق به طرف شمال فاصله بگیریم از ارتفاعات کاسته می‌شود تا اینکه در منتهی الیه مرز شمالی شهرستان سوادکوه به قائمشهر متصل میگردد به منطقه هموار و دشتها می‌رسیم.

سوادکوه تا سال 1359 بعنوان بخشی از شهرستان قائمشهر در جنوب آن قرار داشت. اما در سال 1359 طی تصویب‌نامه شماره 6246 مورخ 21/4/1359 بخش سوادکوه به عنوان شهرستان مستقل از قائمشهر مجزا گردید و از این پس در تقسیمات کشوری بعنوان شهرستان مستقل مطرح گردید. مرکز آن شهر پل‌سفید میباشد که در سال 1375 دارای 8700 نفر جمعیت و 6/1 کیلومتر مربع وسعت بوده است. شهرستان سوادکوه در حال حاضر دارای 2441 کیلومتر مربع وسعت و در جنوب شهرستان قائمشهر واقع شده است. این شهرستان از 2 بخش و 6 دهستان و 198 آبادی تشکیل شده است و دارای چهار شهر بنامهای پل سفید، شیرگاه، زیراب و آلاشت میباشد.

 

جاذبه های گردشگری

۩ غار اسپهبد خورشید(اواخر دوره ساسانی- اوایل اسلامی)، «20 کیلومتری شهر پل سفید، در 2 کیلومتری روستای روانسر »

۩ قلعه روانسر(دوره ساسانی- اسلامی)، « مشرف به روستای روانسر، دهستان راستوپی »

۩ قلعه کنگلو(دوره ساسانی- اسلامی)، « 35 کیلومتری شهر پل سفید، مشرف به روستای روانسر، دهستان راستوپی »

۩ قلعه حسن بور(دوره ساسانی- اسلامی)، « دهستان کسیلیان »

۩ قلعه مازیار لپور(دوره اسلامی)، « روستای لفورک »

۩ قلعه چهل در(دوره ساسانی- اسلامی)، « مشرف به روستای روانسر، دهستان راستوپی »

۩ برج دیدبانی پروفسور شروین باوند(دوره ساسانی- اسلامی)، « دهستان راستوپی، روستای سرخ آباد »

۩ برج لاجیم(قرن پنجم هجری قمری)، « روستای لاجیم »

۩ برج آرامگاهی آقا شاه بالو زاهد(قرن نهم هجری قمری)، « روستای دهمیان »

۩ بقعه پیر شهریار(قرن نهم هجری قمری)، « روستای لمرز »

۩ آرامگاه اخوت(دوره پهلوی اوّل)، « جاده فیروزکوه حدّ فاصل دوآب و پل سفید »

۩ پل شاهپور(دوره صفوی)، « 9 کیلومتری جنوب شیرگاه »

۩ پل جوارم(دوره صفوی)، « در کنار جاده شیرگاه به زیرآب»

۩ پل شیرگاه(دوره صفوی)، « داخل شهر شیرگاه »

۩ پل شاه عبّاسی(دوره صفوی- پهلوی)، « روستای ورسک »

۩ پل ورسک(دوره پهلوی اوّل)، « 35 کیلومتری شهر پل سفید، روستای ورسک »

۩ پل راه آهن اوریم(دوره پهلوی اوّل)، « روستای اوریم »

۩ پل بالو(قبل از دوره صفوی)، « در کنار جاده شیرگاه به زیرآب، در حاشیه رودخانه تلار »

۩ راه باستانی سر تنگه(پیش و بعد از اسلام)، « در کنار جاده منتهی به خطیرکوخ و شهمیرزاد »

۩ کلیسای اوریم رودبار(دوره پهلوی اوّل)، « پل سفید »

۩ محلّه قدیمی آلاشت(دوره زندیه)، « روستای آلاشت »

۩ سه خط طلا(ورسک)، « 3 کیلومتری شهر پل سفید »

معرفی شهرستان بابل

به شهر دانشگاهی مشهور است و تعدد وجود مراکز آموزش عالی در آن بیشتر از شهر های دیگر می باشد و بازدید از آنها نیز برای علاقه مندان جالب خواهد بود . در کنار آنها می توان برای جاذبه های اکوتوریستی دامنه های زیبای البرز شمالی مانند جنگل های لفور و بابل کنار ، سد شیاده ، آبگرم معدنی آزرو و ییلاق شیخ موسی را نیز برنامه ریزی نمود . گنجینه بابل ، پل محمد حسن خان و برج کاخ سلطنتی از جاذبه های دیگر این شهرستان می باشند . برای اقامت نیز هتل مرجان برای ارائه خدمات دیگر به گردشگران آماده می باشد .

 موقعیت جغرافیایی

بابل یکی از شهرستان های مرکزی استان مازندران است که از شمال به شهرستان بابلسر ، از مشرق به شهرستان های قائم شهر و سوادکوه ، از مغرب به شهرستان آمل و از جنوب به کوهپایه ها و دامنه های شمالی رشته کوه های البرز محدود می شود .

 
تقسیمات سیاسیشهرستان بابل ، شامل 5 بخش مرکزی ، بندپی شرقی ، بندپی غربی ، بابل کنار و لاله آباد ، 11 دهستان و 2 شهر ( بابل و امیرکلا ) می باشد .

 سابقه تاریخیبابل از شهرهایی است که در دوران اسلامی نیز وجود داشته است . نام این شهر در قدیم مامطیر ( مسکن پیروان میترا ) بوده است . در قرن دهم هنگامی که محمدخالد حاکم آن بود بازار و عمارتی در آن بنا کرد که به بارفروش ده معروف شد . درسال 160 هـ .ق مازیار بن قارن مسجد جامع آن را بنا نهاد که شامل مساجد، عمارت، مدارس، دکاکین، سراها، بیوتات و سایه بود . بارفروش به عنوان مرکز تجاری به ویژه در دوره صفوی از رونق ، آبادی ، وسعت و گستردگی برخوردار شد . شاه عباس اول فرمان داد باغ ارم را در قسمت جنوبی شهر بنا کنند . بابل در زمان فتحعلی شاه قاجار نیز اهمیت قابل توجهی پیدا کرد . قبل از انقلاب اکتبر روسیه، بابل از طریق بندر مشهدسر ( بابلسر ) با کشور روسیه ارتباط تجاری داشت و به یکی از مراکز مهم بازرگانی استان مازندران تبدیل شده بود . در سال 1311 این شهر به بابل تغییر نام داد ، زیرا رود بابل در غرب آن جریان دارد . شهر بابل با توجه به موقعیت جغرافیایی ، نزدیکی به دریا و شرایط طبیعی مناسب در سال های اخیر به سرعت توسعه یافته است .

 اماکن مذهبی و آثار باستانی

 کاخ بابل :

ساختمان این کاخ که به دوره پهلوی مربوط است ، در باغ مصفایی در جنوب بابل قرار دارد و محل فعلی دانشکده پزشکی مازندران است . بنای کاخ دو طبقه است ، با اتاق ها و سالن های متعدد و مزین به گچبری های بسیار زیبا . مصالح عمده ساختمان کاخ را سنگ تشکیل می دهد و نمای خارجی کاخ ، ویژگی های خاص و منحصر به فردی دارد که مشابه آن در کاخ های دیگر این دوره کمتر دیده می شود .

 پل محمد حسن خان :

در اوایل حکمرانی کریم خان زند به سال 1146 ، محمدحسن خان ( جد آغامحمدخان قاجار ) که شهر بار فروش و سایر نقاط مازندران را تصرف کرده و در جنگ بر کریم خان زند پیروز شده بود ، برروی رودخانه بابل پل بزرگی احداث کرد که تا امروز باقی مانده و به پل محمدحسن خان معروف است . این پل دارای هفت چشمه ( طاق ) اصلی و دو چشمه فرعی است که ارتفاع آن از بستر رودخانه 11 متر است. این پل با طول 140 متر و عرض 6 متر یکی از پلهای مهم استان از نظر مسائل اقتصادی و ارتباطی به شمار می آید .

 بقعه سلطان محمد طاهر :

این بقعه که در کیاکلا واقع شده و مدفن سلطان محمد طاهر از فرزندان امام موسی کاظم(ع) است که از نظر سبک  معماری به بنای امامزاده یحیی در شهر ساری شباهت دارد.

 امامزاده قاسم ( بقعه آستانه ) :

بنای تاریخی امامزاده در آستانه بابل، به قرن نهم هجری قمری تعلق دارد. این بقعه که مدفن امام زاده قاسم، فرزند حضرت موسی کاظم (ع) است به بقعه آستانه مشهور است.

از دیگر بناهای می توان به برج دیدنی دیدبانی و پارک شهر و بقعه های دیگر اشاره کرد...همچنین بقعه ها و تکیه ها در روستاها هم زیبا و تاریخی هستند

 مجتمع فرهنگی سینمایی بابل

مجهزترین و کاملترین مجتمع فرهنگی سینمایی بابل که پس از 15 سال آماده بهره برداری شده است . کلنگ احداث این مجتمع در سال 68 در دوره وزارت سید محمد خاتمی در وزارت ارشاد اسلامی به زمین خورده بود . این مجتمع در فضایی بالغ بر 6500 متر مربع زیر بنا ، در سه طبقه ساخته شده است . برای ساخت این مجتمع 13 میلیارد ریال هزینه شده است . این ساختمان دارای یک سالن اختصاصی تئاتر است که 250 صندلی با سن گردان دارد . این سالن یکی از پیشرفته ترین سالن های تئاتر در ایران محسوب می شود . سالن سینمایی با 350 نفر گنجایش و سالن تابستانی روباز از دیگر سالن های این مجتمع هستند . در این مجتمع پیشرفته ترین سیستم صوتی و نمایش کشور و بهترین پرده اکران و پرده نمایش وجود دارد .  همچنین این مجتمع دارای سالن های نمایشگاهی و گالری ها ، کارگاه عکس و فیلم و ... نیز می باشد . این مجتمع توسط اداره کل نوسازی مدارس استان مازندران تکمیل و به بهره برداری رسید .

معرفی شهرستان رامسر

رامسَر از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر که پیش از این سخت سر (سخت سر نام قدیمی رامسر بود و در این باره گفته اند که در گذشته های دور چون مردم رامسر در برابر حکام و زورگویان دوران خود سر تعظیم فرود نمی آوردند و با سرسختی هرچه تمامتر از خود مقاومت نشان می دادند، بدین جهت نام سرزمینشان را سخت سر نامیده بودند که بعدها در زمان رضا شاه پهلوی نامش را رامسر نهادند.)  نام داشت، آخرین شهر غرب مازندران است. رامسر از سمت شرق به تنکابن ازغرب به چابکسر (اولین شهر شرق گیلان)، ازجنوب به کوههای البرز و از سمت شمال به دریای مازندران محدود است. آب وهوای رامسر در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان سرد است

 

                                           

                                                                           

                  

رامسر به علت نزدیکی زیاد کوه و دریا و وجود جلگه و کوهستانها و عوامل طبیعی شگفت انگیز، آبشارهای دیدنی، آبهای معدنی و گوگردی سرد و گرم، جنگلهای انبوه و سرسبز، وجود قله های مخروطی شکل با پوشش گیاهی انبوه، دره های تنگ و پر شیب، رودخانه های خروشان، سواحل زیبای دریا ، اماکن اقامتی و پذیرایی مانند هتل ها و ویلاهای رویایی، آب و هوای بسیار دلچسب و دارا بودن حیوانات نادر و وحشی،وجود فرودگاه، به یک قطب توریستی ایران و جهان تبدیل گردیده است، که جاذبه های فوق باعث شده تا بیش از یکصد نقطه در جهان به نام رامسر نامیده شده است که باعث غرور همه رامسری هاست.

 

جاذبه‌های گردشگری رامسر

                                                                   

 دهستان جواهرده:

جواهرده در ‪ ۲۷كیلومتری رامسر و در ارتفاع ‪ ۱۸۰۰متری از سطح دریا قرار گرفته و مسیر دسترسی به جواهرده از منتهی‌الیه غربی شهر رامسر بوده كه با عبور از میان كوههای مشجر و در امتداد رودخانه صفارود این منطقه ییلاقی خودنمایی می‌كند. روستای جواهرده درفصل تابستان به لحاظ برخورداری از آب وهوای خنك مورد استقبال گردشگران داخلی و خارجی واقع شده و امكانات اقامتی در این منطقه برای گردشگران فراهم است. روستای جواهرده علاوه بر زیباییهای فراوان طبیعی و دارا بودن چشمه‌سارها از قدمت تاریخی نیز برخوردار بوده كه وجود گورستانهای گبری در آن گویای قدمت تاریخی این مكان است.

 بوستان جنگلی صفارود:

مسیر دسترسی به این بوستان از ابتدای جاده جواهرده در میدان غربی شهر رامسر آغاز و پس از طی ‪ ۹كیلومتر و عبور از مسیری زیبا به این پارك در كنار رود صفارود می‌رسد. این بوستان در میان دره و در پایین جاده قرارگرفته كه پله‌هایی نیز برای ورود به‌آن از جاده ساخته شده‌است و وجود جنگل، رودخانه، آب معدنی، آب و هوای مطبوع به این مكان جلوه خاصی بخشیده است.

 

جنگل دالخانی:

مسیر دسترسی به دالخانی از خروجی شرق شهر رامسر آغاز و پس از طی هفت كیلومتر در مسیر آسفالته رامسر به تنكابن به سه‌راهی جنت رودبار می‌رسد. جنگل دالخانی پس از طی ‪ ۲۳كیلومتر درمسیر ارتباطی و آسفالته جنت رودبار در كنار جاده قرار داشته كه برای احداث پارك جنگلی در نظر گرفته شده و اكنون نیز به عنوان یك تفرجگاه مهم شهر رامسر مورد استفاده گردشگران قرار می‌گیرد.

آبشار

 رامسر به علت داشتن کوههای پر برف،ریزش باران های فراوان در آن و قرار داشتن در منطقه پر آب ایران از چندین آبشار زیبا و دیدنی با چشم اندازهای دیدنی،طبیعی و رویایی بر خوردار است.وجود شیب های تند و رود های فراوان در کوهستان های وحشی رامسر،آبشارهای بزرگ و کوچکی را تشکیل داده است،که بجز یکی دو آبشار در مسیر جاده جواهرده که در معرض دید قرار داشته مابقی آبشارها در مناطقی دور از دسترس با فضایی زیبا و با شکوه،در کلیه ی فصول سال می باشند که اغلب مردم از آن ها بی خبر اند و عبارتند از:

 

1.     آزارک که در منطقه سنگ پشته واقع است.

2.     هیسیان که در منطقه جنت رودبار واقع می باشد.

3.     چاردر که در منطقه هریس در جریان است.

4.     خشکا در منطقه هریس واقع است.

5.     لج و میج در منطقه اشکور رامسر در جریان است.

6.     ریش براز که در منطقه جنت رودبار جریان دارد.

7.     راشمه دره در جاده جواهرده واقع است.

8.     احسینیه که در جنت رودبار جریان دارد و بلندترین

آبشار منطقه است.

 

                                            

 

 

کوههای رامسر :

رامسر در منطقه ای واقع است که دارای کوهستان های زیبای بسیار بوده،کوهستان های وحشی و بکری که در بعضی از نقاطش به جز چند شکارچی،پای هیچ انسانی به آنجا نرسیده است.مهمترین کوههای رامسر عبارتند از :

سماموس کوه که با ارتفاعی بیش از 3600 متر بلندترین کوه ناحیه می باشد و در تمام فصول سال پوشیده از برف است.

 

1.     شیطان کوه که در فصل گرم سال،پر از گل و گیاه بوده و بسیار زیباست.

2.     زرود کوه که بیش از سه هزار متر ارتفاع دارد.

3.     کوه زرین پشت که جنگل بابران در آن قرار دارد و شبیه به زین اسب بوده و بسیار زیباست.

4.     کوه بن کوه معروف به سرخ تله که در تابستان بسیار سرسبز و دیدنی است.

5.     کوه سه براره که در تابستان بسیار سرسبز و محل چرای دام اهالی است.

6.     سیاه کند کوه که دارای مراتع سرسبز در تابستان است.

7.     دیلمان کوه که در جنوب غربی رامسر واقع بوده و بیش از سه هزار متر ارتفاع داشته و در تابستان بسیار سرسبز است.

8.     بزابن کوه با ارتفاعی بیش از 3300متر که در تابستان به علت سرسبزی زیاد مورد استفاده و چرای احشام قرار می گیرد.

9.     لپاسر کوه که بیش از 3200متر ارتفاع دارد و در اواخر بهار پس از ذوب برفها پر از گل و گیاه وحشی شده و بسیار دیدنی است.

10. وژک کوه که در آن آثار باستانی فراوانی موجود بوده و هست.

11. خشچال کوه که بیش از سه هزار متر از سطح دریا ارتفاع داشته و در اواخر بهار و تابستان بسیار دیدنی و سرسبز است.

 

رودهای رامسر  :

اکثر رودهای رامسر فصلی بوده و در فصول پر باران،دچار طغیان شده و تبدیل به رودی وحشی و سرکش می شوند و رودخانه ی وحشی در فصول گرم سال،رام شده و کم آب میشود.رودهای رامسر پس از گذشتن مسافت کمی به دریای خزر وارد می شوندکه عبارتند از :

 

1.     صفا رود که بسیار سرکش و وحشی است در هر دسته چند شاخه شده که شامل : رودخانه زکی محله، رودخانه لاکش محله، رودخانه فتوک محله ،رودخانه رضی محله ،رودخانه نارنج بن.

2.     ترک رود

3.     نسارود

4.     چالکرود

5.     سرخانی رود

6.     چالدره رود

7.     پلنگ رود

8.     نمک آبرود

9.     رمک رود

10. شوراب سررود

11. برشی رود

12. میان حاله رود.

غارهای رامسر:

در رامسر غارهای زیادی وجود دارد که عبارتند از:

 

1.    غار گرگر لوکا،این غار دارای شیب تند بوده و در منطقه ای صعب العبور از ارتفاعات کوه ایلمیلی با دیواره های صخره ای قرار دارد.لوکا به زبان محلی به سوراخ یا شیار گفته می شود.این غار عجیب بسیار دیدنی است.

2.     غار یاغی لوکا، غار فوق دارای شیبی 95درجه بوده که دهنه بالایی غار سه متر میباشد و حدود هزار متر از سطح دریا ارتفاع داشته،در شمال غربی رامسر واقع است.

3.     غار بام بامه،در جنوب هتل و جنوب غربی محله رمک در میان جنگلهای پوشیده از درختان کهنسال،در فاصله دویست متری دامنه کوه قلعه بند قرار گرفته و دهانه ی آن به شکل مثلث میباشد و حدود چهل متر عمق داشته و گویند در گذشته محل اختفای اشیایی با ارزش بوده است.

4.     غار شب پره چال،غار فوق به علت وجود شب پره (خفاشان) فراوان و آویزان در داخلش به این نام معروف شده است و گویند راه مخفی قلاع مجاورش بوده است

 

گرسماسر(بهشتی در آسمان):

در مسیر عبور از شهر کتالم مسیری آسفالته،جنگلی و زیبا وجود دارد که امتداد آن ما را به بهشتی هدایت میکند که شاید به جرات بتوان گفت که زیباترین و با شکوه ترین ییلاق واقع در رامسر است ونام آن گرسماسر است که قدمتی تاریخی دارد.گرسماسر در مسیر عبور کوهنوردانی است که جهت استفاده از مناظر طبیعی و زیبا ی لپاسر به قله 3600متری و پر برف با شکارهای نایاب سماموس راهی میشوند،قرار داشته و گذرگاهی هموار و مطمئن جهت صعود به انجا میباشد.قلعه تاریخی گرسماسر با قدمتی بیش از ده قرن در مجاورت این روستای با صفا قرار داشته و دلالت بر کهنسال بودن منطقه سخت سر می نماید.

آبهای معدنی رامسر:

در رامسر چشمه های آبگرم معدنی زیادی وجود دارد که چشمه های آن مانند دیگی که بر اتش نهاده،آب از دل زمین جوشیده و بسیار گرم بوده و برای امراض مختلفی مانند رماتیسم،دردهای عصبی و عضلانی مفید و از گذشته های دور مورد استفاده قرار میگرفته است.میزان دمای بعضی از آنها بحدی بوده که بیش از چند دقیقه نمیتوان گرمای آنرا تحمل نمود.اکثر آبگرمهای رامسر در محدوده هتل و محلات نزدیک به آن واقع است.علاوه بر رامسر در شهر های حومه رامسر نظیر کتالم و ساداتشهر آبگرمهای زیادی وجود دارد که همگی خاصیت درمانی دارند.چشمه های آبگرمهایی که در ساداتشهر وجود دارد بوی گوگرد آن از چشمه های رامسر کمتر بوده که مهمترین آنها عبارتند از:اشکر گرما،کش گرما،محمود گرما،عزیز گرما و سنگ بنه،و اکثرا در مناطق جنگلی و خوش آب وهوا و خوش منظره قرار دارند.

آب سرد معدنی نیدشت رامسر:

آب سرد معدنی در دوازده کیلومتری جنوب رامسر در دره ای کنار رودخانه صفارود واقع است و به آب معدنی نیدشت رامسر معروف است.

پیرامون چشمه،پوشیده از درختان جنگلی است.قبل از سال1320برای بهره برداری از آب این چشمه،جاده ای خاکی از رامسر تا چشمه به دست مهندسان آلماانی ساخته شد و از آن تاریخ به جاده نیدشت رامسر شهرت دارد.در آن ایام قرار بود آب این چشمه که همانند آب چشمه آبعلی دارای گاز طبیعی است،مورد استفاده تجاری و مسافران هتلها قرار گیرد ولی با بروز جنگ جهانی و خروج اجباری آلمانیها از کشور،این پروژه ناتمام ماند و با گذشت بیش از 50 سال هنوز این منبع عظیم در آمدخیز،به حال خود رها شده و دست نخورده باقی مانده است و بیشتر مردم رامسر از خواص آب درمانی آن بی خبرند و فقط گروهی قلیل از آب آن،آنهم به طور اتفاقی استفاده می کنند.

طبق آزمایشهای به عمل آمده مشخص شد که در یک لیتر آب معدنی نیدشت رامسر،76میلی میکرو رادیو اکتیو وجود دارد و این مقدار رادیواکتیو در صورتی است که آزمایش در خود چشمه به عمل آید وگرنه به مرور زمان،تاثیر رادیواکتیو از بین می رود.

  چشمه های آبگرم معدنی رامسر:   

در گوشه کنار زمین نقاطی وجود دارد که آبگرم معدنی از آن می جوشد و دارای دمای متفاوتی است.

در ایران بیش از هزار چشمه آبگرم معدنی وجود دارد که عموما حرارت آنها بیش از 30درجه سانتیگراد است.در مورد علت گرمی این گونه چشمه ها،دانشمندان بر این عقیده اند که عبور آب از اعماق زمین سبب گرم شدنش می گردد و از شکافهای زمین به صورت چشمه های گرم معدنی بیرون می آید و هر قدر آب از عمق بیشتری بجوشد،دمای آن به طوری که یک چشمه معدنی از عمق سه هزار متری زمین بالا بیاید آب آن دارای حرارت آبجوش یعنی یکصد درجه سانتیگراد خواهدبود. 

 

آبهای گرم معدنی:

مناطق وسیعی از مركز شهر رامسر ازآبهای گرم معدنی با انواع خواص طبی و درمانی برخوردار بوده كه گردشگران زیادی از این آبها بهره‌مند می‌شوند. وجود این آب گرم‌ها در نزدیكی ساحل دریا ویژگی منحصر به‌فردی را به رامسر بخشیده است.البته در فاصله پنج كیلومتری جنوب شرقی رامسر در شهرهای كتالم و سادات محله نیز چند وان و استخر آب گرم معدنی وجوددارد كه برای درمان بیماریهای پوستی، رماتیسم و دردهای عصبی و عضلانی سودمند است.

هتل های رامسر:

رامسر دارای دو هتل بنام های هتل قدیم وهتل جدید بوده که در حال حاضر یکی از زیباترین مناظر موجود را دارا می باشد.هتل قدیم با معماری بسیار زیبا در مرکز شهر در دامنه کوههای مشجر و فضای سبز، با محوطه سازی چشم نواز واقع شده است.زیر بنای آن حدود پنج هزار متر مربع در سه طبقه و شامل سی اطاق،سالن پذیرایی،سالن کنفرانس،تالار بسیار مجلل و رستوران بسیار زیبا می باشد و از لحاظ نوع معماری،زیبایی،و تجهیزات یکی از مشهورترین هتل های خاور میانه است.هتل بزرگ و جدید رامسر هم در سال 1337 به دستور محمد رضا شاه پهلوی بعد از تخریب مهمان خانه های رضا شاه که جنب هتل قدیم واقع بودند توسط مهندسین اروپایی در محل فعلی ساخته که دارای 125 اطاق و سوییت بوده و در سال 1340 به بهره برداری رسید.همچنین متل خزر و متل کوثر که در ساحل زیبای کازینو و باغ ملی واقع گردیده اند سالانه پذیرای مسافران داخلی و خارجی فراوانی از کشورهای حوزه خلیج همیشه فارس ،انگلیس، کره ،چین و دیگر مناطق جهان هستند. 

  موزه تماشاگه خزر:

این عمارت به کاخ مرمر معروف بوده و در سال 1316در میان باغی به مساحت شصت هزار متر که مساحت کاخ حدود ششصد متر می باشد با شیوه معماری اروپایی بنا گردیده.در داخل کاخ گچ بری های زیبا،سقف بسیار دیدنی با چهار ستون سنگی بزرگ خوش تراش،ببر سنگی،مجسمه های برنزی و مرمری،تابلوهای نقاشی عتیقه،فرشهای نفیس،کریستال،منبت کاری های استادانه و آثار منحصر به فرد هنرمندان بزرگ ایران و جهان جهت بازدید عموم به نمایش گذاشته شده است.در این باغ اولین نهال های مرکبات اصلاح شده و گونه های گیاهی متفاوت و نایاب خارجی کاشته شده و موجود است که به یکی از باغهای منحصر به فرد ایران از نظر تنوع گونه های گیاهی تبدیل شده است.

پلاژ های رامسر:

به علت نزدیکی دریا به شهر ،پلاژ ها نقش عمده ای را در جذب توریسم رامسر ایفا می کنند. پلاژ های رامسر عبارتند از:

پلاژ لیدو ،پلاژ توسکاسرا،پلاژ شهرداری،پلاژ شهر سبزو پلاژ دریا پشته.

پلاژ لیدو:

مکانی دنج و خانوادگی با آلاچیقی در دریا که در منطقه ساحلی لیدو واقع است.رستوران قهوه خانه و چند فروشگاه صنایع دستی و غذایی نیز در آن موجود میباشد.

 

پلاژ توسکا سرا:

پلاژ فوق نام خود را از رستوران و استخر توسکاسرا گرفته و در منطقه کازینو ی رامسر واقع بوده و دارای رستوران، فروشگاه صنایع دستی و حیوانات تاکسی درمی شده ، کتاب فروشی،قایق سواری ،شهر بازی،سالن تیر اندازی و محل شنا می باشد.

 

پلاژ شهرداری:

در انتهای خیابان بیست متری و در منطقه ای زیبا با فضا سازی جدید واقع شده،جهت استراحت و تفریح مهمانان عزیز آماده و دارای صنایع دستی،فروشگاههای مواد غذایی،قهوه خانه و رستوران می باشد.

منبع :  کتاب از سخت سر تا رامسر ، مسعود عطوفت شمسی

معرفی شهرستان تنکابن

 

شهر تنکابن  با وسعت 1/10 کیلومتر مربع و بالغ بر 43842 نفر جمعیت در غرب استان مازندران واقع شده است و 20 متر پایین تر سطح دریای آزاد قرار دارد .  این شهر توریستی با جاذبه های وصف ناپذیر گردشگری از شمال به دریای خزر ، از شرق به نشتارود ، از جنوب به  سلسله جبال البرز و از غرب به شهرستان رامسر منتهی می شود .

شهرستان تنکابن

شهرستان تنکابُن (نیز شهرستان شهسوار) یکی از شهرستان‌های استان مازندران در شمال ایران است که در غرب این استان و شرق شهرستان رامسر واقع است. باغهای پرتقال فراوانی در این شهرستان وجود دارد. مرکز این شهرستان شهر تنکابن است.

 

تاریخ  تنکابن

درموردسکنه باستانی تنکابن آنها را منتسب به آماردها می‌دانند، دردوران بسیار کهن یعنی درزمانی که شاهنشاهان هخامنشی برایران فرمان می‌راندند، در کرانه جنوبی دریای خزر اقوام کادوسی وتپوری وآماردها می‌زیستند که پیوستگی نژادی آنهابانژادآریایی کاملا مشخص نشده‌است.تپورها در مازندران وطبرستان وکادوسیهادرگیلان سکونت داشتند.درموردمحل سکونت مردها یاآماردهااطلاعات ماناقص است. گروهی.ازمورخین محل سکونت آماردهارادرنواحی کوهستانی بین آمل وتنکابن قلمدادکردند.چنین به نظرمیرسدکه محل سکونت آماردها بین دو طایفه کادوسیها و تپورها بوده‌است، یعنی از آمل فعلی(رود اراز یا هراز)به طرف مغرب تنکابن تادیلمان.

جغرافیا

در غرب این شهرستان شهرستان رامسر قرار دارد. مرز این دو شهرستان را رودخانه چالکرود تشکیل می‌دهد. در شرق آن شهرستان چالوس قرار دارد.

تاریخچه جداسازی شهرستان تنکابن

شهرستان تنکابن (نام آن پیش از انقلاب اسلامی: شهسوار) در تقسیمات کشوری، در استان دوم (مازندران) تشکیل شد. ظاهراً تنکابن از دورة اواخر قاجار نیز شهسوار گفته می‌شده‌است. در ۱۳۲۰ ش بخش رودسرخود به شهرستان مستقل تبدیل وازتنکابن منتزع وتابع استان گیلان گردید، بعدا و در ۱۳۲۵ ش بخش نوشهروچالوس نیز به شهرستان مستقل تبدیل وازتنکابن جدا شد. این شهرستان در ۱۳۲۷ ش ۳۷ دهستان داشت. در تقسیمات کشوری ۱۳۵۵ ش مشتمل بود بر بخشهای حومه و رامسر، دوازده دهستان و هشت شهر. در ۱۳۶۴ ش بخش رامسر از آن جدا و شهرستان مستقلی شد. پس از انقلاب اسلامی، بنا بر سابقة تنکابن، نام شهرستان (و شهر) شهسوار به تنکابن تغییر یافت.

اقتصاد

از محصولات مهم آن انواع مرکبات , برنج , چای و کیوی بسیار فراوان را می‌توان نام برد. مناطق دوهزار , سه هزار و فرهاد جوی بسیار زیبا و دیدنی می‌باشند.

محصولات مهم زراعی تنکابن

محصولات مهم زراعی این شهرستان عبارت است از: برنج، چای(رتبه اول تولیددرمازندران)، گندم،خرمالو(یکی ازمهمترین تولیدکنندگان درسطح کشور) جو، لوبیا، انواع صیفی و علوفة دامی. مرکّبات آن، از جمله پرتقالِ(که ازتولیدکنندگان مهم درسطح کشوراست)، مشهور است.همچنین کیوی(۹۰٪تولیدی کشور)، فندق، گلابی، سیب، آلو و آلوچه درآن به عمل می‌آیدکه بعضی از این میوه‌ها صادرمی شود، درضمن این شهرستان یکی ازمهمترین تولیدکنندگان گل وگیاه درسطح استان است که سالانه مقدارزیادی ازآن به کشورهای حاشیهٔ دریای خزرصادرمی گردد. پرورش گاو، گوسفند، بز، گاومیش، اسب و طیور، بویژه در میان بند، از مشاغل رایج آنجاست. واحدهای صنعتی پرورش دام نیز در آنجا فعالیت دارند. شیلات در کرانه‌های آن تأسیسات ماهیگیری دارد و شغل بعضی اهالی ماهیگیری است وهمچنین می‌توان ازکارگاههای تولیدماهی قزل آلا(رتبه دوم تولیددرمازندران)نام برد.

صنایع جدیدومعادن تنکابن

از صنایع جدید، کارخانه‌ها و کارگاههای تولید چای (از جمله در قلعه گردن و کلارآباد)، کارخانه‌های تولید موادغذایی و بهداشتی، پوشاک و چرم (ازجمله کارخانه خزرخز؛بزرگترین کارخانه چرم وپوست) در آن فعال بود . دارای معدن سنگ آهک در چهارده کیلومتری جنوب غربی شهر تنکابن (نزدیک آبادی یوسف آباد) است. برخی نیز به منابع نفت در آنجا اشاره کرده اندکه وجودچندآتشکده قدیمی درحوالی روستاهای توشکون وهمش بورووجودمنابع گازدرنعمت آبادازتوابع دهستان میرشمس الدین می‌تواند گواهی برآن باشد، همچنین درزمان امیراسعدتنکابنی فرزند ارشد سپهسالار اعظم وسایل زیادی برای استخراج نفت آورده شد که از نتیجهٔ آن اطلاعی دردسترس نیست، همچنین درکوههای نیل کلایه گلیجان ودوهزار معادن زغال سنگ مشاهده شده‌است. از صنایع دستی، نمدمالی و گلیم بافی و جوراب بافی و چادرشب بافی دارد.

کوههای شهرستان تنکابن

مهمترین کوههای شهرستان تنکابن عبارت اند از: بلند ترین قله تنکابن سیالان به ارتفاع ۴۱۵۰ متر می‌باشد، عَلَم کوه، تخت سلیمان *، کوه بلور(شاه سفیدکوه)، پیت غار (ارتفاع بلندترین قله : ح ۰۰۰، ۴ متر) در حدود ۳۸ کیلومتری جنوب شهر تنکابن و جنوب شرقی آبادی آردو، نَواس کوه / نواسرکوه (ارتفاع بلندترین قله : ح ۷۰۰، ۳ متر) در حدود ۳۸ کیلومتری جنوب شهر تنکابن و جنوب آبادی آردو، سیاه کَر (ارتفاع بلندترین قله : ح ۶۰۰، ۳ متر) اَسب چَر (ارتفاع بلندترین قله : ح ۳۵۰، ۳ متر) در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب غربی شهر تنکابن، سَرگُل (ارتفاع بلندترین قله : ۳۵۰، ۳ متر) در حدود ۲۸ کیلومتری، بِلِس کوه (ارتفاع بلندترین قله : ۱۵۰، ۳ متر) در حدود ۳۲ کیلومتری و توله سَر (ارتفاع بلندترین قله : ۰۰۵، ۳ متر) در حدود ۳۳ کیلومتری جنوب غربی شهر تنکابن. گردنة «قلعه گردن» در جنوب روستایی به همین نام، در حدود یک کیلومتری جنوب غربی شهر خرم آباد، واقع است.

رودهاوچشمه‌های تنکابن

رودهای تنکابن عبارت اند از: چشمه کیله (سه هزار) به طول حدود ۸۰ کیلومتر با جهت جنوبی ـ شمالی، دوهزار به طول حدود ۱۰ کیلومتر، چالَک رود/ چالِک رود به طول حدود ۴۰ کیلومتر، صفارود به طول حدود ۲۴ کیلومتر، اِزارود (هزاررود)، گرمارود (شاخة اصلی سه هزار)، نشتارود، تنگه چال، تیرِم (شیرود)، وَلَم رود، تیله رود ورودخانه میرشمس الدین باطول حدود ۹ کیلومتر. این رودها پس از آبیاری اراضی شهرستان به دریای خزر می‌ریزند. همچنین این شهرستان دریاچه‌های کوهستانی و چشمه‌های آب گرم و معدنی دارد که ازجمله آنها می‌توان آب گرمهای فلکده درلیرسر، آب گرمی درروستای میانرود وآب گرم سه هزار را که به گرمای حضرت سلیمان معروف است رانام برد.همچنین چشمه آب معدنی شلفت که درسه هزارآن هم درنزدیکی چشمه آب گرم سه هزارولقع شده‌است، آب معدنی شلفت آزآبهای معدنی بسیار گواراوشفابخش است برای هضم غذاوناراحتیهای کبدی وتنظیم دستگاه گوارشی بسیار موثر ومفیدمی باشد، طعم آن شبیه لیموناد است واملاح معدنی گوناگونی دارد.متاسفانه به واسطه نبودن راه شوسه تابحال اهمیت آن بر همه کس روشن نیست، به امید آنکه ازاین آب معدنی مانند آب معدنی چشمه علی مبارک آباددماوند(یاآب معدنی ویشی که درفرانسه‌است)استفاده وبهره برداری شود.

پوشش گیاهی تنکابن

پوشش گیاهی تنکابن مشتمل است بر: توسکا، شمشاد، بلوط، مَمْرَز، افرا، راش، زبان گنجشک، گون، گل گاوزبان و مراتعی برای چرای دام. از جانوران نیز دارای شغال، گراز، پلنگ، خرس، قِرقی و قوش است. در رودهای آن انواع ماهی یافت می‌شود، از جمله قزل آلا، سفید، آزاد، کفال و کپور.

تنکابن با برخورداری از منابع و مواهب طبیعی و جلوه های بی بدیل آفرینش ( کوه – جنگل – دریا ) مجموعه ای است جذاب که هر یک به تنهایی می تواند انگیزه ای برای جلب توریست و ایجاد منبع درامدی سرشار باشد .

 

دریا چه خزر : یزرگترین دریاچه جهان است که ساحل زیبای آن دارای چشم اندازها و مناظر بسیار بدیع و دلنشین است . از دریای خزر انواعد ماهی ها نظیر ماهی سفید ، کفال ، کپور ، کیلکا و انواع ماهی های خاویاری صید می شود . خاویار دریای خزر از بهترین نوع خاویار جهان است .

 

منطقه دو هزار: این منطقه ییلاقی منظره جالبی را در دامنه ارتفاعات کوتاه و جنگلی از جلگه و دریای خزر را به نمایش می گذارد .

منطقه سه هزار : این منطقه با دارا بودن آب و هوای بسیار خوب ، آبگرم ، آبهای معدنی ، معادن گوناگون ، قله های مرتفع  برای کوهنوردی و مراتع بسیار عالی برای دامداری و دامپروری جزء مناطق بکر و دیدنی محسوب می شود .

دشت دریاسر : این دشت زیبا و دیدنی یکی از نادرترین چشم اندازهای دنیا محسوب می شود که در فاصله 40 کیلومتری تنکابن واقع شده است . و ارتفاع آن از سطح دریا 1800 متر بوده و وجود کوههای پوشیده از گیاهان و چشمه ها و رودهای پر آب ، دریاسر را به عنوان یکیب از جاذبه های منحصر بفرد کشور معرفی کرده است .

آبشار فرهاد جوی : در فرادست قلعه گردن آبشاری است با ارتفاع 10 متر که تا 50 متر قابل افزایش است که محیطی زیبا برای اتراق مسافران بوجود آمده است .

پارک جنگلی چالدره :   چاله ای در اوج ، دره ای بر ستیغ ، ناحیه ای در میانه دو رود ، منطقه ای جلگه ای و محصور میان کوهها و مفروش از بوریای سبز و گل که در بلندای خود دریا را نظاره می کند و شهر تنکابن در فرودست گوئی به تماشایش سر بالا گرفته است و گام به گام چیره دستی آفرینشگرش را به نمایش می گذذارد .

قله سیالان : سیالان مرتفع ترین قله تنکابن است که در مسیر صعود دارای مناظری بکر و کم نظیر می باشد . مسیر تنکابن از میان جلگه های سرسبز و کوههای پوشیده از گیاهان سرسبز می گذرد . این قله 4600 متر ارتفاع دارد و با شکوهی وصف ناپذیر از دو هزار خودنمایی می کند .

رودخانه سه هزار : یکی از شاخه های اصلی رودخانه چشمه کیله است طول این رودخانه 57 کیلومتر است . که دور ترین سر چشمه اش از کوههای تخت سلیمان با ارتفاع بیش از 4600 متر از سطح دریا می باشد .

آبگرم سه هزار : در کنار رودخانه سه هزار آبگرمی وجود دارد که همه ساله افراد زیادی از مناطق مختلف برای درمان دردهای خود به این آبگرم مراجعه می کنند و از مناظر اطراف آن استفاده می کنند . این آب دارای ذخایر سرشاری از داروهای طبی از قبیل اسید کربنیک ، گوگرد ، آهن و ... است . آب آن بصورت چکه چکه از سقف داخل می شود و از پایین خارج می شود .

آبگرم معدنی فلکده : این آبگرم در لیره سر قرار دارد . آین آبگرم با درجه حرارت متوسط در کنار رودخانه لیره سر و یک چشمه آب سرد به همراه جنگلهای انبوه و کوههای پوشیده از درخت ، محیطی زیبا و چشم نواز را فراهم نموده است .

آبهای معدنی شلف : آب معدنی شلف شامل مواد قلیائی ، آهکی و نمکی است که برای سوء هاضمه ، بیماریهای کلیوی و ... مفید است .

آثار ملی  به ثبت رسیده تنکابن :

-        پل چشمه کیله تنکابن

-        ساختمان شهربانی

-        ساختمان شهرداری

بقاع متبرکه :

-        امامزاده آقا سیدحسین شیرود

-        امامزاده سید قوام الدین

-        امامزاده قاسم

-        بقعه آقا شیرعلی

-        امامزاده میر شمس الدین

و ...

پارکهای موجود در شهر :

-        پارک کریم آباد

-        پارک مادر

-        پارک کوثر چشمه کیله

 

اماکن اقامتی و توریستی شهر تنکابن :

-        هتل صدرا ( کریم آباد )

-        هتل آوا ( جنب چشمه کیله )

-        هتل سیالان ( دو هزار)

-        متل شایان ( جنب چشمه کیله )
- مجتمع فرهنگی رشد

معرفی شهرستان چالوس

تاريخچه شهر چالوس

چالوس از شهرهاي قديمي استان مازندران است كه در جلگه مياني سواحل درياي خزر واقع شده است. نام اين شهر در گذشته هاي دور سالوس يا شالوس بود كه در پيرامون آن دو شهر كوچك ديگر به نام كبيره و كچه نيز وجود داشته است. بعضي از علماي جغرافيانويس، چالوس را از آبادي هاي طبرستان دانسته اند. محمد بن اويس از امراي دوره تسلط خلفاي عرب به دستور خليفه معتصم به حكمراني چالوس منصوب شد. محمد بن اويس خود در رويان (قسمتي از طبرستان) استقرار يافت و پسرش احمد را به حكومت چالوس گمارد. شهر چالوس در زمان حمله امير تيمور تخريب شد و سپس تا قرن هاي متمادي به صورت روستايي كوچك درآمد. در دهه اول قرن حاضر (1310) با پشتيباني دولت وقت آرام آرام به صورت شهري سازمان يافته در آمد و امروزه به شهري زيبا با امكانات فراوان جهانگردي تبديل شده است.

مناطق تفریحی و توریستی چالوس

كاخ چايخوران شماره ثبت تاريخي 1045 :
اين كاخ كه از بناهاي دوره پهلوي اول است در جنوب ميدان معلم چالوس و در منطقه اي موسوم به محوطه كاخ واقع شده و اكنون به عنوان مكان اداره ميراث فرهنگي چالوس مورد استفاده قرار دارد. اين بنا در محوطه اي به مساحت تقريبي 4000 متر مربع در يك طبقه و زير زمين احداث شده است دو ورودي اصلي بنا در ضلع غربي و شرقي است و فضاهاي داخلي ساختمان مشتمل بر دو بخش اصلي و خدماتي بوده كه با راهروي مياني به هم مرتبط است.بخش اصلي شامل بالكن ستوندار شمالي و دو تالار مربع شكل در جنوب آن و يك تالار مستطيل شكل در جهت شمالي و جنوبي است كه با تزئينات زيباي گچ بري آراسته شده است. بخش خدماتي داراي دو اتاق و آبدار خانه و دو ايوان در دو سوي شرقي و غربي است .
پوشش بام آن به صورت شيرواني، تراس آن به شيوه خاصي نرده چيني شده و اين كاخ همانطور كه نامش مشخص است به منظور استراحت موقت و كوتاه مدت بكار ميرفته است .

هتل بنياد پهلوي چالوس :
هتل بنياد پهلوي در ضلع شرقي ميدان معلم شهر چالوس واقع شده است. اين بنا در دوره پهلوي اول بعنوان هتل در دو طبقه و زيرزمين، در امتداد شمالي و جنوبي احداث گرديده و بعد از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شد و هم اكنون بعنوان درمانگاه تخصصي امام رضا مورد بهره برداري ميباشد .

ويلاهاي جنگلباني :
مجموعهاي شامل پنج ويلا در ضلع شمالي ميدان معلم شهر چالوس درمحوطه سازمان جنگلها و در فاصله اندكي از جانب شرقي رودخانه چالوس واقع شده است. اين ويلاها تماماٌ دو طبقه و تنها قسمت كرسي آنها از سنگهاي تراشيده ساخته شده است . علاوه بر سنگ مصالح متداول روز از جمله آجر و چوب و … در ساخت آنها بكار رفته است .

پل فلزي چالوس :
اين پل كه در مركز شهر و بر فراز رود چالوس قراردارد بناي آن در سال 1311 هـ.ش شروع و در سال 1312 به بهرهبرداري رسيد. طول پل 200 متر و عرض گذرگاه باجان پناه 6.5 متر ميباشد. قسمت فلزي آن داراي يك چشمه به طول 68.5 متر است و در سو به دو دهانه طاق منتهي ميشود. اتصالات فلزي تماما پرچ كاري و به گونه تزئيني است. دو طرف پل به صورت پايه چراغها و مجسمه شيرهاي سيماني آراسته شده است .

دبستان پروين اعتصامي :
اين بنا كه در ضلع شمالي خيابان امام واقع شده است. در سال 1312 خورشيدي همزمان با احداث كارخانه حريربافي به عنوان رستوران كارخانه بنا گرديد و در سالهاي 1320 تا 1324 هـ.ش مركز فرماندهي نيروهاي ارتش شوروي سابق بود. پس از خروج متفقين از سال 1325 تاكنون اين بنا با نام دبيرستان شاپور و پس از مدتي تحت نام دبستان پروين اعتصامي مورد بهره برداري آموزشي است. ساختمان مدرسه از يك طبقه و زيرزمين تشكيل شده است و ورودي آن در جهت جنوبي و داراي سردر تزئيني است .

كارخانه حريربافي چالوس :
عمليات ساختماني كارخانه از سال 1312 ش آغاز و در سال 1315 به پايان رسيد. حريربافي چالوس كه در زمان خود در خاورميانه بينظير بوده از سال 1315 تا سال 1337 بكار توليد محصولات ابريشمي طبيعي انواع پارچه، جوراب، پرده و كراوات و غيره به منظور صدور به كشورهاي ديگر اختصاص داشت. در اين سال كارخانه تعطيل و دستگاههاي آن به رشت انتقال يافت. اين كارخانه كه تقريباً در مركز بافت شهري چالوس قراردارد داراي محوطه بسيار وسيعي شامل قسمتهاي مختلف از جمله ديگ بخار و منبع توليد انرژي، انبار پيله، نخ ريسي، پارچه بافي، جوراب بافي، رنگرزي، كارخانه نخ سازي، منبع آب و ساختمان ادارات مركزي بود. كارگران اين كارخانه اكثر غيربومي و عموما از شهرهاي گيلان و بعضاً آمل و بابل، اصفهان، مشهد و تبريز بودند و جمعيتي در حدود 1500 نفر را تشكيل ميدادند. پس از تعطيلي كارخانه ساختمان آن به وزارت كشاورزي و منابع طبيعي سپرده شده بود و بعد از انقلاب اسلامي نيز به سپاه پاسداران واگذار شد .

آبشار اكاپل :
اين آبشار در جنگل كوهستاني سردي چال كلاردشت واقع شده چشم انداز و مناظري بديع دارد. همجواري اين آبشار با ييلاقات كلاردشت و زيبايي طبيعي آن كه درياچه ولشت را نيز در خود جاي داده، قابليت تفرجگاهي آن را به طور فوق العادهاي افزايش ميدهد .

آبشار هريجان :
اين آبشار بالاي روستايي به همين نام در نزديكي گردنه هزارچم در جاده تهران ـ چالوس قرار گرفته، بيش از 9 متر ارتفاع دارد ويكي از زيباترين آبشارهاي كوه البرز است. اين آبشار با آب فراوان، فضاي مرتفع و بيشهاي وچشم انداز كوهستاني، دره اي و جنگلي از فراز كوهي سنگي با پخشابي ويژه سرازير و در پايين دست به آبشارهاي متعددي تبديل ميشود .

پارك جنگلي چالوس :
پارك جنگلي چالوس(في ين) در هفت كيلومتري جاده چالوس ـ تهران واقع شده است. رودخانه چالوس كه از كنار آن ميگذرد ويژگي خاص و جالبي به آن ميبخشد. در اين پارك، اردوگاهي احداث شده است كه كلبه و كومههايي براي اقامت مسافران دارد. اين پارك امكانات خاص تفرجگاهي نظير ميز، نيمكت وجايگاه بازي بچه ها نيز دارد .

پارك جنگلي نمك آبرود :
اين پارك بيش از 200 هكتار مساحت دارد و مانند ساير پارك هاي جنگلي، درختان خودرو و انبوهي را درخود جاي داده است. گونههاي مختلف گياهان شمشاد آن بيش از 700 سال برآورد گرديده است. پارك نمك آبرود با طبيعت بكر و وحشي، ضمن حفظ سيستم هاي اكولوژيكي به عنوان يكي از پاركهاي جنگلي زيباي جهان محسوب ميشود .

درياچه ولشت :
اين درياچه در جنوب غربي چالوس و شمال شرقي منطقه كلاردشت در ميان درهاي عميق قرار گرفته است. وسعت آن حدود 15 هكتار و عمق متوسط آن 20 متر ميباشد. حجم آب درياچه حدود سه ميليون متر مكعب برآورد شده و شيرين است و به همين دليل نيز مأمن پرندگان مهاجر، ماهي و ساير آبزيان است. در تمامي فصل تابستان علاقمندان به كوهنوردي، آب و هواي مطبوع، ماهيگيري و اقامت در محيط آرام و رويايي، اين مكان را جهت گذراندن اوقات فراغت انتخاب ميكنند. دسترسي به درياچه از طريق مرزن آباد و سمت غربي جاده چالوس امكان پذير است .
درياچه سد دريوك :
اين درياچه كه در حدود يك هكتار وسعت دارد، روبروي دره ولي آباد هزارچم و در دامنه كوه دال كمر قرار گرفته است. عمق آن حدود 5 متر است و آبي شيرين دارد. اطراف آن را مراتع و مرغزار احاطه كرده است. به همين جهت اين درياچه مأْمن و زيستگاه پرندگان بومي و وحوش است .


مرداب كندوچال :
اين مرداب در ميان جنگل انبوه ’’في ين‘‘ چالوس قرار گرفته است. اين تالاب يك هكتار وسعت و حدود 4 تا 5 متر عمق دارد. آب آن از چشمههاي اطراف تأمين ميشود و شيرين است. غير از درختان جنگلي كه دورتادور آن را فرا گرفته اند، پيرامون و سطح مرداب نيز پر از ني و گياهان مردابي است. اين تالاب در ارتفاع 730 متري دريا قرار گرفته است و مأمن پرندگان و آبشخور وحوش است .

بقعه متبركه سيد محمد :
اين بنا در روستاي زوات واقع در جانب جنوبي كمربندي چالوس به تنكابن قرار دارد. ساختمان اصلي مقبره به صورت 8 ضلعي مي باشد كه گنبدي 8 وجهي بر فراز آن استوار است. گنبد بقعه از نوع دوپوش است .

راه سنگ فرش :
اين راه كه از آن به عنوان راه ناصرالدين شاهي ياد ميكنند. 3 متر عرض دارد و از سنگ هاي چيده شده در كنار هم شكل گرفته است و اكنون در برخي از نقاط جنوب شهر چالوس نظير سينوا و مازي پشته ميتوان اين راه را مشاهده نمود. گويا اين راه چالوس را به منظريه شميران متصل مينموده است .

عمارت شاه چشمه :
اين عمارت كه در حاشيه غربي جاده چالوس به كرج و در فاصله 4 كيلومتري كمربندي چالوس به نوشهر قرارگرفته از بناهاي دوره پهلوي اول است و به دليل وجود چشمه اي به نام شاه چشمه در نزديك آن به اين نام معروف گشته است .

پل زغال :
اين پل در 18 كيلومتري جاده كندوان و بين راه چالوس به مرزن آباد و بر روي رود چالوس احداث شده است. تاريخ ساخت آن به استناد كتيبه موجود در بدنه پل به سال 1317 هـ.ش است. اين پل 6.2 متر عرض و 38.5 متر طول دارد و طول دهانه آن نيز 20 متر ميباشد .

امامزاده زكريا :
اين برج آرامگاهي كه در آبادي شكركوه واقع در 7 كيلومتري شمال شهر كلاردشت قرار دارد متعلق به دوره صفويه و مدفن امامزاده زكريا از نوادگان حضرت اميرالمومنين(ع) است. ساختمان اصلي مقبره داراي پلاني هشت ضلعي و داراي گنبد رك از نوع دوپوش ميباشد .

امامزاده حقاني شماره ثبت 476 :
بناي امامزاده منسوب به هادي ابن امام زين العابدين (ع) مشهور به حقاني در شهر كلاردشت واقع است. ساختمان بقعه چهارضلعي و در نماي بيروني در هر ضلع داراي ايوان با 10 ستون چوبي است. ورودي بنا در ضلع شرقي و در داخل نيز داراي دو ستون قطور چوبي كنده كاري شده است. به استناد مدارك موجود كتيبه چهارچوب درب و ورودي بنا به تاريخ 771 هـ.ق و كتيبه صندوق معرف باني آن حيدر كيا و سازنده آن استاد فرهاد ابن استادالمرحوم رستم الخليل المعلي در سال 782 هـ.ق و در زمان جلال الدوله اسكندري بوده است .

هتل نيمه تمام :
اين بنا در مركز شهر ميباشد و مربوط به دوره پهلوي اول ميباشد و عمليات احداث آن در سه طبقه توسط شركت آلماني در دست انجام بود. اما گويا از آنجا كه سازندگان آن نتوانستند رضاخان را در مورد استحكام آن متقاعد سازند، ادامه ساخت آن متوقف و تا به امروز به صورت نيمه تمام باقي مانده است. امروزه بخشهايي از آن توسط برخي نهادها مورد استفاده ميباشد .

مجموعه بناهاي ديواني كلاردشت :
پهلوي اول به موجب سفرهاي متعددي كه به كلاردشت نمود بناي يك كاخ و 15 ساختمان بزرگ دولتي را در دستور كار خود قرارداد. برخي از اين بناها كه هم اكنون در جانب شمالي خيابان پاسداران قراردارند، شامل اداره هاي دخانيات، منابع طبيعي، كانون فرهنگي، شهرداري، نيروي انتظامي و سرم سازي است .

كاخ اجابيت :
اين قصر كه بر روي تپه اي مشرف به دشت كلار و در محله اجابيت واقع در دو كيلومتري شهر كلاردشت قرار دارد از بناهاي دوره پهلوي است كه در سال 1318 ش احداث گرديد. بنايي است دو طبقه در محوطه اي بزرگ و محصور و بام آن بصورت شيرواني است . اين بنا زماني به عنوان موزه مورد بهره برداري قرار ميگرفته است و هم اكنون در اختيار نهاد رياست جمهوري است و داخل آن نيز داراي اشيا و لوسترهاي زيبا و نفيس ميباشد .

نهر ملك جوب :
از گذشتههاي دور تا به امروز چند نهر قديمي از رودخانه پر آب سرآبرود جهت آبياري زمينهاي كشاورزي منشعب ميشده است كه يكي از آنها نهر ملك جوب ميباشد . حفر اين نهر را به سلسله پادشاهي پادوسبانان نسبت ميدهند. ملك جوب خود شامل ملك جوب شرقي و ملك جوب غربي است كه ملك جوب شرقي داراي 4 كيلومتر طول است و محل آبگيري آن از بالاي رودبارك بوده و 290 هكتار زمين را آبياري ميكند و ملك جوب غربي كه آبگيري آن از داخل محله و لوال كلاردشت است و 8.5 متر طول دارد و حدود 13 هكتار زمين را آبياري ميكند. در گذشته در مسير اين نهر آسيابهاي آبي زيادي مشغول به كار بودهاند كه امروزه اثري از آنها بر جاي نمانده است .

بقعه امامزاده فضل و فاضل :
اين بقعه در نزديكي روستاي فشكور از توابع بخش كلاردشت است و بر بالاي كوهي منفرد واقع است پلان آن 8 ضلعي است و گنبدي دوپوش با نماي داخلي نيم دايره و نماي بيروني هرمي شكل 8 وجهي بر فراز آن استوار است .

استراحتگاه رضاخاني :
اين عمارت كه در آبادي ولي آباد محور كندوان و در كنار جاده به عنوان اقامتگاه موقت رضاخان ساخته شده بود، بنايي است كوچك از يك طبقه با زيرزمين، ايوان آن داراي ستونهاي مدور با پايه ستون و سرستونهاي بسيار ظريف و پركار است و بام بنا به صورت شيرواني است .

بناي نهارخوران كندوان :
اين اثر كه در فاصله چهل كيلومتري محور چالوس ـ كرج و در محلي به نام دزبن و در كنار رودخانه چالوس واقع شده، متعلق به دوره پهلوي اول است كه همزمان با احداث محور كندوان جهت استراحت موقت بنا شده است و در حال حاضر به عنوان رستوران كاربري دارد .

تونل سنگي :
اين دروازه يا به عبارتي تونل سنگي در مسير راه ناصرالدين شاهي كندوان و در صخره هاي بالادست هفت برادران روستاي ولي آباد از توابع دهستان كوهستان كلاردشت واقع شده است. مسير دروازه شرقيـغربي و به عرض متوسط 3.8 و ارتفاع 4.7 و طول 8 متر است. كتيبهاي در ورودي غربي آن بدين شرح موجود است «در زماني اين راه اختتام يافت كه جناب جلالتماب عزيزخان سردار كل قشون محروسه ايران بود و جناب انوشيروان خان اعتضادالدوله حاكم مازندران» سازندگان راه ناصري مهندسان اتريشي و در راس آنها موسيو كاستكر بود. اين راه كه در سال 1285 هـ.ق توسط ناصرالدين شاه افتتاح شد تهران را به چالوس مرتبط مينمود و شاخه فرعي آن نيز به كلاردشت منتهي ميشد .

كاروانسراي سنگي پاي قله كندوان :
اين بنا كه در فاصله 200 متري شمال تونل كندوان واقع شده است. از نوع كاروانسراهاي كوهستاني ميباشد. شكل كلي بنا به صورت چهارضلعي در ابعاد 9*22 متر در امتداد شمالي ـ جنوبي است و از دو رديف طولي حجرات گنبددار تشكيل شده است. امروزه 5 گنبد بخش شرقي كاروانسرا باقي مانده است كه همگي در قسمت فوقاني داراي نورگير هستند. هر گنبد بر روي 4 طاق استوار است گنبدهاي اين بنا از نوع كلنبه اي ميباشد .

تونل كندوان :
در ارتفاعات 2700 متري كندوان و در فاصله 90 كيلومتري جنوب چالوس تونلي به طول1883.8 متر در مسير جاده چالوس ـ كرج حفر شده است. ساخت تونل در سال 1314 هـ.ش شروع و در سال 1318 به اتمام رسيد، عرض تونل 5 متر بود و به علت عرض كم سالها به صورت يك طرفه مورد استفاده قرار ميگرفت تا اينكه در چند سال گذشته اقدام به تعريض آن نمودند و سرانجام در سال 1380 اين كار به اتمام رسيد و تونل جهت تردد دو طرفه مورد بهرهبرداري قرار گرفت .

كاروانسراي سر قله كندوان :
بقاياي اين كاروانسراي سنگي در منتهي اليه جنوبي مازندران و در سر قله كندوان قرار دارد اين بنا به شيوه 4 ضلعي و با ابعاد 14*16 متر ساخته شده است. براساس شواهد موجود سقف كاروانسرا به شكل گنبدي بوده است .

بوستان جنگلي فين :
اين بوستان در كيلومتر پنج جاده چالوس به تهران و در ميان اراضي و ارتفاعات كوتاه جنگلي واقع شده و داراي طبيعتي بسيار چشم نواز است. بوستان جنگلي فين با دارا بودن امكانات نسبي رفاهي براي اقامتهاي كوتاه مدت در روزهاي تعطيل و فصل تابستان مسافران و گردشگران فراواني را در خود جاي ميدهد .

تله كابين نمك آبرود :
شهرك توريستي نمك آبرود در كيلومتر۱۲چالوس به تنكابن و در غرب شهر چالوس قرار دارد. از نظر مناظر طبيعي مانند دريا وسواحل بسيار زيبا ومناسب جلگه، شاليزارهاي سرسبز و كوههاي پوشيده از گياهان متنوع و امكاناتي نظير تلهكابين، كافي شاپ، هتل پنج ستاره، فروشگاههاي مختلف، درياچه، ويلاها و پيست دوچرخهسواري است .

هنرهاي سنتي شهرستان چالوس :
عمدهترين هنر سنتي شهرستان چالوس، فرش كلاردشت است كه علاوه بر فروش داخلي به كشورهاي اتريشـ فرانسهـ ايتالياـ كاناداـ آلمان و كشورهاي حوزه خليج فارس نيز صادر ميشود. شباهت طرحهاي فرش كلاردشت با طرحهاي فرش كردستان و فارس و كرمانشاه بيانگر مهاجرت اقوام لر و كرد كوههاي زاگرس در گذشته هاي دور به اين منطقه است . از انواع جنگلي و شكارگاه ـ شكري ـ مزرقان ـشاه عباسي ـگل سيني ـ قابل ذكر است و مهمترين دلايل شهرت آن كيفيت بسيار بالاي رنگ قالي بدليل استفاده از مواد گياهي علاوه بر رنگ هاي شيميايي در رنگرزي است . علاوه بر قالي هنرهاي سنتي چون نمدمالي ـحصيربافي ـجاجيم بافي ـ بافت جوراب و دستكش و كوزه گري نيز در منطقه كلاردشت رواج دارد .

جاذبه هاي طبيعي و گردشگري :

پاركهاي جنگلي :
پارك جنگلي فين در كيلومتر 7 جاده چالوس به تهران، منطقه جنگلي و مجموعه تفريحي نمك آبرود و تله كابين آن در كيلومتر12 جاده چالوس به تنكابن، پارك جنگلي شهداي غرب مازندران در جنوب شهر چالوس .

رودخانه ها :
رود چالوس و سردآبرود و كرانه هاي زيباي اين دو رود كه محلي مناسب براي تفريح مي باشد .

دريا :
بلوار دريا و مجموعه تفريحي ساحل آن در شهر چالوس .

قله ها :
علم كوه و تخت سليمان كه براي كوهنوردان بسيار جالب است و در اين قلهها كمپ كوهنوردي نيز مستقر ميباشد و از لحاظ فني در شمار هفتمين قله فني جهان محسوب ميگردد .

درياچه ها :
درياچه «ولشت» واقع در روستاي سما كلاردشت با وسعتي در حدود بيست هكتار مهمترين و زيباترين درياچه شهرستان و يكي از ده درياچه آب شيرين ايران است. طول اين درياچه 650 متر و عرض آن 300 متر و عمق آن نيز در گودترين نقطه در حدود 30 متر است . آب درياچه بسيار زلال بوده و براي ماهيگيريـ شنا و قايقراني مناسب ميباشد .
فاصله درياچه با جاده چالوس به مرزن آباد 14 كيلومتر است درياچه دريوك كوهستان در مقابل آبادي ولي آباد و در مسير جاده كندوان واقع است و وسعت آن در حدود يك هكتار و حداكثر عمق آن 5 متر است و درياچه دريوك كلاردشت در مدخل جنگلهاي شمالي كلاردشت در محلي به نام «پلت چشمه» قرار دارد .

برفچال :
در كوههاي كلاردشت برفچالهايي وجود دارد كه از مهمترين آنها برفچال تنگ لو و گردونكوه است .

شكارگاهها :
شكارگاههاي مهم شهرستان چالوس كه عمدتاٌ در مناطق كوهستاني واقع ميباشند عبارتند از :
نفت چاك ـ كل جاران ـ بربر ـ پيت سرا ـ آويدر ـ خشكدر ـ بالاخرم دشت ـ پايين خرم دشت ـ اشكسه ـ حصار چال ـ پسنده ـ پاتخت و ديوچال

يخچالها :
در محدوده علم كوه و تخت سليمان يخچال هاي بزرگ طبيعي و دائمي وجود دارد كه بزرگترين مجموعه يخچالي خاورميانه است. يخچالهاي علم كوه از نوع يخچالهاي كوهستاني و درهاي هستند كه روزانه با سرعتي به طور متوسط بين 30 سانتي متر تا يك متر در حركتند اين يخچالها متعلق به دوران سوم زمين شناسي بوده و 60 ميليون سال قدمت دارند، اسامي آنها به ترتيب وسعت عبارتند از :
يخچالهاي هفت خوان ـ علم چال ـ يخچال شمال غربي علم كوه ـ تخت سليمان ـ خرسان ـ چالون ـ مرجيكش .

آبشارها :
«آبشار هريجان» در روستاي هريجان نزديك گردنه هزارچم «آبشار آكاپل» در جنگلهاي سرديچال كلاردشت .

غارها :
غار «يخ مراد» در هريجان بخش كلاردشت و غار «ديوكولي» در انگوران بخش كلاردشت و «ديوغار» در روستاي برار بخش كلاردشت .

جادهها :
جاده جنگلي عباس آباد به كلاردشت، جاده معروف كندوان و نقاط متعدد ديدني مسير آن نظير روستاي سياه بيشه، گردنه هزارچم و غيره ... .

جاذبه های گردشگری آمل/به شهر علم شهر تاریخ شهر زیبایی ها سفر کنید

شهر آمل از شهرهای باستانی و زیبا ایران است که به بام ایران و شهر علم و ادب و فلسفه و شهر افسانه ای و شهر هزار سنگر و آریایی ها و اولین شهر شیعه دوازده امامی معروف است.آمل بارها در طول تاریخ بر اثر زمین‌لرزه آسیب جدی دیده و بارها در اثر حمله‌های سلجوقیان، مغولان، عثمانی، اشغال آمل توسط سلسله ها دچار خرابی‌های شدیدی شده‌است.آمل از شهرهای باستانی ایران با طبیعت بکر شمال است که بیشترین جاذبه های مازندران را به خود اختصاص داده است که هر ساله میلیون ها گردشگر خارجی و ایرانی از این جاذبه ها دیدن می کنند،در قسمت زیر به معرفی مهمترین جاذبه های تاریخی،طبیعی،علمی تحقیقاتی و ورزشی آمل می پردازیم.

جاذبه‌های طبیعی

قله و کوه دماوند: کوه دَماوَند نماد سرزمین ایران کوهی در شمال ایران است که به عنوان بلندترین کوه این کشور و بلندترین آتشفشان خاورمیانه و بلندترین قلهٔ آتشفشانی خاموش در آسیا شناخته می‌شود. این کوه در قسمت مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. کوه دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد، به هنگام صاف و آفتابی‌بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانه‌های دریای خزر قابل رؤیت است.کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد.همچنین کوه دماوند از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده‌است و شهرتش بیش از هرچیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهافش) در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم زیادی است.
دریاچه ساهون: اين درياچه در دامنه هاي جنوب غربي قلعه دماوند، نزديك روستاي نوا قرار گرفته است. ارتفاع آن از سطح دريا بيش از 3000 متر است. در گذشته بيش از 1000 هكتار وسعت داشته و تا نيم قرن پيش پر از آب بوده كه به مرور زمان بر اثر دخالتهاي انسان حجم آب آن كم شده است. در حال حاضر به صورت مردابي در آمده است.
دشت و آبشار دریوک: یکی از بکرترین مناطق طبیعی در ایران است که در مازندران، آمل قرار دارد یک دشت وسیع و زیبا وبا آبشاری بلند و کشیده با سنگ لاخهایی سخت که طبیعتی زیبا برای گردشگران و کوه نوردان است.آبادي زيباي نمار، هم که در بالا دست این منطقه قرار دارد دارای مناطق دیدنی زیادی همچون آبشار و دشت سرسبز دريوك، چشمه هاي آب معدني و چهل چشمه و چشمه لهرا می باشد.از دیگر منابع طبیعی این منطقه دشت بالایی و پایه کوهای آن است.
رود کرسنگ: رودی خروشان در منطقه کرسنگ واقع شده است و از روستاهای اطراف عبور می کند.
آب گرم لاریجان: به علت شرایط خاص زمین‌شناختی در دامنه‌های البرز به ویژه اطراف قله دماوند، آب‌های معدنی با خواص مختلف درمانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها در روستای آبگرم مجموعه‌ای جذاب را پدید آورده‌است. روستای ییلاقی و خوش آب‌وهوای آب‌گرم در دامنهٔ قله دماوند قرار دارد. جاده دسترسی به آن پس از طی ۷۰ کیلومتر در مسیر توریستی هراز که شهر آمل را به تهران متصل می‌کند در محل گزنک توریستی هراز که شهر آمل را به تهران متصل می‌کند در محل گزنک بخش لاریجان از راه اصلی جدا شده و به سمت غرب در مسیر کوهستانی و آسفالته ادامه یافته و پس از عبور از روستای ییلاقی گزانه به آبگرم می‌رسد. آبهای گرم معدنی این روستا با حرارتی در حدود ۶۲ درجه سرشار از مواد گوگردی بوده و به همین دلیل برای درمان انواع بیماریهای پوستی، دردهای استخوان، مفاصل و روماتیسم مفید می‌باشد.
دریاچه تار و هویر: در پایین دست دوبرار لاسم در آمل قرار دارند.این دو دریاچه در فاصله حدود 500 متری از یکدیگر قرار دارند. بیشترین درازای دریاچه تار 3/1 کیلومتر و میانگین پهنای آن 400 متر و درازی دریاچه هویر حدود 900 متر و میانگین پهنای آن 150 متر است.دو دریاچه روی هم نزدیک به 7/0 کیلومترمربع وسعت دارند. سرشاخه آب‎هایی که به این دریاچه‎ها می‎ریزند، چشمه‎ساران کوه‎های قره‎داغ، سیاه‎چال و شاه‎نشین در شمال و آبراهه‌های فصلی از جنوب است که قسمتی ازآب آنها وارد دریاچه‎ها می‎شود و قسمتی دیگر، آب رود‎های تار و هویر را تأمین می‎کنند.
پارک ملی لار: پارک ملی لار که دارای اکوسیستم‌های کوهستانی مرتفع و آبی می‌باشد، در دامنهٔ جنوب غربی دماوند. منطقه حفاظت‌شده لار بین استان‌های تهران و مازندران و در موقعیت ۳۵٬۵۴ عرض شمالی و ۵۱٬۳۳ طول شرقی قرار دارد. دریاچه ۲۰ کیلومتری لار یکی از مراکز تفریحی این منطقه‌است. وسعت این پارک در حدود ۳۰،۰۰۰ هکتار است. قدمت تاریخی دره لار به قرون اولیه اسلام می‌رسد و در چند سده اخیر به سبب داشتن آب و سبزه خوب مورد توجه خاص بوده‌است که از ۲۷ سال پیش این منطقه با وسعت ۷۳۵۰۰ هکتار به پارک ملی تبدیل شد، در سال ۱۳۵۷ پاره‌ای تغییرات در حد و حدود منطقه داده شده و از سال ۱۳۶۱ برابر مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست به منطقه حفاظت شده تبدیل و در سال گذشته نیز منطقه مذکور مجدداً طبق مصوبه شماره ۱۹۷ مورخ ۲۵/۷/۱۳۸۰ شورای عالی حفاظت محیط زیست به پارک ملی ارتقا یافت و قسمت‌های گسترده‌ای از حوزه آبخیز لار نیز با مصوبه قانونی به عنوان منطقه شکار و تیراندازی ممنوع اعلام شده‌است.
غار کمربن: غاری که اابته حفرهای ورودی آن دست کند شده است و در منطقه لاسم کنار هفت ابشار قرار دارد که به صورت زیر زمینی می باشد که نسبت آن را به دوره اساطیری داده اند.
آب آهن آب فرنگی لاریجان: آب آهن فرنگی در منطقه کوهستانی لاریجان در آمل قرار دارد و برای رماتیسم و بیماری پوستی مفید می باشد.
آب معدنی گرو کلرد: آب معدنی گرو کلرد از دل شنگ ها به بیرون می ریزد و از آبهای معدنی و طبیعی شفا بخش بوده است.
آبشار یخی: آبشار یخی از عجیب ترین آبشارهای جهان، آبشاری است در ارتفاع ۵۱۰۰ متریاز جبههٔ جنوبی کوه دماوند. ارتفاع این آبشار بین ۷ تا ۱۲ متر گفته شده و به جز در زمان‌های کوتاهی از تابستان که برای مدت کوتاهی باریکهٔ آبی از کنار آن جاری می‌شود، در سایر زمان‌ها یخ‌زده است.دسترسی به این آبشار، نیازمند منحرف‌شدن از مسیر اصلی جبههٔ جنوبی است.این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه است.
آب معدني استراباكو: اين آب گرم بين راه لاريجان به روشاق، نزديك روستاي بايجان در محلی به نام قلابن قرار دارد، از كوهي مي جوشد و پس از چند متر به رودخانه هراز می ريزد. آب اين چشمه ماده ای به نام زبيق دارد كه درمان امراض جلدی ، به ويژه بيمارهای عفونی مؤثر و عالی است.
گرمارود: رودخانه گرمارود داراي طولي حدود 50 كيلومتر مي‌باشد كه از ارتفاعات شمالي رشته كوههاي البرز بنام هلي‌بار سرچشمه مي‌گيرد و در مسير خود تراس‌هاي آبرفتي زيبايي را بر جاي گذاشته است. در حول و حوش اين رودخانه دو چشمه آب‌معدني اصلي به نام‌هاي «گرو» و «لاله‌زار» و دهها چشمه آب معدني فرعي وجود دارند كه به سبب دارا بودن املاح معدني گوناگون داراي خاصيت درماني شفابخش براي امراض پوستي و دردهاي مفصلي مي‌باشند بستر رودخانه از بالا به پايين از تخته سنگ، قلوه سنگ و شن تشكيل شده است جريان آب رودخانه طوري است كه با حفر بستر خود در جاهاي مختلف حوضچه‌هاي مناسب براي شنا ايجاد نموده است كه در تمام مدت تابستان بالاخص روزها بيشتر مردم ناحيه آمل به طول تقريبي 15 كيلومتر در فاصله‌هاي مجزا به شنا در داخل آن مي‌پردازند. روستاي جنگلي بليران نيز بر روي تراس آبرفتي رودخانه گرمارود واقع شده و به سبب همجواري با رودخانه پرآب گرمارود از جاذبه و چشم‌انداز ويژه‌اي برخوردار است، مصالح خانه‌هاي اين روستاي جنگلي عمدتاً از چوب و گل است. فرم خانه‌ها با معماري ويژه‌خانه‌هاي جنگلي منطقه تطبيق يافته است. جاده دسترسي به اين منطقه زيبا از روستاي معروف كمدره واقع در كيلومتر 15 جاده قديم آمل به بابل مي‌باشد. به دليل اينكه جاده خاكي و جنگلي است همه كساني كه تاكنون به نيت طبيعت درماني و طبيعت گردي به گرو و لاله‌زار در گرمارود سفر كرده‌اند با شوق و علاقمندي اين محيط طبيعي بكر و باصفا را به عنوان مكان تفريحي دايمي خود در فصل بهار و تابستان پذيرفته‌اند.
آبشار شاهان دشت: از بکر ترین آبشارها، آبشار شاهاندشت در روستای شاهاندشت واقع در کیلومتر ۹۶ جاده هراز(در ۶۵ کیلومتری شهر آمل) بخش امیری آمل قرار دارد و از سمت جاده نسبت به آن دید وجود دارد.این آبشار پرآب، دائمی و عظیم، درجانب جنوبی جاده و رودخانه هراز باشکوهی وصف‌ناپذیر خودنمائی می‌کند. که از کنار قلعه شاهاندشت بر روی یک‌کوه هرمی شکل مشرف به روستای شاهان‌دشت به پایین میریزد.در ارتفاعات مشرف به روستای شاهاندشت آبشار شاهان‌دشت با ارتفاع تقریبی ۵۰ متر که یکی از بزرگترین آبشارهای استان مازندران به شمار می‌رود.
دهکده الیمستان: یکی از زیباترین مناظر را درفصول بهار وتابستان به گردش گران وطبیعت دوستان نوید می دهد.این جنگلها محل رویش گیاه " الیما " ست که دراردیبهشت ماه رشد می کند. می گویند نام جنگل الیمستان نیز برگرفته ازآن می باشد.الیمستان یکی از مناطق توریستی ایران در آمل است که تورهای زیادی از جوانان برای تفریج و سفر به دل طبیعت الیمستان می زنند این منطقه نگاه عکاسان داخلی و خارجی راه هم به خود جذب کرده و طبیعت بکر و زیبایی جنگلها و مراتع و سر سبزی آن وصف نشدنیست.آب مردم آن از چشمه تامين مي شود و محصول آن غلات، لبنيات و عسل است. اما از همه اين ها گذشته، قله اليمستان هم يکي ديگر از جاذبه هاي اين روستا است که در زمستان و بهار کوهنوردان زيادي را به خود جذب مي کند. قله اي که حدود ۲۵۱۰ متر ارتفاع دارد و يکي از بهترين گزينه هاي کوهنوردي در زمستان به شمار مي رود. اگر اهل کوهنوردي باشيد، اين قله با تمام جاذبه هاي طبيعي اطرافش بهترين گزينه سفر کوهنوردي شما به شمار خواهد رفت.
کوه انر:قله دور افتاده اِنِر در جنوب منطقه نمارستاق است مازندران در شمال قله دماوند قرار دارد. بررسی توپوگرافی قله : انر که در واقع منتهی الیه جناح شمالی یال سرداغ می باشد، از سمت شمال با تشکیل قلل متعدد 3800 متری به قله کهون و ناظر و از سمت شرق به قلل زردسر در شمال ناندل متصل می شود.
پاک نم.نه گردشگری هلومسر: پارک نمونه سال 90 ایران،پارکی طبیعی و بزرگ در آمل که فضايي بسيار تميز با پتانسيل و خدمات دهي بالا براي مردم و مهمانان در خود اندیشیده است و در سال نورد هم مصوب به منطقه نمونه گردشگری شده است.که دارای پلاژها و پیست اسکیت و دوچرخه سواری است.
بلیران: بلیران از مناطق ویژه گردشگری است که با دارا بودن پتانسیلهای گردشگری وآب درمانی رودخانه (گرمارود) مورد توجه مسئولین استانی ومنطقه قرار گرفته بدین لحاظ وبا توجه به استقبال گروههای مختلف گردشگری این منطقه بعنوان یک منطقه بکر با چشمه و رودخانه و فضای سبز زیبا قرار گرفته و غیر از طبیعت آن به تاریخی بودن این منطقه می شود اشاره کرد که سر نیزه ها دوره عصر آهن در این منطقه زیاد پیدا می شود.اجرای تور در بلیران وحومه هر هفته در گروههای مختلف وبا برنامه های متنوع اجرا میگردد و همچنین خانواده ها برای تفریح در کنار طبیعت و رود به این روستا زیبا می روند.
آبشار آلامل: اين آبشار از دامنه‌هاى شمالى دماوند سرازير مى‌شود و بيش از ۱۰۰ متر ارتفاع دارد ، ‌ و آب فراوان آن چون پودرى نمناک در هوا پخش مى‌شود و منظره‌اى بسيار بديع کم‌نظير دارد.
تالاب آمل سرخرود: این تالاب در ما بین بخش سرخرود و شهرستان آمل قرار دارد که هر سال پرندگان زیادی به این تالاب کوچ می کنندفاین تالاب زیر نظر اداره نگه داری تالاب و مراتع آمل است.
آبشار پرو مد: آبشاری روان در دل کوه در منطقه یور امیری در دهستان دینان قرار دارد که هر ساله گردشگرهای زیادی برای تفریح تلبستان به این مرتع و آبشار می روند.
آبشار شیخ علی‌ خان: این آبشار نام خود را از رود زیار گرفته است و حدود 40 متر ارتفاع دارد . مناظر سرسبز و کوهستانی و چمنزارهای زیبای اطراف و حواشی آن ، از این آبشار عنصر ممتاز طبیعی جهانگردی پدید آورده اند.
آبشار قلعه دختر: آبشار قلعه دختر آمل-لاريجان هنگامي که از گردنه امامزاده هاشم به سمت پلور سرازير مي شويم، درست بعد از اولين پل و در نزديکي تاسيسات تونل امامزاده هاشم، آبشار کوچکي بر روي صخره هاي غرب جاده به نام آبشار قلعه دختر ديده مي شود که براي کوهنوردان، ابتداي مسير شرقي صعود به قله گل زرد به حساب مي آيد. چشمه زيباي قلعه دختر نيز در مجاورت آبشار واقع است. زيبايي اين آبشار مسافران بسياري را به توقف و استراحت در کنار آن مجبور مي کند.
کاعون: قله کاعون در غرب دره هراز و شمالغرب قله دماوند سربرافراشته. در حوالی کاعون چند قله کوتاهتر به شرح زیر مشاهده میشوند:--قله فرعی کاعون ۳۹۵۶ متر (به روی یال غربی کاعون)--دو قله مخروطی شکل بی نام در غرب به ارتفاعهای ۳۸۹۸ و ۳۸۹۰ متر--دو قله در شمال به نام سیارو هر دو به ارتفاغ ۳۷۸۳ متر،دامنه های شمالی و شرقی این قلل به شاخه های رودخانه دریوک (پنیری) منتهی میشوند و دامنه های جنوبی آنها به دره رودخانه سه سنگ مشرف میباشند. در جنوب رودخانه سه سنگ چندین قله ۴۰۰۰ متری که بلندترین آنها دوخواهران (۴۳۳۸ متر) و چپکرو (۴۲۶۰ متر) میباشند به چشم میخورند. بر خلاف قلل جنوب رودخانه سه سنگ که شیبهای تند و بعضا صخره ای دارند اکثر دامنه های کاعون شیبهای نسبتا ملایمی دارند. به همین لحاظ کوهنوردانی که در فصل تابستان به کاعون صعود میکنند احتمالا با هیجگونه مشکل فنی روبرو نمیشوند.دامنه های کاعون پوشیده از سنگریزه هایی به رنگ سبز مایل به خاکستری میباشند. به روی بعضی از قلل اطراف کاعون سنگریزه ها صورتی رنگ مینمایند. این رنگها همراه با لکه های سفید برف غلفهای سبز و آسمان آبی زیبایی توصیف ناپذیری به منطقه میبخشند.اگر قصد صعود به کاعون و بازگشت به نقطه مبدا در یک روز را دارید بهتر است خود را برای یک راهپیمایی ۳۳ کیلومتری آماده کنید (رفت و برگشت). نزدیکترین آبادی به قله کاعون روستای نمار (نمارستاق) به ارتفاع ۲۱۵۰ متر در شرق کاعون میباشد. کاعون معمولا در یک برنامه چند روزه به همراه قلل دیگر منطقه دوخواهران صعود میشود.
آبشار سرآسیاب:آبشار روان و زمینی در منطقه رینه آمل است که دارای آبی زلال و گوارا است

آبشار نمار و گنجه طلا: سومین آبشار دشت نمارستاق بعد از دریوک و کوه اره است که ابشاری زمینی و روانی است در کنار ان سخره ای عظیم وجود دارد که رنگ ان زرد و سفید رنگ است و زیر آن آب خروشان می جوشد.

کوه کرنا: قله کرنا واقع در بخش لاریجان از استان مازندران بر روی یال جنوب جنوب شرقی دماوند در شمال آبادی آبگرم و رینه قرار گرفته است.بررسی توپوگرافی قله، علیرغم نمای عمومی و یکپارچه قله دماوند که به صورت مخروطی بزرگ است، بر روی یال های متفاوت آن قله ها و برج های صخره ای بزرگی خودنمایی می کند که فقط با بررسی بیشتر می توان به آنها دست یافت. قلل کرنا بر روی یال جنوب، جنوب شرقی دماوند قرار دارد که از طریق یال های بزرگ و طولانی اش به رینه و آبگرم و ملارد منتهی می شود.ویژگی خاص، از جمله مهمترین ویژگی کرنا یخچال بزرگی است که در قسمت شمالی آن قرار دارد.
آبشار تماره:آبشار تماره(تيمره) در منطقه کم نظير وانا در 75 کيلومتري جنوب شهرستان آمل، پنج کيلومتري شمال گزنک و در ضلع شرقي جاده هراز واقع است. اين آبشار در ضلع شمال شرقي دره اميري و از آخرين صخره هاي غربي قله انيس به پايين مي ريزد. درختاني چون گيلاس، گلابي، آلبالو، سيب، هلو، زردآلو، و گردو در اطراف اين دره زيبا پراکنده هستند. باغ هاي اين منطقه از ديرباز توسط رودخانه اميري و به طور سنتي آبياري مي شوند. قله هاي زيره ور، دين ريز، چمن خو و کهوتو در اين منطقه ميعادگاه کوهنوردان عاشق است.
دوبرار:دو برار مرتفع ترین خط الرأس رشته کوه های فیروزکوه است و در حد فاصل دو جاده هراز تا جاده فیروزکوه و در جناح جنوبی این رشته کوه ها قرار دارد.بررسی توپوگرافی قله ، خط الرأس 75 کیلومتری دو برار از جنوب بخش پلور در جاده هراز آغاز و با تشکیل قلل مرتفع متعددی از جمله بزم چال یا چنگیزچال، پروانه، انگمار، دوبرار، سوزچال، قره داغ، قیاق لکه و شاه تپه به نمرود در جاده فیروزکوه می پیوندد. دریاچه تار و رودخانه های دلیچای و تار در جنوب خط الرأس و رودخانه نمرود و لاسم در شمال آن جریان دارند. این خط الرأس از طریق یال و قله کم ارتفاع 3208 متری سیاه ریز به کوه پاشوره و سایر جناح ها کاملاً آزاد می باشد.ویژگی خاص ، برف دائمی و برفچال در میان گرده های شمالی این خط الرأس همواره وجود دارد و دریاچه تار و هویر از ویژگی های طبیعی منطقه می باشد.
دریاچه دو خواهران: با پشت سر گذاشتن دو سوم جادۀ هزار در قلب منطقۀ البرز مرکزی، به محلی موسوم به دو راهی پنجاب می رسید. این دو راهی و جاده ای خاکی که مسیر مواصلاتی نمارستاق نام گرفته، از آبادیهای چندی چون پنجاب، سوا، شیخ محله، کلری، دیوران عبور کرده و سرانجام به آبادی بزرگ نمارستاق در کنار رودخانۀ خروشان آن که سرچشمه از کوههای ناظر و شکر لقاس دارد می رسید. اواخر خرداد ماه بهترین موقع است. و هوا رو به گرمی است. از پلی بر رودخانه عبور کنید، در مسیری پاکوب قرار می گیرید و به سوی غرب ادامۀ مسیر دهید. پس از یک ساعت به دشت وسیع و بی انتهای دریوک می رسید. تمامی دشت سرسبز را طی می کنیم و به سوی جنوب مایل شده، وارد دره کوچکی در پای قلل لهرا می شوید.وبعد از ان به دریاچه دوخواهران آمل می رسید.
آبشار سنگ درکا: این آبشار زيبا در نزديکي روستاي سنگ درکا، در 25 کيلومتري جنوب غرب آمل و در دامنه کوه وردوي واقع است. اين روستا در کنار جاده گاز و در ميان جنگل هاي متراکم البرز شمالي، جلوه اي خاص از جنگل و کوه مرتع دارد. کوه وردوي سرچشمه رودهاي گزناسرا، انگتارود و آلش رود است.
رباط سنگی آبشار اول: رباط سنگی آبشار اول مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آمل، دشت لار، راست کوه نقارخانه واقع شده است.
آبشار دعیز: آبشار دعیز در منطقه لاریجان آمل قرار دارد و در کنار ان حفره های سنگی زیبا و آبشاری روان را به طبیعت گردان هدیه می دهد.
سد لار: سد لار در مازندران، یکی از سدهای خاکی تأمین‌کننده آب آشامیدنی حوالی تهران و تأمین‌کننده آب مورد نیاز آبیاری‌های کشاورزی منطقه می‌باشد. این سد در ۷۵ کیلومتری شمال شرق تهران و در ۱۰۰ کیلومتری شهر آمل قرار دارد. مطالعات احداث این سد از سال ۱۳۳۰ آغاز شد و در نهایت در سال ۱۳۶۱ گشایش یافت از جمله مناطق تفریحی و زیبا ایران است که شهرتی جهانی دارد.
آبشار آب مراد لاسم: ازمکان‌های دیدنی و زیبای منطقه بالا لاریجان – منطقه روستای لاسم شهرستان آمل مجموعه آبشار‌های دیدنی معروف به آب مراد است که در دامنه شمالی خط الاراس دوبرار قرار دارد که تعداد آنها به طور تقریبی به 13 آبشار می‌رسد. از این میان فقط اولین و بلندترین آنها که در پایین‌ترین نقطه آن در شکاف دو صخره قرار دارد و منظره بسیار زیبایی را پدید آورده و به آسانی در دسترس می‌باشد. آبشار آب مراد در گذشته تفرجگاه شاهان قاجار از جمله ناصر الدین‌شاه بوده است که بر سر در ورودی غار این ابیات با تصاویر بدیع و زیبای شکار و شکارچی بر روی سنگ حک شده و قدمت تاریخی دارد.
جنگل زیارو: آمل از غنی ترین مناطق فضای سبز و طبیعت گردی است و یکی از مناطق زیبا آن منطقه و جنگل زیارو با جنگل هایی انبوه است که در بام آن آمل و دریا به خوبی مشاهده می شود.
آبشار پردمه: آبشار پردمه در منطقه بايجان، کنار روستا و رودخانه زيباي پردمه در هفتاد کيلومتري جنوب آمل واقع شده است و يکي از جلوه هاي طبيعي مورد توجه کوهنوردان و علاقمندان به طبيعت است. رودخانه فصلي پردمه به طول هجده کيلومتر از دامنه کوه هاي سرخره و بوم در شصت کيلومتري جنوب آمل سرچشمه گرفته و پس از گذشتن از منطقه موزون از کنار روستاي پردمه و آبشار آن گذشته و در انتها به رودخانه شيرکلا مي ريزد. بايجان در بيست کيلومتري شمال گزنک در جاده هراز واقع است و روستاي پردمه از دهستان بايجان حدود پانزده کيلومتر فاصله دارد.
دشت لرا: دشتی وسیع و زیبا در منطقه نمارستاق با آب ها و چشمه های فراوان و گل های شقایق است که به لرا یا دشت نمارستاق مشهور است.

جاذبه‌های تفریحی

پارک جنگلی میرزا کوچک‌خان: جنگلی پارک جنگلی میرزاکوچک‌خان در ۲۰ کیلومتری شهر آمل استان مازندران در جاده هراز قرار دارد و امکاناتی مانند آب، برق، سرویس بهداشتی، آلاچیق، سکوی چادر و وسایل بازی کودکان دارد. و این پارک جنگلی دومین پارک جنگلی شمال و در مسیر جاده هراز و فست فود مجموعه توریستی رفاهی نارنجستان آمل قرار دارد.
پارک بزرگ دهکده طلایی: بزرگترین پارک مازندران است وبه عنوان یکی از زیباترین پارک های ایران هم نام برده می شود،امکانات این پارک یک دریاچه برای قایق و یک شهربازی برای بزرگسالان و یک شهربازی برای خردسالان دارد،همچنین این پارک از پل میر بزرگ آغاز می شود و به پارک نارنجستان ختم می شود.
شکارگاههای لاسم: در انبوه مناطق بیابانی و کوهستانی قرار دارد و یک شکارگاه و یک منطقه نیمه حفاظت شده برای توریسم و شکار است.
شکارگاه امیری: شکارگاه امیری از روستا شمس آباد تا هاره کشیده میشود که در ازتفاعات کوه پایه حیوانات نادری در ان پیدا می شود که از مناطق بکر طبیعت گردی و تفریحی ایران است.
شکارگاه لار: لار یک دشت وسیع است که در آن پرندگان نادری کشف میشود،همچنین پرندگان خوراکی و غیره در آن وجود دارد و در کنار دشت شقایق یک محیطی برای دیدبانی و شکار است.
خوشواش و نوا: خشواش و نوا روستا و منطقه بلند و در جاده هراز واقع شده است و از جاذبه های آن می توان به هوای خنک،بوته های وحشی و درختان بزرگ آن اشاره کرد.
دریاچه آب اسک: اين آب گرم در روستايي به همين نام از بخش لاريجان قرار گرفته و داراي تركيبات اسيد كربنيك و بيكربنات دوسود است. پيرامون اين چشمه قشرهاي آهكي پديد آمده كه به مرور زمان به سنگ هاي مرمر تبديل شده است. اين آب گرم براي درمان امراض جلدي از قبيل اگزما و زخمهاي كهنه توصيه شده است. علاوه بر آب گرم فوق، آب معدني هاي ديگري نيز در آب اسك وجود دارد كه براي رفع امراض جلدي و گوارشي توصيه شده اند.
منطقه امیری:یکی از زیباترین و حاصلخیزترین و بکرترین مناطق طبیعی و زراعی ایران است که شامل چنیدن روستا بزرگ و زیبا و با هوایی خنک و معتدل به صورت تابستان و زمستان می باشد.
دیگر:و چندین مکان طبیعی و جنگلی دیگر.

جاذبه‌های علمی تحقیقی

طرح آبریز هراز: طرح آبریز هراز یکی از بزرگترین طرح ها آبریزی اجهان است که در آن به پرورش گوناگون ماهی ها پرداخته می شود و به عنوان یک جاذبه طبیعی هم استفاده می شود.
موسسه تحقیقات برنج کشور: آمل از بزرگترین شهرهای کاشت و برداشت برنج وتجارت صنعتی برنج است که معاونت موسسه تحقيقات برنج كشور در مازندران با سابقه بیش از 4 دهه فعاليت تحقيقاتي، در حال حاضر یکی از موثرترین واحدهای پژوهشي داراي فعاليتهاي تحقيقاتي كاربردي و اثرگذاري شاخص در توليد برنج كشور ميباشد. فعاليت هاي تحقيقاتي معاونت در بخش هاي مختلفی از جمله اصلاح و تهیه بذر، آفات، بيماريها و علف‌هاي هرز، خاك و آب و فني و مهندسي بوده و در زمینه به­نژادی، به زراعی، خاک و تغذیه، شناسایی و مدیریت آفات، بیماری ها و علف های هرز، آبیاری، صنایع غذایی و همچنین تولید بذور سوپرالیت و مادری ارقام پرمحصول برنج فعالیت می نماید.
کارگاه زغال: یکی از فعالترین کارگاههای زغال است که در منطقه بلیران قرار دارد و تمامی کارهای آن به صورت دستی انجام می شود.
مرکز پرورش نهال زیتون: یکی از بزرگترین مراکز پرورش نهال زیتون است که در آن میتوان به تهیه و کاشت و برداشت نهال زیتون پی برد و تحقیقات خاکی و بهره برداری انجام داد. منطقه حفاظت شده چلاو چلاو یک منطقه زیبا با آب هوای بسیار معتدل است که دارای تپه ها و مراتع بی شمار که در آن به صورت جاذبه طبیعی و تحقیقاتی استقاده می شود.
منطقه حفاظت شده سیاه‌ بیشه: منطقه سیاه بیشه از مراکز حفاظت شده مخابراتی ایران است که در آن چندین دکل مخابراتی و آنتن های ارتعاشی نصب شده است.
منطقه حفاظت شده چلاو:منطقه ای کشیده شده در منطقه اولیه جاده هراز می باشد.
دریاچه امامزاده علی: دریاچه امامزاده علی در نزدیکی آب اسک آمل در جاده هرازو حدود هشتاد کیلومتری تهران واقع شده . برای رسیدن به آن از مسیر جاجرود ، آبعلی ، پلور و آب اسک می بایستی عبور کرد . سالها پیش محل فعلی دریاچه همانند سایر نقاط رودخانه هراز،تقریبا رودخانه ای کم عمق و کم عرض بود. لیکن در بهار سال 1377 یکی از بزرگترین زمینلغزشهای جاده هراز به وقوع پیوست. خوشبختانه با تخلیه بموقع کلیه اماکن مسکونی-تجاری اطراف محل، این حادثه تلفات جانی در بر نداشت. لیکن 600 متر از جاده هراز، یک روستای ییلاقی 15 خانواری خالی از سکنه بنام پشتک، زائر سرا و بقعه سه امامزاده و تخریب شدند. این دریاچه محل زندگی ماهی قزل آلای خال قرمز و رنگین کمان است. کف دریاچه پر از درختان و گیاهان باقی مانده از آثار قبل ازرانش کوه می باشد.
ذغال سنگ کرسنگ:در حال حاضر 3 دهانه تونل در منطقه وجود دارد که از این 2 دهانه چهار لایه k₄,k₃-k₂-k₁ یا در حال استعمال است و یا در دست اقدام می باشد.
قلعه کش: محوطه باستانی قلعه کش در حاشیه غربی و جنوب غربی روستای قلعه کش بخش دابودشت شهرستان آمل قرار دارد. در مجموع تعداد 16 گمانه آزمایشی در پیرامون بلافصل محوطه قلعه کش به منظور تعیین حریم در این محوطه زده شد، که علاوه بر مشخص کردن عرصه واقعی محوطه(17 هکتار)، یافته های بسیار ویژه ای مربوط به ادوار پیش از تاریخی آهن، مفرغ،کلکولتیک بدست آمد که از جمله آنها می توان به پیکره حیوانی، تدفین انسانی، مجموعه سفالین قابل گاهنگاری نسبی و... اشاره کرد.
رود کتلکش با ورود به یک پیچ از سرعت جریان آن کاسته می شود و احتمالاً کاهش سرعت جریان آب، استعمال و انشعاب گیری از آب رودخانه جهت مصارف کشاورزی را آسان می گرداند و از دوره های مختلف مکانی مناسب برای گروه های انسانی بوده است که در نتیجه استقرار این گونه ها در طول بازه زمانی طولانی، تپه ای را ایجاد کرده است که امروزه در میان دشت هموار منطقه دابودشت به خوبی خودنمایی می نماید و اثری نامتجانس با ساختار طبیعی و هموار منطقه پدید آورده است. تپه در حصار زمینهای کشاورزی است که در فصول مختلف سال به کشت گیاهانی همچون برنج و سبزیجات اختصاص می یابد. چشم انداز امروزی محوطه به گونه ای است که در سطح تپه در طول سالیان متمادی ( به قول برخی از اهالی حدود 100 سال) افرادی بر روی آن در قسمت جنوب و شرق محوطه ساکن شدند و دست به ساخت و سازهای زیاد مسکونی زدند که این امر خود باعث تخریب محوطه طی سالهای متمادی شد. در قسمت شمال و غرب و بخشی از شرق به عنوان مزارع کشاورزی بوده که جهت کشت صیفی جات، سبزیجات و درختان میوه استفاده می شده است. از یافته های فرهنگی در بررسی های سطحی می توان به سفالهای پیش از تاریخی و تاریخی که بصورت سفالهای خاکستری تیره و روشن، قرمز ساده و بعضا منقوش و همچنین سفالهای دوره اسلامی خصوصا سفالهای نوع اسگرافیتو اشاره کرد. قابل ذکر است تعدادی جوش کوره در ابعاد مختلف و تعدادی ابزار سنگی نیز بر سطح تپه یافت شد.
سفال خاکستری تیره و روشن بیشترین نوع سفالهای کشف شده را تشکیل میدهند. تئینات بکار رفته بر روی سفالهای خاکستری ، شامل نقوش داغدار بصورت خطوط موازی و متقاطع، و همینطور نقوش کنده بصورت خطوط موازی می باشد. این گونه سفالین اکثرا دارای آمیزه ماسه ریز بوده . در بخش غربی تپه سه ظرف سفالین بدست آمده که دو نمونه آن خاکستری بوده است. یکی از ظروف بصورت خاکستری تیره بوده که دارای نقش گندمی افزوده می باشد. نمونه چنین ظرفی در تپه حصار دامغان و در دوره IIIC گزارش شده است. ظرف سفالین دیگر بصورت خاکستری روشن و از نوع ظروف لوله دار است که شامل یک دسته نیز بوده ودارای تزئین نقش سوزنی در بخش بالایی بدنه می باشد. یک ظرف سفالین نا متقارن که از لحاظ تکنیک ساخت در سطح بالایی قرار نداشته در کنار تدفین یافت شده قرار داشته است، که این ظرف فاقد هرگونه تزئینی بوده است .
سفال قرمز رنگ یافت شده در این محوطه خود به سفالهای قرمز ساده و منقوش تقسیم می شوند. سفالهای قرمز ساده بیشتر مربوط به سفالهای عصر آهنی و احتمالا تاریخی بوده، یک نمونه ظرف کامل قرمز رنگ در بخش غربی تپه و در کنار ظروف خاکستری ذکر شده یافت شد، این ظرف بصورت کاسه و فاقد هرگونه تزئین و بصورت دودزده بوده است .
. گونه های دیگر سفالین یافت شده، سفال نوع آشپزخانه می باشد. این مجموعه سفالین بصورت ضمخت و دارای آمیزه صدف بوده و بیشتر در نزدیکی سنگچینهای اجاق یافت شده در گمانه ها ، دیده شده است .تعدادی ابزار سنگی که همگی آنها از نوع سنگ چرت می باشد و اکثرا بصورت تراشه بوده در گمانه ها یافت شد. اکثر ابزار های یافت شده دارای روتوش در دو طرف آنها بوده و همچنین آثار سیلیکات برروی برخی از آنها نمایان است .
پیکره حیوانی در بخش شمالی تپه یافت شد. این پیکره که یک پا و بدنه آن سالم مانده ، به شکل گاو نر است .
در بخش جنوبی تپه نیز به بقایایی از معماری دوره اسلامی یافت شد. شکل ظاهری این معماری ، شبیه به دهانه یک ورودی با شکل طاق مانند است.
بخش شرقی تپه و در فاصله 300 متری از آن یک تدفین انسانی بدست آمد. این تدفین در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و سر آن احتمالا بر روی یک تخته سنگی قرار داشته است. این تدفین بصورت چمباتمه ای بوده، طوریکه پاها کاملا بسمت شکم جمع شده ، همچنین انگشتان دست راست برروی دست چپ و زیر سر قرار گرفته است. از اشیائ بدست آمده از کنار تدفین می توان به یک ظرف سفالی خاکستری ساده با گردن بلند نا متقارن، یک خنجر مفرغی که نوک آن دقیقا برروی سر اسکلت قرار داشته و انتهای آن بسمت جناغ سینه بوده، یک گلوله گلی موسوم به فلاخن در پشت سر تدفین و همچنین دستبندی(احتمالا نقره ای) بر روی یکی از دستهای این اسکلت اشاره کرد. بر اساس برآمدگی پیشانی و لگن آن می توان تشخیص داد که این تدفین متعلق به یک مرد بوده است.ملاک تاریخ گذاری این تدفین بر پایه مقایسه سفالی و نمونه مشابه آن در گوهر تپه بهشهر صورت پذیرفت که در راستای آن، می توان چنین نتیجه گیری کرد که این تدفین متعلق به عصر آهنII می باشد. لازم به ذکر است یافت یک تدفین انسانی در فاصله 300 متری شرق تپه باعث پردازش فرضیه های بسیاری نظیر جدایی فضای استقراری از گورستانی در عصر آهن می شود
سفال دوره اسلامی: سفالهای دوره اسلامی یافت شده اکثرا از نوع سفال اسگرافیتو بوده است. اینگونه سفالین دارای نقوش عموما سبز و سیاه برروی زمینه کرم رنگ بوده و از لحاظ تعداد، سفالهای دوره اسلامی از تراکم کمتری نسبت به دوره های پیش ار تاریخی برخوردار بوده است .
دیگر:از تپه های دیگر می توان به مناطق لاریجان و منطقه روستایی آمل اشاره کرد.
یخچال دوبی سل:یابه قول محلی ها دیوسر به صورت نوار کم عرض تری نسبت به سیوله ازارتفاع تقریبی 400متری به صورت زبانه بلند تا قله امتداد دارد. شیب آن بسیار تند است وبر روی آن ریزش های مداوم سنگ جریان دارد.

جاذبه‌های ورزشی

قله امامزاده قاسم: قله ای است با ارتفاع 2570 متر از سطح زمین با هوایی مطبوع که اصلی ترین راه برای سعود به این قله از الیمستان است.هرساله تعداد زیادی از کوهنوردان ایرانی و خارجی به این قله صعود میکنند.
کلکچال: نام کوه و غاری است در نزدیکی آمل. در روایت‌های اساطیری پایتخت منوچهر، پادشاه پیشدادی ایران در زمان پهلوانی سام نریمان نیای رستم بوده‌است. آثاری از زندگی انسان‌های پیش از تاریخ در آن یافت شده است.به اعتقاد مردم محلی، این غار خانه دیو سپید بوده است.
پلاس: فلالس یا پلاس مرتعی زیبا در ارتفاع 2700 تا 2900 متری محصور در میان رشته کوههای البرز, در ضلع شمال شرق منطقه امیری لاریجان است. از شمال آرمیده در سایه دیواره عظیم بُرز و از غرب زیر نگاه تماشایی دماوند. دو دیواره 85 و 100 متری, آبشار 50 متری برز را چون نگینی در بر گرفته اند که با وجود کم آبی این روزها, همچنان چشم نواز و روح افزاست. ارتفاع رشته کوه صخره ای برز از 3000 متر در کنار آبشار تا 3770 متر در غرب می رسد.اسپه چشمه (چشمه سفید) پر آب ترین چشمه این منطقه است, با خنکای زبانزدی که نگه داشتن دست بیش از چند لحظه در آن میسر نیست.
غار اسک: این غار در نزدیکی آب اسک ، در دره هراز واقع شده است . حدود یک ساعت از روستای پیاده روی دارد که از کنار ارتفاعات و حواشی رود هراز می گذرد. طول غار در حدود 370 متر است و مسیرهای متعدد کوچکی نیز دارد . دهانه آن بسیار بزرگ و بلند است.
پارک ملی لار: پارک ملی لار که دارای اکوسیستم‌های کوهستانی مرتفع و آبی می‌باشد، در دامنهٔ جنوب غربی دماوند، و در حوزه استحفاظی سازمان حفاظت محیط زیست ایران قرار گرفته‌است. منطقه حفاظت‌شده لار بین استان‌های تهران و مازندران و در موقعیت ۳۵٬۵۴ عرض شمالی و ۵۱٬۳۳ طول شرقی قرار دارد. دریاچه ۲۰ کیلومتری لار یکی از مراکز تفریحی این منطقه‌است. وسعت این پارک در حدود ۳۰،۰۰۰ هکتار است.
غار گل زرد: روبه روی انبار نمک راهدارخانه پلور، جاده خاکی به طول 4 کیلومتر وجود دارد که بعد از گذر از روستا و چادرهای عشایر، به نزدیکی غار گل زرد می رود. بعد از پارک ماشینها در کنار کلبه های انتهای مسیر حدود نیم ساعت تا دهانه غار که در جانب غربی دره بعدی واقع است باید پیاده روی کرد.غار گل زرد از خرداد تا شهريور هر سال میزبان بسیاری از کوهنوردان و غارنوردان ایرانی و خارجی است، در غير از اين محدوده زماني، دهانه کوچک غار به دليل جاري شدن سيلاب ها بسته مي شود، دهانه غار بسیار تنگ است و باید به حالت سینه خیز وارد آن شد، هنگام بارندگی احتمال ريزش دهانه ورودي غار بسيار زياد است و بهتر است یکی از اعضای گروه در بیرون غار بماند.غار بسیار زیباست، سطح درون غار پوشیده از کربنات کلسیم است و ستونها و قندیلهای آهکی زیبا در کنار حوضچه های آب سرد کوچک و بزرگ كه تا 4 متر عمق دارند و جویبارهای زیرزمینی با تابش نور غارنوردان فضايي دلفريب و رويايي ايجاد كرده است.
کوه دال کمر: کوه دال کمر در ارتفاعات آمل قرار دارد.
ارتفاعات ییلاقات لاریجان: مربوط به ارتفاعات روستا های لاریجان که از کوه و طبیعت سبز تشکیل شده است می باشد.که هر یک از جاذبه های آن به بخش جداگانه ای تقسیم و توضیح می شود.
 رود هراز: رودخانه هراز (harāz) که در قدیم، رودخانه هرهز نیز نامیده می‌شد از دره لار در جنوب دماوند سرچشمه می‌گیرد و رواناب‌های دره قاضی‌کلا و جنگل‌دره نیز از کوه‌های شمیم‌کوه، آب زیارو و لاسم که از کوه‌های غربی قزقان‌چای فیروزکوه و آب رودهای جاری از دهکده‌های دلارستاق، نیز به این رود وارد می‌شوند. رودخانه هراز در یک دره نسبتاً پهن به طرف شمال جریان یافته‌است و در مسیر آن چندین روستا و محله و حداقل ۸ کارخانه شن و ماسه وجود دارد.و بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر مربع است. آب زارعی کشاورزان آمل، فریدونکنار، بخشی از بابل و نور نیز از این رودخانه تامین می‌گردد. مهمترین شهرهایی که بر روی مخروط افکنه رودخانه هراز توسعه یافته‌اند عبارتند از شهرستان‌های آمل و فریدونکنار. شیب رودخانه هراز در محدوده کوهستانی بسیار متغیر است. شیب رودخانه هراز از مرز کوهستان تا شمال شهر آمل ۱۳ در هزار و در محدوده شهر آمل ۷ در هزار می‌باشد.
پیست و آکادمی گلف استار: پیست و آکادمی استار در سال ۱۳۸۸ توسط گروه سرمایه گذاری دبی طراحی و آغاز شده و یکی از مدرنترین آکادمی گلف در ایران است،این آکادمی در جاده هراز قرار داشت ولی بعدها تخریب شد.
کوه قره داغ:در منطقه لاسم آمل قرار دارد و از مناطق بکر طبیعی است که هر ساله گردشگران زیادی را پذیرا است.

جاذبه ها تاریخی و باستانی

خاستگاه فریدون:شهرت آن بیش از هر چیز در این است که فریدون از شخصیت‌های اساطیری ایران، ضحاک را در آنجا در غاری به بند کشیده‌است* و ضحاک آنجا زندانی‌است تا آخرالزمان که بند بگسلد و کشتن خلق آغاز کند و سرانجام به دست گرشاسپ کشته شود. هنوز هم بعضی از ساکنین نزدیک این کوه باور دارند که ضحاک در دماوند زندانی است و اعتقاد دارند که بعضی صداهایی که از کوه شنیده می‌شود، ناله‌های هموست.در تاریخ بلعمی محل زیست کیومرث کوه دماوند دانسته شده‌است و گور فرزند وی هم آنجا دانسته شده‌است. با این تفصیل که چون فرزندش کشته شد خداوند چاهی بر سر کوه برآورد و کیومرث فرزند را در چاه فروهشت. بلعمی سپس از مغان نقل کند که کیومرث بر سر کوه آتش افروخت و آتش به چاه اندر افتاد و از آن روز تا امروز (روزگار بلعمی) ده پانزده بار پرزند و به هوا برشود و از مغان نقل می‌کند که این آتش دیو را از فرزند او دور دارد. به گفتهٔ تاریخ بلعمی جمشید به طبرستان به دماوند بود که سپاه ضحاک به وی رسید.بنا به روایتی نبرد لشکر فریدون به سپاهسالاری کاوه با ضحاک در حوالی دماوند بود. دماوند بار دیگر در گاه پادشاهی منوچهر مطرح می‌شود؛ آرش کمانگیر از فراز آن تیری انداخت تا مرز میان ایران و توران را تعیین کند.بعدها با پا گرفتن اساطیر سامی در ایران برخی شخصیت‌های این اساطیر هم با دماوند ارتباطاتی یافتند. از جمله «عوام معتقدند که سلیمان‌بن داوود، یکی از دیوان را که «صخر المارد» (سنگ سرکش) نام داشت در آن‌جا زندانی نمود. گویند، بر قلهٔ دماوند، زمین هموار است و از چاهی که بر فراز آن قرار دارد، روشنی بیرون آیدپناهگاه تخت فریدون در سال 1355توست کوهنوردان و اهالی روستای گزانه ساخته شده است.
پل دوازده چشمه: یک پل زیبا بر روی رود هراز با معاری ایرانی که در عصر سلطنت شاه عباس صفوی بر روی رود هراز در مرکز شهر آمل در ابتدای خیابان سبزه میدان احداث گردیده و در دوران قاجار به طور کامل مرمت و بازسازی شده و دو بخش شرقی و غربی شهر را بهم متصل می‌کند.گرچه این پل قبل از دوره صفوی وجود داشته ولی در زمان شاه عباس صفوی به طور کامل احداث گردیده است.از خصوصیات این پل (به نیت دوازده معصوم) دارای ۱۲ طاق و دهنه می‌باشد که هر یک بر پایه‌های مستطیل شکل استوار شده‌اند به صورتی که ارتفاع آخرین نقطه طاق‌های قوسی شکل در محل تیزی تا سطح رودخانه حدود ۷ متر می‌باشد. فاصله بین هر پایه با پایه دیگر ۶ متر بوده که در ضلع جنوبی و در قسمت مخالف جریان آب دارای سیل برگردان می‌باشد.طول این پل تاریخی و دیدنی ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۰/۶ متر است.این پل یکی از پل های تاریخی است نمادها و یاد این پل عظمت عجیبی دارد.
پل فلزی: پل فلزی یا پل معلق آمل مربوط به دوره پهلوی است و در آمل، داخل شهر، جنب پل دوازرده پله واقع شده است.پل معلق دو پل معلق یک سان کنار هم است که يکي از بناهاي با شکوه و ارزشمند توريستي شهر آمل محسوب مي شود.يکي از اولين نمونه هاي پل هاي بزرگ و جديد ايران است و این اثر در تاریخ این پل به نام پل معلق هم شناخته می شود.به اين علت آن را پل معلق مي خوانند که اگر پايه هاي زيرين آن بر اثر سيل تخريب شود کمانهايي بالاي آن را نگه مي دارند.این پل را مهندسان آلمانی ساخته اند که سازه این پل به صورت یک معماری ایرانی است.اين پل در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است.
آرامگاه هفت تنان: این مقبره به صورت سه برج آرامگاهی کوچک اما با قرنیس و هشت ظلعی زیبا است.
ضحاک چال: در نيم فرسنگي تينه در جهت مغرب روستايي به نام كرف وجود دارد در اين روستا جايي به نام ضحاك چال معروف است چرا كه مردم معتقدند ضحاك را در كرف زنداني كردند ومحل زندانی او به ضحاك چال معروف است.در ضمن مرتعي كه فريدون در آن جا پرورش يافت به تخت فريدون تخت فريدون شهرت دارد.
شکل شاه: شکل شاه اثری تاریخی است در منطقه لاریجان که به دستور ناصرالدین شاه از شمایل وی و تنی چند از ملازمانش بر دل صخره‌ای بر سر راه جاده تاریخی هراز (تنگه بند بریده) و در نزدیکی چشمه آب معدنی استراباکو، در تاریخ ۱۲۹۵ ه. ق. حجاری شده‌است.این اثر کتیبه و شکل کنده کاری شده در دل کوه است و اثر مشابهش در تنگه واشی که تصویر فتحعلی شاه قاجار را نمایش داده‌است. رکن الاسفار، از معاصران ناصرالدین شاه که هردو اثر و هر دو پادشاه را دیده‌است نیز نظر مشابهی دارد.
حمام شاه‌عباسی: یکی از شاهکارهای دوره قاجار و صفوی است،بنای اين حمام به شكل معماری دوره قاجاريه و با گنبدی خزانه ای و دارای دو وروی جداگانه برای مردان وزنان است،خزانه های حمام به صورت دایرهو بالای ان سه طاق یا سه گنبد بلند است قرار دارد.
مسجد میرزا محمد علی: اين بنا در نياکي محله ذآمل و متصل به تکيه نياکي واقع گرديده که در سال 1255 ه-.ق توسط ميرزا محمد علي نياکي بنا گرديده و در دوره هاي بعد، تغييرات و تعمييراتي در آن انجام شده است. بر بالاي محراب، لوحه اي چوبين متضمن کتيبه اي مورخ 1255 ه-.ق نصب شده است.
بقعه شمس آل رسول: برج آرامگاهی شمس آل رسول در شهر قدیم آمل قرار دارد،بنا مربوط به قرن نهم هجري قمري بوده و از وسعت قابل ملاحظه نسبت به بناهاي دوره خود برخورداراست بقعه بصورت چهار گوشه و گنبد مخروطي است وگنبد آن دو پوش مي باشد كه هر دو پوش آن در اثر زلزله و عوامل جوي منطقه خراب شده است عمده تزيينات بنا طاق و قوس و قرنيسهاي آجري و كاشيكاري در قسمت فوقاني است.در طوماري كه در زمان صفويان نوشته است شمس آل رسول به نام امام زاده شمس آل رسول خوانده شده است. نکته جالب در بنای این برج ، کاربرد آجرهای با ابعاد و اندازه های مختلف است که تاریخ گذاری بنا را از راه مصالح شناسی دچار مشکل می کند ، اما با توجه به شکل کلی و شباهت بسیار آن با برجهای شناخته شده در منطقه ، از آثار قرن هشتم هجری دانسته شده است.ابن اسفندیار در تاریخ خود دو بار از این گنبد ها یاد کرده است و چنین می نویسد، السید شمس آل رسول صلی الله علیه و آله فقیه و صاحب حدیث و از جمله سفاک و عباد ، هنوز ( 606 ه.ق ) تربت او برقرار است و مشهد و مزار مشهور ، به محله عوامع کوی بر در دروازه آمل اراضی گنبدین امروزین که قسمتی از محله پایین بازار است در زمان ابن اسفندیار محله ای جداگانه به نام عوامه کوی بوده و بر در دورازه آمل قرار داشته است . در این اراضی پاره آجر و سفال فراوان دیده می شود . سابقا" با کندن این اراضی آجر های فراوان به دست می آوردند و همچنین ابن اسفندیار در جای دیگر در کتاب خود می آورد،قاضی حجیم زاهد و عالم و تربت بر در مشهد شمس آل رسول ، به محله عوامه کوی مکلنوف ذیل عنوان سه گنبد می نویسد که در خارج شهر آمل بقاعی قدیمی است در حلیکه به جای سه گنبد پنج گنبد است.رابینو در باره گنبد شمس طبرسی یاد کرده و می نویسد،این گنبد مدور و به شکل برجی است . جسد شمس آل رسول که عارف و محدثی بود و بازهد و تقوی می زیست در اینجا به خاک سپرده شده است مزار او در عوامه کوی که از کوی های شهر قدیم آمل بوده بنا شده است طاق این برج دو پوش بوده و گنبد خارجی و داخلی داشت که بر اثر زلزله خراب شد.که از این نطرات میتوان گفت اینجا مقبره محمد بن محمود آملی با نام کامل شمس الدین محمد بن محمود آملی از دانشمندان پزشکان شهیر ایرانی بوده است.
گرمابه خواجه یعقوب: پس از اینکه علاءالدوله علی ( 512- 533 ) در مازندران به سلطنت نشست -هیبت او زیادت شد واصحاب اطراف از فتنه جویی وتحکیم بنشستند- واو سلقام خاتون را به ساری بنشاند و خواجه یعقوب جوسی را وزیر او گردانید و آرم چمنو و تلار و اهلم ودیگر مواضع به نان او پدید کرد . بعد از مدتی خواجه یعقوب مسلمان شد و اسپهد علاءالدوله علی وزارت خویش بدو داد و هنوز ( در حدود 606- 611 ه ق ) به آمل و گرمابه ی او را عمارت پدید است
مسجد جامع آمل: ازمساجد جامع قدیمی ایرانی است که طبق منابع ذکر شده از سال ۱۱۰۰ به دستور شاه سلطان حسین صفوی ساخته شده و بعد از گذر از زلزله و آتشسوزی کماکان پابرجاست.یگانه کتیبه تاریخ دار بنا سنگ نبشته ای است در دهلیز مسجد، حاوی فرمانی از شاه سلطان حسین صفوی، مورخ به ۱۱۰۶.در منابع بررسی شده، از چند نفر به عنوان بانی نام برده شده است، از جمله، عثمان بن نهیک و ابراهیم بن عثمان بن نهیک، عبداله بن قحطبه، عمربن علاو ابوالخصیب و هانی بن هانی. خطاط سنگ نبشته مسجد محمد ابراهیم همدانی بوده است.مَقدِسی در کتاب خود به دو مسجد در شهر آمل اشاره کرده است، جامع عتیق، در کنار بازار، و جامع دیگر در نزدیک آن. وجود دو مسجد جامع در این شهر از دیگرمنابع نیز استنباط می شود. ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان آورده است که ابراهیم بن عثمان بن نهیک در سال ۱۷۷، در زمان خلافت هارون الرشید، این مسجد را بنا کرده است، و در جای دیگر، عثمان بن نهیک، پدر ابراهیم را بانی مسجد خوانده است. او در توصیف ساختمان این مسجد آورده است، چون عمارت تمام شد و خواستند تا قبله پدید کنند، چهل شبانه روز باران بود. وضع و تعیین به حقیقت میسر نشد، به حدث و تخمین فرو نهادند. در کتاب از آستارا تا استارباد آمده که امروزه در مسجد جامع آمل محراب مستقیم (منطبق بر محور بنا) است، ولی نمازگزاران به سمت راست منحرف می شوند، و این انحراف ظاهراً به همان سبب است که ابن اسفندیار درباره مسجد ابراهیم بن عثمان بن نهیک یادآور شده است.چنان که گذشت، قدمت این مسجد به قرن اولیه هجری قمری می رسد، ولی بنا در طی زمان دچار تغییرات فراوانی شده است. این بنا یک بار در اثر زلزله تخریب و در سال ۱۲۲ به دست آقا علی اشرف مشایی و حاجی گرشاسب بازسازی شد. در سال ۱۳۳۵، مسجد طعمه حریق شد و بار دیگر متولیان آن را مرمت کردند. در سالهای اخیر، شبستان جنوبی بنا را تخریب و شبستان دیگری با سازه فلزی بجای آن احداث کرده اند.
قلعه ملک بهمن: قلعه ملک بهمن (ملک قلا) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، روستای شاهدشت واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ مرداد ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۳۴] این قلعه از قلعه های عظیم ایران است که در جاده هراز بخش لاریجان شهر آمل و مشرف به قریه شاهاندشت در ۷۵ کیلومتری جنوب آمل قـرار دارد ایـن قلعه متعلق به حکام پادوسبان است که در سال های (۰۴۵ ۱ الی ۱۰۰۵) هجری قمری به رویان،کجور،نور.رستمدار حـکومت داشته اند. بنای قلعه بر روی صخره ای حـــدود۲۲۰متر بالاتر از سطح اراضی شاهاندشت از لاشه سنگ های بزرگ و کوچک و ملات گچ ساخته شده که به صورت طبقه طبقه و شامل اتاق ها و قسمت های مختلف ساختمانی است.
برج قدیمی امیری: برجی است در منطقه بالا امیری که در زمان پادشاهان طبرستان نمابر و مقر سربازان و دیدبانی پادشاهان بوده است.
تنگه بند بریده: آثار بجای مانده از راه باستانی ری به آمل بخشی از راه باستانی هراز در حوالی وانا است که آثار باستانی مربوط به راه قدیم ری به آمل در آن مشهود است. مهم‌ترین این آثار شامل دو دیواره مرتفع بصورت دو نیم ستون سنگ‌چین است که در ارتفاع زیاد نسبت به بستر رودخانه هراز ساخته شده اند.ناصرالدین شاه در سفرنامه خود این آثار را باقیمانده از دوران اشکانی دانسته و برخی از محققین معاصر زمان ساخت آنها را دوران ساسانی می‌دانند.
کاروانسرای کمبوج(گامبوش): کاروانسرای کمبوج (گامبوش) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، منطقه پلور واقع شده است.
مسجد آقا عباس: یک مسجد با سنگ فرش های زیبا و معماری ایرانی است که در بازارچه آمل در شرق کاردگر محله واقع است .و بنابه گفته خادمین مسجد، موسس آن آقا عباس دلارستاقی است که در حدود سه قرن پیش آنرا ساخته است ومربوط به سال 1440قمری است.
حمام میر صفی: مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آمل، بخش دابوشت، روستای امین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۳۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این حمام دارای پلان های بسته و گنبد های کوچک گرد است که هر کدام را با زاویه به هم متصل کرده است.
موزه تاریخ آمل (ساختمان دارائی): که به موزه تاریخ آمل تبدیل شده است،یکی از موزه های زیبا و فعال است که روبرو بیمارستان امام رضا فرار دارد و بنیاد این ساختمان به دوره پهلوی بر می گردد.
کاخ شهرداری: کاخ شهرداری از جمله بناهای زیبا دوره پهلوی در کنار رودخانه هراز است این کاخ از پلان و معماری قابل توجهی برخوردار است که همچنان هم استوار است.
گلدسته مسجد امام حسن عسگری: یک مناره یا گلدسته بلند که مربوط به دوره قاجار است و در آمل، محله پایین بازار واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه خضر (قدمگاه خضر): بقعه خضر (قدمگاه خضر) مربوط به سدهٔ ۹ ه. ق. است و در آمل، خیابان رضوانیه، جنب کتابخانه عمومی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۳۵ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در هويت اين «بقعه» معروف به «قدمگاه خضر» در آمل ، منوچهر ستوده ، در جلد چهارم کتاب از آستار نا استار آباد ،چنين مي نگارد؛ در تاریخ طبرستان و رویان و تاریخ رویان ، مولف می گوید ؛ " حسن بن علی بن عبدالرحمن شجری معروف به داعی صغیر ، دستور داد خانه ای برای سادات علوی و حسنی این شهر در مصلای آمل بنا کنند و فرمود ؛ مجموع سادات آنجا خانه ها ساختند.گمان می رود این محله ، که سادات در آن خانه بنا نهادند، احتمالا می تواند همان رضوانیه امروزی باشد. در این محله ، امروزه هم مصلی است که نماز جمعه منعقد می شود و هم دارای یک بیمارستان مجهز به نام هفده شهریور و کتابخانه عمومی قرار دارد ، که این کتابخانه از موقوفات بقعه خضر است . ستوده در صفحه 29 کتاب از آستارا تا استارآباد، در بخش معرفی آثار تاریخی آمل می نویسد، در محل هلال احمر ایران ، سرپل مصلی ، پشت کتابخانه عمومی شهر ، گنبدی است به نام « خضر » ، که ممکن است مدفن یکی از سادات باشد . داخل این گنبد محلی معروف به هفت تن است ، که امکان دارد هفت تن از سادات حسینی در این جا به خاک سپرده باشند.در روایت دیگر آمده که خضر نبی در گذر از ایران بوده که به آمل آمده و اولین جایی که نقل مکان کرد همین قدمگاه خضر نبی است.
مسجد حاج علی کوچک: از بناهای عهد قاجار بوده که در پایین بازار واقع است که دارای دو مناره بلند عظیم است.بنای اولیه این مسجد بیش از دو قرن می رسد اما اخیرا ساختمان آن خراب ومسجد باشکوهی برسرجای آن در حال احداث است.در سابق این مسجد دارای گلدسته ای آجرنما بود که پوششی سفالین داشت.
قلعه کهرود: قلعه ای نیمه بر افراشته در لاریجان است . رابینو نویسد منوچهر مرزبان لاریجان قلعه کهرود را که بعدها به کارو معروف شد چنان آباد کرده بود که در هر رشته ٔ صنفی و تجارت افرادی از هندوستان ، مصر و سوریه به آنجا آمده و اقامت گزیده بودند.
تکیه و پل فیروزکلا: قدیمی ترین تکیه مذهبی مازندران و پل تاریخی که در روستا فیروزکلا قرار دارد،از پل فقط خرابه های آن باقی مانده ولی تکیه به طور کامل باقی مانده و برای مراسمات مذهبی از آن استفاده می شود،از معماری چوبی نفیس آن می توان به دست نوشته و نقشه ها و شکل های منده کاری و کشیده روی چوب آن اشاره کرد و همچنین سنگ فرش تکیه فیروزکلا به صوریت تک سنگ ها زیبا است.
دخمه های سنگی کافر کلی: دخمه‌های سنگی کافر کلی یا کافر کلی‌ها فضای معماری دست کندی است در مسیر جاده هراز از پلور به سمت آمل شاهد مجموعه سوراخ‌هایی در دل کوه هستیم که اکثرا با نگاهی ساده از آن می‌گذرند.آنچه را که ابن اسفندیار کاتب در کتاب طبرستان، رویة ۵۷، از جایگاهی به نام وَرْ (وَرِکوه) که به معنی پناهگاه و غار در کوهستان، یاد کرده است؛ همان است که نمونه‌هایی از «وَرْها» در چند جایگاه از آبادی‌های کوهستان لاریجان و رویان در نزد عامه به نام «کافر کلی» نامیده می‌شوند. هنوز نمونه‌های زیادی از «وَرْها» در کوهستان پنجاب، نمارستاق (نیمه رُستاک)، اسک، نیاک، ایرا (و در جایگاهی به نام ایرج وَرْ) و دیده می‌شود. دسترسی به جایگاه پاره‌ای از «وَرْها» بستی سخت و صعب‌العبور است. با توجه به کاوش‌های باستان‌شناسی و بقایای سفال‌هایی که در این خانه‌ها پیدا شده، می‌توان قدمت آنها را به اوایل دوران اسلامی یعنی حدود هزار سال پیش نسبت داد و از آنجایی که در این دوران ایران مورد هجوم اعراب قرار گرفته است؛ به نظر می‌رسد این خانه‌ها در دل کوه با امکان زندگی در بلندمدت، همراه با محل‌هایی برای نگهبانی بخاطر عدم پذیرش کیش و آیین جدید و یا بخاطر ترس از هجوم اعراب بنا شده‌است و به همین دلیل نام این غارها کافرکلی یعنی محل زندگی غیرمسلمانان است.
بارگاه امامزداه عباس: بنای چهار گوش مستطیل شکل در دوجهت قبلی و غربی ایوان دارد پانزده ستون چهارسو جلو این دو قسمت ایوان است بر دیوارهای این دو لیوان نقاشیهای مذهبی است تمثال علی بن ابی طالب وحسن بن علی و قنبر و ابوالفضل العباس با مشک آب سوار بر اسب و دو طفلان مسلم و حسین و حرریاحی بر حاشیه بالای ایوان میان سر سر ستونها، بسم الله الرحمن الرحیم روزی که شد به نیزه در آن بزرگوار خورشید سر برهنه برآمد زکوهسار و پنج بیست دیگر مورخه سنه در گورستان اطراف بقعه درختان آزاد و شمشاد است. گرداگرد تنه درخت آزادی به 525 سانتی متر می رسد.
پل سنگی: پل سنگی که پلور را به لار متصل می کند یک پل سنگی است که در بر روی آب رود و دریاچه لار در زمان پهلوی احداث شده است که از معماری زیبا و قوس مانندی استفاده شده است.
حمام اشرف السلطان: امروز این حمام به نام حمام اشرف معروف است که رابینو آن را به نام حمام اشرف سلطان خوانده است. این حمام شامل سربینه یا رختکن است . سر بینه شامل سه وسط حوض و راهرو و دو طرف آن دو قسمت رختکن است. از رختکن به گرمخانه و از آنجا به صحن حمام وارد می شود.نوره خانه قدیمی دراز وطولانی بود و نور کافی نداشت.امروز قسمتی از گرمخانه را اختصاص به این دو داده اند.کاشیهای قدیمی سربینه بر جای بود که قدمت پاره ای از آنها به زمان صفوی می رسد.
دخمه و فجه عالی: در محله راست گوی آمل دخمه وقبه عالی برای داعی کبیر ساختند. هنوز آن عمارت باقی است و مولانا اولیا الله نوشته است ، در ایام طفولیت اگر چه عمارت رو به خرابی نهاده بود، اما صندوق کهنه ای آنجا دیدم و در میان دیوار گنبد، راه گرد می گردد و بر بالا می رود و هفتاد پاره دید درنواحی آن بغیر از باغ و ضیعه و حمام و دکان بر آنجا وقف فرمود روز دوشنبه نیمه رجب سنه 270 وفات یافتاین مکان مرقد داعی کبیر است. عمارت و مقبره میر بزرگ مشهد میر بزرگ عمارت و مقبره ای است که مربوط به دوره صفوی -قرن ۸ ه‍.ق است و در آمل، سبزه میدان، محوطه مصلی آمل واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مشهد میربزرگ: از بناهای تاریخی مهم و بزرگ مازندران و ایران به شمار می‌رود. که معماری خاص کاشی سازی ایرانی در آن بهکار برده شده است ،ساختمان اصلی بقعه میربزرگ متعلق به قرن هشتم هجری قمری است که با طرحی چهار ضلعی ساخته شده ولی ساختمان کنونی آن به قرن یازدهم هجری و دوره صفوی مربوط می‌باشد. این بقعه از نظر ویژگی‌های معماری، تزئینات، کاشی‌کاری نماها و خصوصاً سر در ورودی، اهمیت تاریخی دارد.کتیبه قدیمی در زیر طاق آن وجود دارد و کاشی کاری آن منحصر به فرد در داخل بنا و بیرون آن موجود است.داشتن حوز در بالای بقعه یکی از شاهکار های آن زمان بوده است که بعضی وقت ها طلبه ها در قدیم برای خواند درس به بالای عمارت میرفتند و درس میخواندند.در زیر گنید و شبستانهای و اتاقهای جنبتین و سر در مقبره روی جرزهای آن قطعات خشت کاشی مربوط به دوران صفوی باقیمانده همچنین مقداری کمربند داخلی گنبد نمایان است.این بقعه را اسکندر شیخی پسر افراسیاب چلابی که حکومتن آمل را از طرف تیمور عهده دار بود به دشمنی اجدادی در سنه 796 قمری خراب و ویران کرده ولی پس از فوت امیرتیمور و مراجعت بازماندگان سادات به مازندران در سال 814 قمری به همت سید قوام الدین پسر سید رضی الدین وکمک اهالی بقعه بزرگ به شکل اول ساخته شد . سپس در عهد سلاطین صفویه خصوصاً شاه عباس اول از لحاظ قرابت و علاقه دینی بقعه مزبور با بهترین کاشیکاری و تزیینات نفیس تکمیل گردیده ؛ ولی به مرور ایام این بنای عظیم وشاهکار تاریخی براثرعدم مراقبت دولت های وقت خراب شده وتمام آجرهای کاشی و اشیای نفیس موزه آن که در دو دروه سلطنت طولانی سلسه مرعشی و صفویه در این بقعه عالی جمع آوری شده بود و همچنین آثار گرانبهای تجاری صندوق ضریح وغیره به وسیله عده ای از بی خردان سود جود ویهودیان به یغما رفت و جز خرابه ای بیش باقی نمانده و حتی موقوفات بقعه نیز به مرور ایام چپاول گردیده است.ولی در اواخر یک مرمت کوتاهی شده است.درباره ی نسب میر بزرگ گفته اند که او از فرزندان علی المرعش پسر عبدالله بن محمد بن حسن بن حسین الاصغر از فرزندان امام چهارم است. قاضی نورالله شوشتری درباره علی المرعش می نویسد که, کبوتر بلند پرواز مرعش می گوینند و چون به علوشان و رفعت منزلت ومکان انصاف معروف بود ، بنابراین وصف او به مرعش به جهت علو منزلت او بوده است وهمو فرموده سادات مرعشیه به اومنتسبند و سادات عالی درجه مازندران که به تشیع مشهورند از جمله اعقاب اویند به ویژه سلاطین قوامیه مرعشیه مازندران,نسب دقیق او را میر قوام الدین بن سید صادق بن سید عبدالله بن سید ابوهاشم بن سید علی بن سید حسن بن سید علی المرعش بن سید عبدالله بن سید محمد الاکبرین بن سید حسن بن سید حسین الاصغرین امام زین العابدین علیه السلام گفته اند.نوشته اند آن بزرگوار مدتی در خراسان به سلوک مشغول بوده بعد از آن به مازندران وطن خود بازگشت.این بقعه که آرامگاه میر قوام‌الدین مرعشی سرسلسله شاخه‌ای از سادات مرعشی به نام مرعشیان تبرستان است، صندوق چوبی نفیسی داشت که دراثر آتش سوزی نابود شد و تنها چهار چوب آن باقی مانده‌است. بر روی این چهارچوب تاریخ ۱۰۳۳ هجری قمری حک شده‌است. بنای فعلی بقعه در دو طبقه احداث گردیده که با توجه به کثرت اتاق‌ها و شیوهٔ معماری، به احتمال قریب به یقین به عنوان مدرسه، خانقاه، مسجد وعمارت و غیره مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
آرامگاه فخر و فضل: مرقد آنان به صورت دو گنبد کوچک هشت ترکی است که بلندی آن گنبدها چندان زیاد نیست،اینجا زیارتگاه بود و مردم بر مرقد آنان شمع روشن می کنند. محوطه بقعه ها تقریبا کمتراز 100 مترمربع هست. این مرقدها در قادی محله در کنار رود واقع است و مربوط به سال 1293 قمری است.
قلعه فرنگیس: قلعه در کوه الیمستان قرار دارد و ما؛من دختری به نام فرنگیس بوده که دختری زیبا رو که از این قلعه به هند مهاجرت کرد.
برج آرامگاهی سه سید حیدر: آرامگاه سه سید (میر حیدرآملی) مقبره سه سید میر حیدر آملی مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در آمل، محله پائین بازار، چاکسر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این بنا در محیطی تاریخی و قدیمی با وجود حیاط زیبا و موزه تاریخی بنا شده و یکی از نمادهای معماری آرامگاه سازی در ایران است.حکیم عارف صوفی, بهاء الدین سید حیدر بن علی بن حیدر معروف به شیخ حیدر آملی یا میر حیدر آملی (زاده:۷۲۰ هجری آمل، درگذشت: ۷۹۴ ) عارف و صوفی و مفسر شیعه دوازده امامی قرن هشتم است.وی از نوادگان علویان مازندران است که نسبش به سجاد (امام چهارم شیعیان) می‌رسد. اين بنا آجري با برج 8 ضلعي و گنبد هرمي با ارتفاع 12 متر مي باشد.قسمت پايين بنا چهارگوش است و در ورودي با طاق جناقي در ضلع شرقي است.و ضلع مقابل آن از خارج داراي دو طاقنماي باريك است به خلاف ضلع ديگر كه هر كدام يك طاقنما به پهناي 207 سانتيمتر در ميان آن بنا شده است بالاي طاقنما محلي براي نصب كتيبه دارد.و بالاي آنها در هر ضلع ده قرنيس سينه كفتري و كشكولي است و بالاي هر دو قرنيس كشكولي نيم دايره اي از كاشي است.چهار كنج بالاي نما را از داخل جمع كرده و چهار ضلع ديگر بوجود آورده اند كه با چهار ضلع اصلي مجموعا 8 ضلع مي شود كه كمربند گنبد را تشكيل مي دهد و سقف را بر آن بنا كرده اند و با آن از خارج گنبد مثمن القاعده است.مصالحي كه در اين بنا به كار رفته آجر و گچ مي باشد که در نوع خود در بین برج ها و مقبره های چهار ظلعی و قرنیس جالب توجه و خاص است.در داخل حیاط مقبره پارک کوچک و مقبره ۶ شهید گمنام هم دیده می شود.متن كتيبه صراحت دارد كه در اين گور جد ابوالقاسم پسر ابوالمحاسن روياني آملی به خاك سپرده شده است نه خود ابوالمحاسن روياني كه به دست اسماعيليان كشته شد.بسم الله الرحمن الرحيم .لا اله الا الله . محمد رسول الله الملك ليله العزه لله الحمدلله هذه قبر الامام السعيد القاضي القضاه تاج الدين فخرالاسلام . ابوالقاسم بن الامام الشهيد فخر الاسلام ابوالمحاسن الروياني آملی قدس الله الروحهاين كتيبه سنگي قبر سيد سه تن يا مير حيدر آملي است.
امامزاده حسن: در دهکده لهاش آمل واقع شده است . بقعه ای است که درها وصندوق بقعه ساده و بدون تزئین وکنده کاری است . بنا از داخل چهار گوش وهر ضلع آن طاقنمایی با طاق جناغی است. با ساختن این طاقنماها کمربند گنبد را تبدیل به دایره کرده اند .و گنبدی مدور براین دایره زده اند. این گونه جمع کردن چهار ضلعی و زدن گنبد درنوع خود بی نظیر است. تخته ای به پهنای 11 درازای 93 سانتیمتر که باقیمانده صندوق قدیمی است ، داخل بقعه ،این عبارت بر آن خوانده شد : تحریر افی شهر جمیدی الا خرسنه شمان شمانین سعمایه ساعی خیر کما محمد.
حرم امامزاده ابراهیم: یکی از مقبره های بلند در ایران و از دو امامزادهٔ معروف شهر آمل است و یکی از خاص ترین امامزاده های ایران است و هم‌اکنون از بناهای تاریخی شهر آمل محسوب می‌شود. اين امامزاده به دليل آثار نفيس چوبى از قبيل در، صندوق و همچنين تزئينات و کتيبه‌هاى زيباى قاجار اهميت هنرى و تاريخى دارد.[۴۰] این بنا با پلان مربع شکل و بدنهٔ آجری و گنبد هرمی‌شکل در قرن نهم هجری در شهر آمل ساخته شده است. از ویژگی‌های خاص این بنا می‌توان به ارتفاع بلند آن، دیوارهای محصور کننده‌اش، برج مکعب شکل و گنبد هشت ضلعی آن اشاره کرد.این بنا در سال ۹۲۵ هجری قمری به وسیلهٔ خواجه عبدالله نامدار، فرزند درویش حاج کفشگر، ساخته شده و بانی آن عبدالله ابن شاه حسین قاضی بوده است. سازندهٔ مقبره آن نیز محمد حسین نجار است. چهار چوبهٔ این مقبره از شاهکارهای نجاری باستانی است که آیات قرآنی درآن حک شده است. در خارج دیوار محوطهٔ گنبد امامزاده ابراهیم آب انباری موجود است که در سال ۱۳۱۵ قمری توسط امیر مکرم لاریجانی اسکی ساخته شد. این بقعه از سمت غرب به خیابان طالب آملی و از سمت شرق به قادی محله وگرجی محله محدود است.در داخل حرم کتابخانه عظیم برای مطالعهساخته شده است.
مقبره و گورستان امامزاده قاسم: بنای امامزاده قاسم متعلق به قرن هشتم هجری قمری است و در محله پایین‌بازار آمل و در مجاورت بلوار شهید بهشتی قرار دارد. از لحاظ شکل و پلان دارای ویژگیهایی است که آن را منحصر بفرد نموده، بطوریکه نظیر آن در مازندران دیده نمی‌شود. بنای ۸ ضلعی با گنبدی کوتاه بر روی یک صفحه قرار دارد که با ملاط بر روی آجر، تزئیناتی روی آن صورت گرفته‌است.بالاى طاق‌نماها، سه قرنيس سينه کفترى ديده مى‌شود. بام بنا سفال‌پوش است و ورودى آن در جهت شرقى بنا قرار دارد. سه پنجره نورگير چوبي، در اضلاع شمالى و جنوبى و غربى تعبيه شده است.در کنار این برج کوتاه یک مسجد و یک حیاط که قبرستان است وجود دارد.
امامزاده عبدالله: از امامزاده های عظیم و قدیمی، هنگامی که در جادهٔ هراز به سوی آمل در راهید، پنج کیلومتر مانده به آمل، جاده‌ای از راه اصلی جدا می‌شود که از میان جنگل‌های انبوه، به امامزاده عبدالله می‌رسد. امامزاده عبدالله در واقع روستایی کوچک است که آرامگاه امامزاده عبدالله را در برگرفته. این آرامگاه، گذشته از صحن و بقعه‌اش، حجره‌هایی برای اقامت مسافران و زایران و نیز بازاری در ضلع غربی‌اش دارد.در حال حاظر این مقبره خراب شده و به جای آن یک حرم عظیم در حال احداث است.
آرامگاه ناصرالحق: برج آرامگاهی مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در آمل، محله پایین بازار، چاکسر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.ملگنوف می گوید: گنبد ناصرالحق که یکی از سادات حسنی است در آمل قرار دارد، بهرحال این گنبد دارای چند درب ورودی و گنبدی مدور که در سابق دارای سرامیک الوان بود و هنوز تکه هایی از ان آثار باقی است. در داخل بنا، سقف مدور وجود دارد که در بالای آن سوراخی وجود دارد و به گنبد بنا می رسد. مولانا اولیاء الله آملی می نوسید مقبره ناصر الحق در قرن نهم هجری قمری توسط سیدعلی ساخته شده است.
قلعه دوم شاهان‌دشت: معروف به برج سی شاهادنشت در کنار قلعه عظیم ملگ بهمن قرار دارد که در زمان قدیمبه صورت پناهگاه استقاده می شد.
مقبره مولانا سید حسن ولی: در قريه نياك مزاري است كه آستانه متبركه منوره و سركار فيض آثار و اطاق سرا خوانده مي شده است بارگاه نوراني از سيد حسن ولي يا درست بگويم درويش تاج الدين سيد حسن ولي و قبري است از برادر وي سيد علي (درويش عالی) و قبری از يكي دراويش و اساتيد حضرت سيد ولی ، درويش سهراب قبر و مزار اين بزرگواران در سنوات مختلف زماني بازسازي گرديده است ، از آنچه نگارنده بابت اين بازسازي به ياد دارد مرمت سال 1352 شمسي و سال 1380 شمسي مي باشد .صندوق چوبين مرقد درويش حسن ولي را پوشانده بود كه بر بدنه شرقي آن اين عبارت حك شده است، نذر كرد امير اعظم امير حسين امير داوود طاب ثراة في تاريخ ماه محرم سنة ثمانة ستين و ثمانمائة (866) ه - ق "متصل به بقعه درويش تاج الدين سيد حسن ولي مسجدي بزرگ تازه ساز بود،سيد حسن ولي و برادرش علي نواده حسن سبط هستند و از دودمان عبدالله بن لطف الله پدر سيد عماد الدين فتح حسنی.درويش تاج الدين سيد حسن ولی خود از پارسايان و عارفان بشمار مي آمده و از دودمان همين گروه هم بوده است و او را ولي يا ولي الله مي خوانده اند و از او چنين وصف كرده اند،سركار با بركات تقوي شعاري سالك راه يقين خداوند و مخدوم سلالة الزهاد و العباد حضرت مفخر العرفا و الفقرا و الصالحين قدوة الفقرا قطب العارفين السالكين والمحققين زبدة المشايخ و الصلحاء و المتشرعين و والمتورعين تاج الملة و الحق والدين افتخار و المتورعين قدوة العارفين و السالكين المخصوص بنظر رب العالمين درويش حسن ابوالحسين. در سندها در بود آن حضرت و بدنبال نام او آمده ، او ام الله انفاسه و بركاته الشريفه ، ادام الله انفاس بركاته ، دام ورعه ، زيدت بركاته ، دام بركته ، زيد فقره ، دام السعادته "و در بعد از وفات آن عالي مقام دعاهاي نورالله مرقده ، قدس سره ، جناب رضوان ماب نور مرقده ديده مي شود.
سقانفار هندوکلا: از قدیمی ترین مکان های محلی خاص است،سقانفاری در روستاى هندوکلا در شرق شهرستان آمل و در مسير جادهٔ بابل به آمل قرار دارد. در گوشه‌اى از ميدان کوچک روستا، دو سقانفار به چشم مى‌خورد که يکى از آنها ساده و فاقد نقش و ديگرى داراى نقوش بى‌شمار است.گستردگى خط و نوشته، موجب تمايز اين سقانفار با نمونه‌هاى همسان خود شده است. به گونه‌اى که از تمام اشعار مرثيه دوازده بند محتشم کاشانى به صورت گزيده استفاده شده است.در پايان نام خادم، نقاش، کاتب و تاريخ و حديث بدين شرح آمده است: خادم درگه شاه‌مردان حاجى قربان بن کربلايى رمضان که معروف به حاج قربان مشاور حقوقی سپه سالار بوده است، -کرده نقاشى اين رفيع بنايى بنده خالى مخلص حق ميرزا بابايى از عباسعلى کتيبه العاضى شفيع قزنچاهى ۱۲۸۸ لافتى الاعلى لاسيف الا ذولفقار.از نظر نقوش نيز اين سقانفار متمايز است و شاخص‌ترين نقش‌ها و تمثال شخصيت‌هاى مذهبى با هاله‌اى از نور و عمامه سبز بر سر که تجسم ائمه اطهار است و کاروانى از زنان و يک کودک و يک دختر کوچک و مردى پيشاپيش کاروان گوياى کاروان مظلوم کربلا و محتملاً از رقیه و امام سجاد زينت‌ بخش اين مجموعه است.نقش ديو سفيد مازندران که چندين بار تکرار شده و نقش مردى برهنه و حيوانى در حال خوردن بدن او، از نقوش بسيار جالب اين سقانفار است.
پل و غار پلمون:از پل های قدیمی و در زمان خودش از پل های سبک سنتی بوده است،غار پلمون یا بلمون غار دست کنده پل مون در استان مازندران، در 121 کیلومتری شمال شرقی تهران، و بین دو روستای پلور و گزنک و ابتدای دوراهی هراز به رینه قرار گرفته است.غار دست کنده پل مون از شاهکارهای معماری سرزمین ما در دوره​های گذشته، و سبک معماری این مجموعه از شیوه معماری غار کرفتو نیز پیچیده​تر است.
بناکنندگان تمامی دژصخره​های مجموعه پل مون از تکنیکی پیشرفته و اطلاعاتی فراوان در صنعت سنگ تراشی و قلعه​سازی برخوردار بوده​اند، زیرا انتخاب محل و تکنیک به کار رفته در ساختمان اتاق​ها، محل قرار گرفتن نورگیرها و ارزش دفاعی آن​ها، شیوه ساختن ورودی​ها و نقش مؤثر آن​ها در ایمنی مجموعه و مشکلاتی که ضمن تصرف دژ برای مهاجمان به وجود می​آوردند، همه نشان دهنده توان بالای تمدن از اقوام ایرانی سازنده آن هستند. مشاهده شکوه این معماری و حساب گری در ساختن آن، برای هر بیننده کنجکاو می​تواند جذاب، آموزنده، و جالب باشد.
عمارت منوچهری: این عمارت در بافت قدیم آمل قرار دارد و بنا مربوز به دوره قاجار است که در زمان قدیم یک عمارت و خانه ایانی بوده است،که یک مجموعه کامل می باشد.این بنا یکی از شاهکارهای دوره قاجاریه است که به صورت ورودی هشت ظلعی و عمارت پهن ساخته شده است.
سروچمان هزار پله: در منطقه جنگی هراز وافع شده است و دارای چند پله جوبی است که یکی از جاذبه های زیبا این منطقه است قوس چوب و چندین پله که برای عبور و مرور ساخته شده است.
مسجد امام حسن عسگری: یکی از کهن ترین مساجد ایرانی و قدیمی ترین حوزه علمیه ایران مسجد امام حسن عسگری است که کهن ترین مسجد آمل هم نام برده می شود. سازمان میراث فرهنگی مازندران تاریخ بنای این مسجد را سال 140هـ ق می دانند . بنای اصلی آن متعلق به قرن دوم-سوم قمری است وگلدسته هشت ضلعی با بامی سفالین ساخته شده که بر فراز مسجد واقع است متعلق به قرن ششم هجری قمری است. در برخی منابع نام این مسجد، مسجد امام حسن آمده وبرخی معتقدند که کلمه عسگری بعدها به آن اضافه شده است. ودر برخی منابع آمده که امام حسن عسگری در این مسجد نماز گزارده و نام مسجد به نام او گردیده است . این مسجد در پایین بازار آمل واقع است . موضوع ورود حسن بن علی به مازندران هنوز مورد تردید است . احتمالا این مسجد توسط حسن الطروش حسن کبیر ساخته شده است . ناصر کبیر اسمش حسن بود واز آنجایی که ناصر فرمانروایی مذهبی بود مردم او را امام می نامیدند واین مسجد به نام اوست که بعدها کلمه عسگری به آن اضافه شده است . ناصر کبیر مسجد رادر قرن سوم هجری قمری ساخته است.
آرامگاه میرزا شاه: آرامگاهی سه ظلعی در آمل مدفن عارفی زاهد به نام میرزا بابا شاه است،در داخل مقبره یک کتیبه چوبی است که در آن نوع ساختار اولیه بنا ذکر شده است و نسب میررا شاه در آن ذکر شده است.
خانه شفاهی: یکی از زیباترین خانه ها ایرانی که با وجود به المانهای موجود در این بنا نقاشی ها و گچبریها و پنجره های اروسی و طاق و قوس های موجود در بنا می توان گفت متعلق به دوره قاجار است،در طبقه دوم آن تزئینات زیبایی دیده می شود و گمان می رود که خانه شاه نشینی بوده است ،گچبریهای زیبا با نقش های گل و بوته و اروسیهاو طاق ها با قوس زیاد داخلی و شیشیه های نور گیر مشبک اشاره کرد.
ماهانه سر: دژ و قلعه ماهانه سر قلعه ای است به مازندران که آن قلعه در دست حکام سادات زیدیه بودو امیر تیمور آن را تسخیر و تاراج نمود. (از انجمن آرا) (از آنندراج ). ناحیه ای نزدیک آمل که بعدها محل مستحکمی برای استقرار فرمانروایان خاندان مرعشی مازندران شد و تیمور این قلعه را محاصره و کمال الدین بن قوام (763-795 هَ .ق .) مرعشی را اسیر کرد و به کاشمر فرستاد. (از ترجمه ٔ مازندران و استرآباد ص 153 و 189). و رجوع به همین مآخذ و ابن اسفندیار ص 37-38 شود.
برج هشتل: برج هشتل مجموعه عظیم پنج برج آرامگاهی است.این برج ها یکی از خاص ترین مکان های تاریخی هستند که به شکل مثلث کنار هم چیده شده اند.بزرگترین برج آن مربوط به يکي از سرداران ميرقوام الدين مرعشی ،سر سلسله مرعشيان است. شهرت اين سردار به دليل مقاومتي ست که در زمان حمله تيمور از خود نشان داد مي باشد.سردار سپاه مير قوام الدين جان خود را براي حفاطت مردمش در مقابل حمله چنگيز از دست داده است.بنای اصلی بقعه چهار ضلعی است که مسجدی متصل به آن است و ایوانی در جلوی مسجد ساخته شده است.بنای اصلی از داخل چهار گوشه است . در هر یک از اضلاع یک طاقنمای بلند است . با چهار گوشواره گود ، چهار ضلعی تبدیل به دایرۀ کامل شده و بر روی این دایره گنبدی بلند نوک تیز زده اند.نمای خارجی بنا چهار ضلعی است که میان هر یک از اضلاع طاقنمای بزرگی است . بالای هر یک از بدنه ها سیزده قرنیس سینه کفتری است . گنبد بنا از خارج از نوع گنبد های زاویه دار مخروطی است سه گنبد دیگر در گورستان به بقعه متصل است.این بنا در تاریخ 7/5/1382 به شماره 9351 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
حرم امامزاده هاشم: امامزاده هاشم مهمترین جاذبه مذهبی جاده هراز است. این امامزاده در مرتفع‌ترین نقطه این جاده و در گردنه‌ای به همین نام واقع است. نسب او را به امام حسن مجتبی می‌رسانند. این امامزاده با شماره ۶۱۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. به نظر می‌رسد در گذشته در کنار این بقعه، کاروانسرایی وجود داشته که امروز اثری از آن به چشم نمی‌خورد.این محل هنگام گذر از جاده هراز، محل ورود به استان مازندران است.
امامزاده محمد طاهر: مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه. ق. است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، روستای رینه واقع شده و این اثر در تاریخ ۰۷ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت۹۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه مدنی: از جمله حسینیه های زیبا و قابل توجه از نوع خاص معماری و پلان های زیبا است که در زمان صفوی - قاجاریه بنا شده است.

آتشکده سی شاهاندست:برج و اتشکده سی شاهاندشت از بناهای قبل اسلام بوده که در زمان قدیم اتشکده بوده که از معماری خاص دوره قبل از اسلام بوده این بنا همچنان پا برجاست ولی رو به خرابی است.

بقعه محمد قریشی گزنک :مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، روستای گزنک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دیگر:از جمله آثارهای دیگر می توان به حسینیه قلعه ها و خانه ها و کاخ ها و سقانفارهای تاریخی اشاراه کرد.

تپه تنگ سفید آب: مربوط به پیش از اسلام - دوره صفوی است و در شهرستان آمل، دشت لار، شرق رودخانه سفید آب واقع شده و این اثر در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه قلابن: در فاصله میان قهوه خانه قلابن و آبگرم واقع در جاده هراز استان مازندران در غرب بر بالای دامنه ی خاکی در روستاي مريجان آمل واقع شده كه با شواهد موجود در قلعه از دو بافت جدا در سنه هاي مختلف شكل گرفته است . در ديوار اصلي ،بعلت استفاده از آجرهاي دوران اسلامي نشان از جديد بودن بنا دارد ،ولي در بخش سيلو ،و جاي نگهداري عسل از خشت ساساني استفاده شده است.وجود ساختمان اين قلعه در بالاي صخره بسيار بلند ،نشان از موقعيت نگهداري امكانات نظامي وپناهگاهي براي بزرگان وقت مي باشد. . این قلعه عبادتگاه و مسکن پیشوایان دینی بوده است . این محل معبدی است که بی شباهت به آتشدان های پاسارگاد و نقش رستم نیست . متاسفانه قلعه كاملاً بدست سود جويان ،در حال ويراني ميباشد

پل شاه عباسی هراز:بقاياي اين پل در جاده هراز ، بعد از پلور و در دره اي تنگ و کوهستاني ، بر روي رودخانه هراز واقع گرديده و بناي آن مربوط به شاه عباس صفوي است که در دوره‌هاي بعد چندين بار مرمت شده و در دوره اخير بجز بقاياي اندکي از پايه هاي کناري ، بقيه از بين رفته است. اين پل حداقل تا اواخر دوره قاجار مورد استفاده بوده است. راه کاروان رو قديمي تهران – آمل در دوره صفوي و قاجاريه از اين دره مي گذشته است. امروزه با احداث تونل بزرگي ، جاده از کنار دره ، علاوه بر بقاياي پل قديمي ، نقش برجسته بزرگي از ناصرالدين شاه قاجار و همراهان وي وجود دارد. اين پل در زمان آباداني داراي يک دهانه به عرض حدود 13 متر و عرض رويه نزديک به 3 متر بوده است. پل از سنگ هاي برش خورده ساخته شده و رويه آن از سطح معمولي آب حدود 15 متر ارتفاع داشته است.

بازار قدیم آمل:بازار قدیم آمل معروف به چهارسوق یا پایین بازار آمل یا  بازار قدیم شهر تاریخی آمل  که در مرکز شهر قرار دارد، رکن و هستهٔ اصلى و اوليهٔ سازمان دهندهٔ‌  بافت شهر قدیم به شمار مى‌آيد. با اين که در بعضى از قسمت‌هاى اين بازار تغييرات شتاب‌زده و نوسازى‌هاى غيراصولى انجام شده و به دليل مقتضيات اقتصادى - اجتماعى روزگار، زيبايى قبلى را از دست داده، ‌ اما هنوز داراى اهميت و اعتبار است و به عنوان یکی از باستانی ترین بازارهای ایرانی است.قدمت این بازار به قبل از اسلام و ساسانیان بر میگردد و یکی از آبادترین بازارهای بزرگ فرهنگی در شهرهای مشهور اقتصادی آن زمان خود بوده است. اين بازار همچنان ارتباط خود را با محلات مسکونى مجاور، به ميزان قابل توجهى حفظ کرده است و به صورت مرکز تجمع و داد و ستد مردم، داراى عملکردى ممتاز است. مغازه‌هاى اين بازار با سقف سفالى شيب‌دار و جلو آمده به خاطر محافظت از باران و آفتاب داراى فضاهاى باز داخلى براى تشکيل بازارهاى هفتگى در روزگار گذشته است. اين بازار نيز مانند بازارهاى قديمى ديگر، ‌ علاوه بر وظيفهٔ اصلى خود يعنى مبادلهٔ کالا، نقش فرهنگى و مبادلهٔ افکار و عقايد، ‌ نشر اخبار و مرکز ارتباطات اجتماعى مردم نيز بوده است. در حال حاضر اين بازار نقش بسيار مهمى را در زندگى اقتصادى - اجتماعى مردم ايفا مى‌کند. ساختار فضايى، عناصر معمارى و کالاهاى صنايع دستى و محصولات بومى آن از جاذبه‌هاى بازار به حساب مى‌آيند.بازارچه های کوچک ،مغازه ها سقف ها مساجد ها و تکیه ها و عمارت ها و گرمابه هاو حمام های زیادی در گوشه کنار این بازار پدیدار است،راسته های متفاوتی در بازار مانند راسته عطاران راسته طلا فروشان راسته نمادمالان راسته پالان دوزان و نوراسته و... وجود دارد راسته بازار قدیمی آمل تا قسمت کاشی محله (مسجد تاریخی حاج علی کوچک و دیواره تاریخی شمع) ادامه می یابد.

دیگر:از جمله آثارهای دیگر می توان به حسینیه قلعه ها و خانه ها و کاخ ها و سقانفارهای تاریخی اشاراه کرد.

وچند صد جاذبه های دیگر...

همچنین در مناطق تاریخی دابودشت تپه های باستانی زیادی وجود دارد و همچنین دیواره ها و عمارت های متعددی در پایین بازار یا شهر قدیم آمل وجود دارد و قلعه های متعدد و کشف نشده یا نیمه بر افراشته در لاریجان آمل به تعداد زیادی دیده می شود همچنین دشت شقایق دشت های جلگه آمل مانند نگینی زیبا هستند از طرح ها متعدد دیدنی می توان به بزرگترین منطقه پرورش ماهی خاورمیانه یعنی آمل اشاره کرد،آثارهای تاریخی وباستانی تپه سنگ ها آبشار ها حمام ها در روستاها که به دوره صفوی ساسانی می رسند نیمه برافراشته اند و تاریخی و دیدنی،غارها در کنار آبشارها پدیدار است...همچنین آثارهای زیاد دیگری در منطقه تاریخی و باستانی و طبیعی هراز مانند کاروانسراها پلها و آبشار های زیادی دیده می شود.در روستا ها هم سقانفار ها و تکیه های متعدد و عمارت های خان نشین از جاذبه های دیدنی و گردشگری آمل هستند.

جاذبه های گردشگری چالوس

چالوس از شهرهای مهم و تاریخی استان مازندران است و زمانی از توابع رویان محسوب می‌شد و در جلگه‌ میانی‌ سواحل‌ دریای‌ خزر واقع‌ شده‌ است‌. چالوس با 2/4 درصد جمعیت در مجاورت شهرستان ساحلی نوشهر قرار دارد.

مورخان اسلامی چالوس را به عنوان شالوس و چالس خوانده اند و در پیرامون آن دو شهر کوچک دیگر به نام کبیره و کچه نیز وجود داشته است.

بعضی از علمای جغرافیانویس، چالوس را از آبادی‌های طبرستان دانسته‌اند. محمد بن اویس از امرای دوره تسلط خلفای عرب به دستور خلیفه معتصم به حکمرانی چالوس منصوب شد.

محمدبن اویس حکمران رویان (قسمتی از طبرستان) بود و پسرش احمد نیز حکمران چالوس بود. شهر چالوس در زمان حمله امیر تیمور تخریب شد و تا قرن‌های متمادی به صورت روستایی کوچک بود.

چالوس در دهه اول قرن 14 شمسی (1310) با پشتیبانی دولت وقت آرام آرام به صورت شهری سازمان یافته در آمد و امروزه به شهری زیبا با امکانات فراوان جهانگردی تبدیل شده است.

این شهرستان هم اکنون دارای دو بخش مرکزی و کلاردشت است. منطقه توریستی کلاردشت در سیر تاریخ از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و استقرارهای طولانی با فرهنگی گسترده در پیش از تاریخ و دوره اسلامی را به همراه داشته است.

چالوس و کلاردشت و نمک آبرود از قطب های گردشگری کشور محسوب می‌شوند که با راه‌اندازی بزرگراه 120 کیلومتری جدید تهران - شمال، موقعیت استراتژیک این شهرستان تقویت می‌شود. تولید گل و گیاه در چالوس همانند سایر شهرهای غرب استان رونق دارد.

شهر چالوس دارای مراکز تفریحی و گردشگری فراوانی است که در زیر به برخی از این مراکز اشاره شده است. [آشنایی با جاده چالوس]

آبشار اکاپل

آبشار اکاپل در جنگل کوهستانی سردی چال کلاردشت واقع شده و چشم انداز و مناظری بدیع دارد. همجواری این آبشار با ییلاقات کلاردشت و زیبایی طبیعی آن که دریاچه ولشت را نیز در خود جای داده، قابلیت تفرجگاهی آن را به طور فوق العاده‌ای افزایش داده است.

آبشار سواسره

آبشار سواسره مشرف به ناحیه‌ای از توابع بلده قرار دارد و حدود 100 متر ارتفاع دارد. این آبشار دارای آبی فراوان با پخشابی منحصر به فرد است. فضای این منطقه کوهستانی - بیشه ‌ای است و چشم‌اندازهایی بکر و شگفت‌انگیز دارد.

آبشار هریجان

آبشار هریجان مشرف به روستایی به همین نام در نزدیکی گردنه هزارچم در جاده تهران ـ چالوس قرار دارد. این آبشار بیش از 9 متر ارتفاع دارد و یکی از زیباترین آبشارهای رشته کوه البرز است.

آبشار هریجان با آب فراوان، فضای مرتفع و بیشه ای وچشم انداز کوهستانی، دره‌ای و جنگلی از فراز کوهی سنگی با پخشابی ویژه سرازیر و در پایین دست به آبشارهای متعددی تبدیل می شود.

پارک جنگلی چالوس

پارک جنگلی چالوس (فی ین) در 7 کیلومتری جاده چالوس ـ تهران واقع شده است. رودخانه چالوس از کنار آن می‌گذرد و ویژگی خاص و جالبی به آن بخشده است. در این پارک، اردوگاهی احداث شده که کلبه و کومه‌هایی برای اقامت مسافران دارد. این پارک امکانات خاص تفرجگاهی نظیر میز، نیمکت وجایگاه بازی بچه‌ها نیز دارد.

پارک جنگلی نمک آبرود

این پارک بیش از 200 هکتار مساحت دارد و مانند سایر پارک های جنگلی، درختان خودرو و انبوهی را درخود جای داده است. گونه های مختلف گیاهان شمشاد آن بیش از 700 سال برآورد گردیده است. پارک نمک آبرود با طبیعت بکر و وحشی، ضمن حفظ سیستم های اکولوژیکی به عنوان یکی از پارک های جنگلی زیبای جهان محسوب می شود.

تله‌کابین نمک آبرود

یکی از بخشهای مهم توریستی نمک آبرود تله کابین است. این تله کابین که در جنوب شرقی شهرک نمک آبرود واقع شده، امکان صعود به بالای قله زیبای مدوبن را فراهم می‌کند قله کوه مدوبن، با داشتن امکانات پذیرایی مسافرین و همچنین اختلاف دمای حدود ۱۰ درجه سانتیگراد نسبت به پای کوه در ماه‌های گرم سال فضای دلنشین و خاطره انگیزی را برای گردشگران خواهد داشت.

تله کابین نمک آبرود دارای ۴۲ کابین ۴ نفره می‌باشد که با سرعت ۳ متر بر ثانیه مسیر ۲۱۰۰ متری را کمتر از ۱۲ دقیقه طی می‌کند. ارتفاع دکل تله کابین بین ۴ الی ۴۹ متر متغییر است.

متوسط جابجایی مسافرین در طول سال با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی منطقه و همچنین ایام تعطیل سال متفاوت بوده بطوریکه در ایام غیر تعطیل بین ۷۰۰ الی ۱۰۰۰ (نفر در روز) و در ایام تعطیل بین ۲۵۰۰ الی ۳۵۰۰ (نفر در روز) متغیر است.

دریاچه سد دریوک

این دریاچه که در حدود یک هکتار وسعت دارد، روبروی دره ولی آباد هزارچم و در دامنه کوه دال کمر قرار گرفته است. عمق آن حدود 5 متر است و آبی شیرین دارد و اطراف آن را مراتع و مرغزار احاطه کرده است. به همین جهت این دریاچه مامن و زیست گاه پرندگان بومی و وحشی است.

درماه های زمستان نیز پرندگان مهاجری مانند غاز و مرغابی در اطراف آن مشاهده می شود. اقلیم مناسب و فضای طبیعی و دلنشین آن با چشم اندازهای بدیع، جلوه تفرجگاهی جذابی را به این دریاچه بخشیده است.

از آن جایی که این مجموعه دریاچه‌ها دارای راه‌های دسترسی، محوطه های اتراق، چشم اندازه های طبیعی، مرغزارهای وسیع، پرندگان گوناگون و همچنین استفاده های طبی می باشند، قابلیت‌های فوق‌العاده مناسبی برای ایجاد و احداث کانون‌های تفرجگاهی، زیستگاهی و پژوهشی دارند.

دریاچه ولشت

این دریاچه در جنوب غربی چالوس و شمال شرقی منطقه کلاردشت در میان دره‌ای عمیق قرار گرفته است. وسعت آن حدود 15 هکتار و عمق متوسط آن 20 متر می باشد.

حجم آب دریاچه حدود 3 میلیون متر مکعب برآورد شده و شیرین است و به همین دلیل نیز مأمن پرندگان مهاجر، ماهی و سایر آبزیان است.

دریاچه ولشت از جمله دریاچه‌هایی است که در نزدیکی منطقه کوهستانی تخت سلیمان علم کوه قرار دارد و به دلیل قرار گرفتن در یک گودال بزرگ محاط به تپه‌های کم ارتفاع کلمه، از دید پنهان است. دسترسی به دریاچه از طریق مرزن‌آباد و سمت غربی جاده چالوس امکان پذیر است.

مرداب کندوچال

مرداب کندوچال در میان جنگل انبوه فی ین چالوس قرار گرفته است. این تالاب یک هکتار وسعت و حدود 4 تا 5 متر عمق دارد.
آب این مرداب از چشمه های اطراف تأمین می شود و شیرین است.

غیر از درختان جنگلی که دورتادور آن را فرا گرفته اند، پیرامون و سطح مرداب نیز پر از نی و گیاهان مردابی است. این تالاب در ارتفاع 730 متری دریا قرار گرفته است و مأمن پرندگان و آبشخور وحوش است.

کاخ اجابت

کاخ اجابت در دوره پهلوی، در روستای اجابت از بخش کلاردشت ساخته شد. این کاخ در محلی مشرف به منطقه کلاردشت بنا شده، تزئینات و گچبری‌هایی زیبا به شیوه معماری اروپا دارد.

محوطه این کاخ بسیار زیباست و در داخل آن لوسترهایی نفیس و گران قیمت قرار دارد. حیاط کاخ پوشیده از درختان سرو سرسبز است و در حال حاضر به عنوان استراحت گاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاخ چای‌خوران

کاخ چای‌خوران با شماره ثبت تاریخی 1045 در جنوب میدان معلم چالوس و در منطقه‌ای موسوم به محوطه کاخ واقع شده اداره میراث فرهنگی چالوس در آن قرار دارد.

این کاخ از بناهای دوره پهلوی اول است و بنای آن در محوطه‌ای به مساحت تقریبی ۴۰۰۰ متر مربع در یک طبقه و زیر زمین احداث شده‌است.

دو ورودی اصلی بنا در ضلع غربی و شرقی است و فضاهای داخلی ساختمان مشتمل بر دو بخش اصلی و خدماتی بوده که با راهروی میانی به هم مرتبط می‌شوند.

بخش اصلی شامل بالکن ستوندار شمالی و دو تالار مربع شکل در جنوب آن و یک تالار مستطیل شکل در جهت شمالی و جنوبی است که با تزئینات زیبای گچبری آراسته شده‌است. بخش خدماتی دارای دو اتاق و آبدارخانه و دو ایوان در دو سوی شرقی و غربی است.

پوشش بام آن به صورت شیروانی، تراس آن به شیوه خاصی نرده چینی شده و این کاخ همانطور که از نامش مشخص است به منظور استراحت موقت و کوتاه مدت بکار می‌رفته‌است.

این کاخ بر خلاف سایر کاخهای این دوره‌، بسیار ساده و بی پیرایه است. مصالح عمده آن از سنگ و آجر تشکیل شده. ساختمان کاخ بامی دارد که به شیوه خاصی نرده چینی شده است. نفوذ معماری اروپایی در ساختمان کاخ نیز به وضوح مشهود است.

دبستان پروین اعتصامی

دبستان پروین اعتصامی در ضلع شمالی خیابان امام شهر چالوس قرار دارد. در سال ۱۳۱۲ خورشیدی همزمان با احداث کارخانه حریربافی این بنا به عنوان رستوران کارخانه ساخته شد و در سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ مرکز فرماندهی نیروهای ارتش شوروی سابق بود.

پس از خروج متفقین از سال ۱۳۲۵ این بنا با نام دبیرستان شاپور و پس از مدتی تحت نام دبستان پروین اعتصامی مورد بهره برداری آموزشی است.

ساختمان مدرسه از یک طبقه و زیرزمین تشکیل شده‌است و ورودی آن در جهت جنوبی و دارای سردر تزئینی است.

بقعه متبرکه سید محمد

بقعه متبرکه سید محمد در روستای زوات واقع در ضلع جنوبی کمربندی چالوس به تنکابن قرار دارد. بنای اصلی مقبره به صورت ۸ ضلعی می‌باشد که گنبدی ۸ وجهی بر فراز آن استوار است. گنبد بقعه از نوع دوپوش است.

کاروانسرای سر قله کندوان

بقایای کاروانسرای سنگی سر قله کندوان در منتهی الیه جنوبی مازندران و در سر قله کندوان قرار دارد. این کاروانسرا به شیوه ۴ ضلعی و با ابعاد ۱۴در۱۶ متر ساخته شده‌است. براساس شواهد موجود سقف کاروانسرا به شکل گنبدی بوده‌است.

کاروانسرای سنگی پای قله کندوان

کاروانسرای سنگی پای قله کندوان در فاصله ۲۰۰ متری شمال تونل کندوان واقع شده‌است. از نوع کاروانسراهای کوهستانی می‌باشد. شکل کلی بنا به صورت چهارضلعی در ابعاد 9 در 22 متر در امتداد شمالی ـ جنوبی است و از 2 ردیف طولی حجرات گنبددار تشکیل شده‌است.

امروزه ۵ گنبد بخش شرقی کاروانسرا باقی مانده‌است که همگی در قسمت فوقانی دارای نورگیر هستند. هر گنبد روی ۴ طاق استوار است و گنبدهای این بنا از نوع کلنبه‌ای می‌باشد.

صنایع دستی چالوس

عمده‌ترین هنر سنتی شهرستان چالوس، فرش کلاردشت است که علاوه بر فروش داخلی به کشورهای اتریش‌، فرانسه، ایتالیا، کانادا، آلمان و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز صادر می‌شود.

شباهت طرح‌های فرش کلاردشت با طرح‌های فرش کردستان و فارس و کرمانشاه بیانگر مهاجرت اقوام لر و کرد کوههای زاگرس در گذشته‌های دور به این منطقه‌است.

از انواع جنگلی و شکارگاه، شکری، مزرقان، ‌شاه عباسی، ‌گل سینی، قابل ذکر است و مهمترین دلایل شهرت آن کیفیت بسیار بالای رنگ قالی بدلیل استفاده از مواد گیاهی علاوه بر رنگ‌های شیمیایی در رنگرزی است.

علاوه بر قالی هنرهای سنتی چون نمدمالی، ‌حصیربافی، ‌جاجیم بافی، بافت جوراب و دستکش و کوزه گری نیز در منطقه کلاردشت رواج دارد.

جاذبه های گردشگری بهشهر

جاذبه‌های گردشگری بهشهر

جاذبه‌های گردشگری بهشهر - مازندران

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

این شهرستان از شمال به دریای خزر (خلیج گرگان)، از غرب به شهرستان ساری، از جنوب به شهرستان نکا و استان سمنان، و از شرق به شهرستان‌های کردکوی و بندرگز در استان گلستان محدود است.

به علت وجود شرایط مساعد در دامنه کوه‌های جهان مورای (البرز شرقی)، بهشهر امروزی به عنوان یکی از روستاهای پیش از تاریخ شکل گرفته است و در طول تاریخ، نام‌های مختلفی نظیر تمیشه، نامیه، خرگوران، پنجهزاره و آسیا بستر داشته است.

این شهرستان در زمان شاه عباس، اشرف البلاد (اشرف شهرها)، و در دوره پهلوی اول بهشهر نام گرفت. این شهر در زمانی که مورد توجه شاه عباس صفوی قرار گرفت، دگرگونی‌های عمده‌ای در بافت و سیمای آن به وجود آمد.

از جمله می‌توان به عمارت‌های دلگشا، خیابان‌های عریض، حمام‌های مختلف، حوضچه‌های زیبا و آب انبارها اشاره کرد. این بناها و همچنین آب و هوای و دریاچه زیبای آن از عوامل اصلی جذب جهانگردان به استان مازندران و شهرستان بهشهر به حساب می‌آیند.

از آثار باستانی این شهرستان می‌توان به کاخ صفی آباد، باغ و عمارت چهلستون (کاخ شهرداری فعلی و قصر سلطنتی شاه عباس)، سر چشمه عمارت (در حال ویرانی) استخر یا دریاچه عباس آباد و غارهای متعدد اشاره کرد.

مجموعه تاریخی عباس آباد در فاصله 9 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بهشهر و در میان ارتفاعات سلسله جبال البرز و در جنگل‌های نیمه انبوه منطقه قرار گرفته است.

این مجموعه از جمله بناهای شگفت انگیز دوره شاه عباس صفوی در استان مازندران است. این مجموعه شامل کوشک داخل آب بندان، حمام، برج آجی، محوطه گلباغ، جاده سنگفرش و ... بوده که در سال 1021 قمری به دستور شاه عباس اوی ساخته شد.

کوشک داخل آب بندان در زمان احداث دارای بخش تحتانی به صورت چهار طاقی بوده و بر بالای آن بنایی با مصالح چوبی برای استراحت شاهان صفوی ساخته شده بود.

در بخش زیرین و در میان چهارطاقی یک ستون قطور آجری قرار گرفته که دارای سوراخ‌های بسیار زیاد است. آب با حرکت در داخل این چهارطاقی و با عبور از مجاری باعث ایجاد فوران در طبقه بالا می‌شد.

در اطراف جاده سنگفرش از شمال به جنوب محوطه و رو به سوی گلباغ، چند برج آجری برای حفاظت مجموعه ساخته شده بود که در حال حاضر دو برج آجری آن سالم مانده است.

عباس آباد یکی از بزرگترین مجموعه‌های فرهنگی - تفریحی استان مازندران است که سالانه گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به خود جذب می‌کند.

برخی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان بهشهر عبارتند از:

• عمارت باغ شاه، استخر عباس آباد بهشهر، کاخ صفی آباد، بنای تاریخی چشمه عمارت، سیما ی طبیعی و حیات وحش میانکاله، قلعه پلنگان، بز پل بهشهر، سیکا پل بهشهر، غارهای هوتو و کمربند، آتشکده کوسان، قلعه شاه نشین آسیابسر، بقعه امیر کمال الدین و امیر جمال الدین آسیابسر، حسینیه فرحی رستمکلا، بقعه و گورستان تاریخی سفید چاه، جنگل‌های بهشت گمشده گلوگاه، چشمه رز بن و دره پاسند، مجموعه تاریخی گوهر تپه و ... .

عباس‌آباد بهشهر، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان بهشهر. این منطقه از جمله مهم‌ترین و بزرگترین باغ‌هاى تاریخى کشور است به‌ طورى که باستان‌شناسان این مجموعه را اوج شکوفایى باغ‌سازى در ایران معرفى مى‌‌کنند.

دریاچه زیبا، وجود راه هاى دسترسى مناسب و اقامتگاه، آثار باستانى متعلق به دوره صفویه، آب و هواى مطبوع و دل انگیز جنگلى از جمله امتیازاتى است که موجب شده این منطقه به یکى از مهم‌ترین قطب‌هاى گردشگرى مازندران‌تبدیل شود.

مجموعه عباس‌آباد به دستور شاه عباس اول صفوى در سال‌ 1020 و 1021 قمری ساخته شده است و در حال حاضر مهم‌ترین باغ غیر کویرى ایران محسوب مى‌شود. در آن زمان به دستور شاه عباس صفوى اراضى این منطقه که خرگوران نام داشت خریدارى و شهرى تحت عنوان اشرف البلاد ساخته شد که اقامتگاه شاه عباس اول در مازندران بود. وی هرگاه به مازندران مى‌آمد اشرف را به دیگر نقاط آن ترجیح مى‌داد.

این منطقه بعدها به بهشهر تغییر نام یافت و بهشهر امروزى، شهرى زیبا و جذاب و سرسبز است که آثار طبیعى و تاریخى فراوانى دارد و به یکی از قطب‌های گردشگری استان مازندران تبدیل شده است.

استخر عباس‌آباد به وسعت تقریبى 10 هکتار در میان جنگل و به صورت سد محکمى در بین 2 کوه بلند بنا شده که قدمت آن به 370 سال قبل برمى‌گردد. در مرکز مخزن استخر، سدى ساخته شده که از 8 ستون در اطراف و یک ستون مشبک در مرکز شکل گرفته که ستون مشبک مانند صافى آب عمل مى‌کند و به یک کانال آب یک تا یک و نیم مترى راه دارد.

این کانال به قسمت مرکزى مرتبط است و از زیر دیواره سد عبور داده مى‌شود تا در فاصله 150 مترى پایین دست سد از زیر زمین به سطح بیاید. بنابراین، هنگام وجود بیشترین مقدار آب در سد، نیازى به تخلیه آب از طریق دریچه نیست، بلکه از طریق همین سیستم مکش، آب تخلیه مى‌شود.

این سد را جهت جمع‌آورى آب‌هاى زمستانى به‌وجود آورده‌اند و امروزه آب جمع شده در پشت سد در تابستان مقدار زیادى از اراضى برنج کارى را مشروب مى‌سازد.

در وسط استخر در میان آب عمارتى قرار دارد که هنوز پابرجاست و در اطراف آن ابنیه زیادى وجود داشته که متأسفانه دیگر اثرى از آن‌ها نیست.

حجم آب استخر در فصول مختلف سال تغییر مى‌کند تا حدى که در برخى از فصول، عمارت داخل استخر کاملاً به زیر آب فرو رفته و در برخى زمان‌ها و در حالت کم آبى که عموماً فصل تابستان است کاملاً هویدا مى‌شود.

با این حال و در کمال شگفتى با وجود این همه تغییرات که به‌صورت متوالى تکرار مى‌شود این بنا همچنان به طور مستحکم پا بر جا مانده تا حیرت بازدید کنندگان را برانگیزد.

کاخ صفی آباد در جنوب غرب شهر بهشهر و در بالای ارتفاعات منتهی به دشت قرار دارد. این کاخ در زمان شاه صفی؛ نوه شاه عباس توسعه پیدا. این کاخ در میان باغی زیبا به صورت بنایی مربع شکل که دارای ابعاد 25 در 25 متر بوده و در دو طبقه ساخته شد.

ورودی کاخ در سمت شمالی قرار داشته که با عبور از پنج پله امکان دسترسی به داخل طبقه اول کاخ وجود دارد . طبقه اول دارای اتاق‌های متعدد بوده که از طریق راهرو و هشتی امکان دسترسی به داخل آن وجود دارد.

مصالح به کار رفته در این کاخ عمدتا سنگ، آجر و گچ است. این کاخ در زمان حمله افغان‌ها آسیب دید و در زمان نادر شاه مرمت و بازسازی شد .این بنا در زمان قاجاریه نیز مورد مرمت قرار گرفت.

همچنین امامزاده عباس، خانه کلبادی، گورستان سفید چاه، کاخ صفی آباد، عمارت و باغ صفوی بهشهر از مهمترین آثار فرهنگی این خطه از استان به شمار می‌رود.

چشمه عمارت از جمله دیدنی های شهرستان بهشهر است و مربوط به دوره صفوی می‌باشد. این اثر در سال ۱۳۵۲ توسط وزارت فرهنگ و هنر با شمارهٔ ۹۴۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

جاذبه های گردشگری رامسر

رامسر غربی‌ترین شهر استان مازندران است و در شمال ایران قرار دراد

این شهر که پیش از این سخت سر نام داشت، از سمت شرق با تنکابن، از غرب با چابکسر، از جنوب با رشته کوه‌های البرز و از سمت شمال با دریای خزر همجوار است.

رامسر در تابستان آب و هوایی گرم و مرطوب و در زمستان سرد دارد. مجاورت با جنگل و دریا به این شهر زیبایی خاصی بخشیده ‌است.

این شهر دارای مناطق ییلاقی بسیار زیبا و خوش‌آب ‌و هوا است. محصولات عمده رامسر برنج، مرکبات و چای است.

شهرستان رامسر در دامنه جنگلی و زیبای البرز و سواحل زیبای دریای خزر با برخورداری از انوع جاذبه‌های گردشگری و امکانات اقامتی، پذیرایی و تفریحی با لقب عروس شهرهای ایران به عنوان قطب مهم گردشگری در کشور شناخته شده است.

قله‌های مخروطی شکل، باغات مرکبات، چای، مزارع برنج، ساحل زیبا، مناطق ییلاقی خوش آب و هوا، منابع فراوان آب‌های گرم معدنی، فرودگاه و هتل‌های قدیم و جدید این شهر را به یکی از شهرهای پر گردشگر تبدیل کرده‌است.

رامسر در غرب مازندران با برخورداری از جاذبه‌های منحصر به فرد طبیعی و تاریخی یکی از مناطق برتر کشور به لحاظ طبیعت گردی محسوب می‌شود.

وجود آبشارها، آب‌های سرد و گرم معدنی، بوستان‌های جنگلی، غارها، چمشه‌ها، دریاچه، یادمان‌های تاریخی، صدها مراکز اقامتی و پذیرایی و تفریحی و به ویژه نزدیکی کوه، دریا و جنگل این منطقه را به عنوان قطب مهم گردشگری در کشور مطرح کرده‌است.

جواهرده:

جواهرده یکی از مناطق زیبا در استان مازندران و شهرستان رامسر است.

در مورد نام‌ این‌ روستا عقاید مختلفی‌ وجود دارد، در گذشته آن‌ را جورده‌ به‌ معنی‌ ده‌ بالا در مقابل جیرده یعنی پایین ده می‌نامیدند.

جواهرده منطقه‌ای تاریخی با جنگل‌های سرسبز است که نیمی از سال پوشیده از برف و در فصل تابستان از هوای بسیار مطبوع برخوردار است.

این منطقه رویایی، شاهکار طبیعت و نگین فیروزه فام کوه‌های البرز به شمار می‌رود که از 3 جهت در محاصره کوه قرار دارد.

این منطقه با وجود فاصله کم از دریای خزر، در ارتفاع قابل ملاحظه‌ای از سطح دریا که حدود 2 هزار متر است، قرار دارد.

جواهرده روزگاری مرکز دادوستد بود و با قزوین ارتباط داشته است اما جاده آن در سال ۱۳۵۰ به دست مهندسان آلمانی ساخته شده است.

این منطقه خاطره جنگ میرزاکوچک خان با قوای دولتی را در یاد دارد.

گهواره سنگی، سلاژپشته، شیرسنگی ، چشمه های زیبای طبیعی از مناطق دیدنی جواهرده به شمار می رود.

از ورزش‌های رایج منطقه کوهنوردی و صعود به ارتفاعات زیبای جواهرده (قله سماموس)، کشتی محلی گیله مردی و اسب سواری است.

مسجد آدینه و گورهای گبری از آثار تاریخی جواهرده به شمار می‌رود. ساخت بنای مسجد آدینه به حدود ۷۰۰ سال پیش و توسط شخصی به نام شل شریف برمی گردد. وی از بزرگان جواهرده بوده است.

پوشش محلی اغلب ساکنان دهستان جواهرده در مازندران جلوه خاصی دارد که این منطقه را از دیگر مناطق استان متمایز می‌کند.

لباس‌های سنتی بانوان این منطقه که در اغلب جشن ها و مراسم به تن می‌کنند، شکوه خاصی به آن مراسم می‌بخشد.

جواهرده با زیبایی‌های وصف ناپذیر که می‌توان از آن به عنوان یکی از شاهکارهای خلقت در عرصه طبیعت یاد کرد، در ۲۶ کیلومتری رامسر واقع شده است.

مسیر دسترسی به این ییلاق سنتی، از منتهی‌الیه مسیر غربی رامسر به طرف گیلان منشعب شده است و با عبور از میان کوه‌های مشجر و در امتداد رودخانه خروشان صفارود ادامه می‌یابد و با شیب و افزایش ارتفاع در طول مسیر، به تدریج نوع پوشش گیاهی تغییر می‌یابد و از تراکم درختان کاسته می‌شود.

در نزدیکی جواهرده، پوشش جنگلی به چمنزار و بوته زار تغییر شکل می‌دهد و در همین نقطه در دامنه کوه‌های پربرف سماموس روستای ییلاقی وسنتی جواهرده با طبیعت زایدالوصفش خودنمایی می‌کند.

این منطقه در هر 4 فصل سال زیباست. جواهرده در فصل تابستان بخاطر آب و هوای خنک خود می‌تواند میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی باشد. این منطقه در زمستان به دلیل کوه‌های پربرفش زیبایی چشمگیری دارد.

بوستان جنگلی صفارود:

مسیر دسترسی به این بوستان از ابتدای جاده جواهرده در میدان غربی شهر رامسر آغاز و پس از طی 9 ‪ کیلومتر و عبور از مسیری زیبا به این پارک در کنار رود صفارود می‌رسد.

این بوستان در میان دره و در پایین جاده قرار دارد که پله‌هایی نیز برای ورود به‌آن از جاده ساخته شده‌است و وجود جنگل، رودخانه، آب معدنی، آب و هوای مطبوع به این مکان جلوه خاصی بخشیده است.

قله مارکوه:

قله مارکوه از سلسه کوه‌های البرز است و در 6 کیلومتری شرق رامسر و 3 کیلومتری ساحل دریا و محور ارتباطی تنکابن به رامسر واقع است.

قله مارکوه با وسعت ‪ ۶۰۰‬هزار مترمربع با انواع درختچه‌ها، درختان انجیلی، بلوط، شمشاد و ازگیل پوشیده شده و ارتفاع قله از سطح دریا حدود ‪ ۵۰۰‬متر است.

۳۴۰‬ پله در ضلع جنوبی کار صعود را آسان کرده است.

شهر کتالم، چشم‌اندازهای زیبای آن به ‌دریا، مزارع برنج و باغات چای و مرکبات در شمال قله، تسلط به تپه‌ها و ارتفاعات سرسبز البرز و روستاهای اطراف و رودخانه نسارود در شرق به این مکان موقعیتی ویژه بخشیده‌است.

غارهای تاریخی رامسر:

• غار گرگرلوکا:

این غار دارای شیبی تند بوده و در منطقه صعب العبور از ارتفاعات کوه ایلمیلی با دیواره‌های صخره‌ای قرار دارد. لوکا به زبان محلی به سوراخ و شیار گفته می‌شود.

• غار یاغی لوکا:

غار یاغی لوکا دارای شیبی 95 درجه بوده که دهنه بالائی غار 3 متر است و حدود هزار متر از سطح دریا ارتفاع داشته و در شمال غربی رامسر واقع است.

• غار بام بامه:

این غار در جنوب هتل و جنوب غربی محله رمک در میان جنگل‌های پوشیده از درختان کهنسال در فاصله 200 متری دامنه کوه قلعه بند قرار گرفته است.

دهانه آن به شکل مثلث بوده و حدود 40 متر عمق دارد و احتمالا در گذشته محل اختفای اشیای با ارزش و عتیقه بوده است. غار بام بامه دیدنی، ترسناک و از عجایب رامسر محسوب می‌شود.

• غار شب پره چال:

این غار به علت وجود شب پره (خفاش) فراوان و آویزان در داخلش به این نام معرف شده است.

جنگل دالخانی:

7 کیلومتر بعد از مسیر رامسر - تنکابن و بعد از سه‌راهی جنت رودبار  در مسیر ارتباطی و آسفالته، جنت رودبار در کنار جاده قرار دارد که برای احداث پارک جنگلی در نظر گرفته شده و به عنوان یک تفرجگاه مهم شهر رامسر مورد استفاده گردشگران قرار می‌گیرد.

آبشارهای رامسر:

رامسر به علت داشتن کوه‌های پربرف، ریزش باران‌های فراوان در آن و قرار داشتن در منطقه پر آب ایران، از چندین آبشار زیبا و دیدنی با چشم انداز‌های طبیعی برخوردار است.

• آبشار ازارک در منطقه سنگ پشته
• آبشار هیسیان در منطقه جنت رودبار
• آبشار چاردر در منطقه جنت رودبار
• آبشار خشکا در منطقه هریس
• آبشار لج و میج در منطقه اشکور رامسر
• آبشار ریزش براز در منطقه جنت رودبار
  آبشار راشمه دره در جواهر ده
• احسینه در منطقه جنت رودبار (بلندترین آبشار منطقه)

هتل قدیم رامسر:

هتل قدیم رامسر با معماری بسیار زیبا در مرکز شهر در دامنه کوه‌های مشجر و فضای سبز با محوطه‌سازی چشم نواز واقع شده  و در 1312 سال ‪ ساخته شده است.

زیربنای این هتل حدود 5 هزار متر مربع در 3 طبقه است و به لحاظ نوع معماری، زیبایی، موقعیت مکانی و تجهیزات یکی از مشهورترین هتل‌های خاورمیانه به شمار می‌رود.

آب‌های گرم معدنی رامسر:

بخش‌های گسترده‌ای از مرکز شهر رامسر از آب‌های گرم معدنی با خاصیت‌های طبی و درمانی برخوردار است که گردشگران از این آ‌ب‌ها بهره‌مند می‌شوند.

وجود این آب گرم‌ها در نزدیکی ساحل دریا ویژگی منحصر به‌فردی به رامسر بخشیده‌ است.

در شهرهای کتالم و سادات محله نیز چند وان و استخر آب گرم معدنی وجود دارد که برای درمان بیماریهای پوستی، رماتیسم و دردهای عصبی و عضلانی سودمند است.

سادات محله در فاصله 5 کیلومتری رامسر قرار دارد که زمانی معاف محله نام داشت و سپس به سید محله تغییر یافت و در چند دهه اخیر مبدل به سادات محله شد. این شهر به داشتن چشمه‌های آب گرم معدنی مشهور است.

کوه‌های رامسر:

رامسر در منطقه‌ای واقع است که دارای کوهستان‌های زیبای بسیار می‌باشد.

مهمترین کوه‌های رامسر عبارتند از :

• سماموس کوه که با ارتفاعی بیش از 3600 متر بلندترین کوه رامسر می‌باشد و در تمام فصول سال پوشیده از برف است
• شیطان کوه که در فصل گرم سال، پر از گل و گیاه بوده و بسیار زیباست
• زرود کوه که بیش از 3 هزار متر ارتفاع دارد
• کوه زرین پشت که جنگل بابران در آن قرار دارد و شبیه به زین اسب بوده و بسیار زیباست

• کوه بن کوه معروف به سرخ تله که در تابستان بسیار سرسبز و دیدنی است
• کوه سه براره که در تابستان بسیار سرسبز و محل چرای دام اهالی است
• سیاه کند کوه که دارای مراتع سرسبز در تابستان است
• دیلمان کوه که در جنوب غربی رامسر واقع بوده و بیش از سه هزار متر ارتفاع داشته و در تابستان بسیار سرسبز است
• بزابن کوه با ارتفاعی بیش از 3300متر که در تابستان به علت سرسبزی زیاد مورد استفاده و چرای احشام قرار می‌گیرد
• لپاسر کوه که بیش از 3200متر ارتفاع دارد و در اواخر بهار پس از ذوب برفها پر از گل و گیاه وحشی شده و بسیار دیدنی است
• وژک کوه که در آن آثار باستانی فراوانی موجود بوده و هست
• خشچال کوه که بیش از سه هزار متر از سطح دریا ارتفاع داشته و در اواخر بهار و تابستان بسیار دیدنی و سرسبز است

رودهای رامسر:

اکثر رودهای رامسر فصلی بوده و در فصول پر باران، دچار طغیان شده و تبدیل به رودی سرکش می‌شوند.

رودهای رامسر پس از گذشتن مسافت کمی به دریای خزر وارد می‌شوند که عبارتند از:

• صفا رود که بسیار سرکش و وحشی است در هر دسته چند شاخه شده که شامل: رودخانه زکی محله، رودخانه لاکش محله، رودخانه فتوک محله، رودخانه رضی محله، رودخانه نارنج بن
• ترک رود
• نسارود
• چالکرود
• سرخانی رود
• چالدره رود
• پلنگ رود
• نمک آبرود
• رمک رود
• شوراب سررود
• برشی رود
• میان حاله رود

گرسماسر(بهشتی در آسمان):

در مسیر رامسر به کتالم، مسیری آسفالته، جنگلی و زیبا وجود دارد که امتداد آن به زیباترین و باشکوه‌ترین ییلاق واقع در رامسر می‌رسد و نام آن گرسماسر است.

گرسماسر قدمتی تاریخی دارد و در مسیر عبور کوهنوردانی است که جهت استفاده از مناظر طبیعی و زیبای لپاسر به قله 3600متری و پر برف با شکارهای نایاب سماموس راهی می‌شوند.

قلعه تاریخی گرسماسر با قدمتی بیش از 10 قرن در مجاورت این روستای باصفا قرار دارد.

موزه تماشاگه خزر:

این عمارت به کاخ مرمر معروف بوده و در سال 1316در میان باغی به مساحت 60 هزار متر که مساحت کاخ حدود 600 متر می‌باشد با شیوه معماری اروپایی بنا گردیده است.

در داخل کاخ گچبری‌های زیبا، سقف بسیار دیدنی با 4 ستون سنگی بزرگ خوش‌تراش، ببر سنگی، مجسمه‌های برنزی و مرمری، تابلوهای نقاشی عتیقه، فرش‌های نفیس، کریستال، منبتکاری‌های استادانه و آثار منحصر به فرد هنرمندان بزرگ ایران و جهان جهت بازدید عموم به نمایش گذاشته شده است.

در این باغ اولین نهال‌های مرکبات اصلاح شده و گونه‌های گیاهی متفاوت و نایاب خارجی کاشته شده که این موزه را به یکی از باغ‌های منحصر به فرد ایران از نظر تنوع گونه‌های گیاهی تبدیل شده است.

تله کابین رامسر:

تله کابین رامسر به عنوان بزرگترین تله کابین کشور از کنار ساحل خزر تا ارتفاعات جنگلی با 40 کابین به طول 2 کیلومتر امتداد دارد و توسط بخش خصوصی ایجاد شده است.

تله کابین رامسر تنها تله کابین  ر خاورمیانه است که ساحل دریا را به ارتفاعات جنگلی متصل می‌کند.

این تله کابین که به واحدهای پذیرایی و اماکن تفریحی- گردشگری مجهز است با ظرفیت50 کابین ظرفیت حمل450 نفر در ساعت را دارد.

تله کابین رامسر در 5 کیلومتری غرب رامسر و 300 متری شهر چابکسر قرار دارد.

پلاژ های رامسر:

به علت نزدیکی دریا به شهر ، پلاژهای شهر رامسر نقش عمده‌ای در جذب توریسم ایفا می‌کنند.

پلاژهای رامسر عبارتند از:

• پلاژ لیدو:
  مکانی دنج و خانوادگی با آلاچیقی در دریا که در منطقه ساحلی لیدو واقع است. رستوران قهوه‌خانه و چند فروشگاه صنایع دستی و غذایی نیز در آن وجود دارد.

• پلاژ توسکا سرا:
  این پلاژ نام خود را از رستوران و استخر توسکاسرا گرفته و دارای رستوران، فروشگاه صنایع دستی و حیوانات تاکسیدرمی شده، کتاب فروشی، قایق سواری، شهر بازی، سالن تیراندازی و محل شنا است.
• پلاژ شهرداری:
  این پلاژ در انتهای خیابان 20 متری و در منطقه‌ای زیبا با فضاسازی جدید واقع شده و دارای صنایع دستی، فروشگاه‌های مواد غذایی، قهوه خانه و رستوران است.

جاذبه های گردشگری نوشهر

نوشهر در گذشته به نامهای خاچک حبیب آباد و ده نو خوانده میشد و سپس با احداث تاسیسات بندری در سال 1318ه.ش به نوشهر تغییر نام یافت. این شهرستان درای دو بخش مرکزی و کجور است. کجور از مناطق مهم باستانی و مرکز رویان و پایتخت رستمدار بوده است.
جاذبه های گردشگری
بناهای تاریخی: ظلع شمالی خیابان فردوسی مرکز شهر نوشهر: (بنای تاریخی) آسفالت
امام زاده محمد: نوشهر روستای تازه آباد کلیومتر 2بلوار شهید خیریان: (زائر سرا) آسفالت (ثبت:3659)
امام زاده سید علی کیا سلطان خیرود:نوشهر روستای سید علی کیا سلطان.کلیومتر 10نوشهر به نور: (زائر سرا) آسفالت (ثبت:1415)
خضر نبی: نوشهر روستای نیمور کجور با فاصله 70 کلیومتر از نوشهر: (طبیعی) شوسه وخاکی
پارک نوید: مرکز شهر:(طبیعی)آسفالت
امام زاده نبی علوی کلا:نوشهر روستای علوی کلا کلیومتر 35 نوشهر به نور: (زائر سرا)آسفالت
امام زاده طاهر و مطهر هزار خال: کجور کیلومتر 65 روستای هزار خال: (بنای تاریخی) آسفالت (ثبت:1672)
امام زاده دبیر صالحانی: کجور کیلومتر 75 روستای دبیر صالحانی: (بنای تاریخی). آسفالت
امام زاده سرو الدین: حسن آباد  کلیومتر 20 نوشهر به کجور: (بنای تاریخی) آسفالت
ساختمان نیروی انتظامی نوشهر :مرکز شهر: (بنای تاریخی) آسفالت
خرابه شهر کجور: نوشهر روستای کجور کیلومتر 70 نوشهر  (بنای تاریخی) آسفالت
سوته قلعه کجور:  نوشهر روستای کجور کیلومتر 70 نوشهر به کجور (بنای تاریخی) آسفالت
روستای کندلوس: نوشهر روستای کندلوس کیلومتر 60 از نوشهر: (اقامتی پذیرایی کمپینگ گیاهان داروئی) آسفالت
پل دو آب نوشهر روستای حسن آباد کیلومتر 25 نوشهر به کجور (بنای تاریخی) آسفالت
دیو چشمه: نوشهرروستای آستان کرود با فاصله 50 کلیومتری از نوشهر: (اثر طبیعی) آسفالت
جنگل زربین دو آب: نوشهر روستای حسن آباد با فاصله 25 کیلومتری از نوشهر (اثرطبیعی) آسفالت
باغ اکولوژی: نوشهر مرکز شهر (اثر طبیعی) آسفالت
ایستگاه قایقرانی خیرود: نوشهر جنب رستوران حسن چالوسی با فاصله 10 کیلونتری از نوشهر(قایقرانی) آسفالت
پارک نگین: نوشهر میدان کپور چال با فاصله 7کیلومتری از نوشهر (ورزشی.طیعی) آسفالت
کارتینگ دانیال: نوشهر جنب اردوگاه افسران با فاصله یک کیلومتری از نوشهر(ورزشی)آسفالت
غارچلک: نوشهر جنب کاخ ریاست جمهوری با فاصله 15 کیلومتری از نوشهر (طبیعی) شوسه و خاکی (ثبت: 8785)
جاده معدن:چالوس کمربندی جاده معدن با فاصله 5کیلومتر از نوشهر (طبیعی) شوسه  و خاکی
سایت بند پی: نوشهر روستای بند پی با فاصله 10کیلومتری از نوشهر: (طبیعی) شوسه و خاکی
بندر نوشهر: مرکز شهر: (اسکله) آسفالت
پرواز کایت: نوشهر جنب فرودگاه مرکز شهر (هواپیمای تک نفره دو نفره و کایت) آسفالت
پارک های جنگلی( مناطق نمونه گردشگری)
پارک سی سنگان محمد تقی سلطانی. نوشهر سی سنگان با فاصله 30 کیلومتری از مرکز شهر: (اقامتی . پذیرایی آلاچیق طرح دریا)
سد خاکی صلاح الدین کلا: نوشهر صلاح الدین کلا با فاصله 33کیلومتر از مرکز شهر (پذیرایی. آلاچیق. قایقرانی)
محور تاریخی لاشک پول: نوشهر. منطقه کجور. با فاصله 70 کیلومتری از مرکز شهر(اثر تاریخی. مذهبی . طبیعی)
ساحل کورکورسر: نوشهر پلاژ حسینی مرکز شهر: (اقامتی پذیرای شهر بازی طرح دریا)
موسسه تاریخی فرهنگی کندلوس: نوشهر کجور کندلوس با فاصله 60 کیلومتری از مرکز شهر (بافت با ارزش اثر طبیعی تاریخی مذهبی)
موزه ها
موزه کندلوس: نوشهر کجور روستای کندلوسبا فاصله 80 کیلومتری از مرکز شهر: (مردم شناسی. باستان شناسی)                        -3362226                                                  3262229
موزه مردم شناسی : نوشهر روستای کشکسرا جولاده با فاصله 4کیلومتری از مرکز شهر: (مردم شناسی. صنایع دستی)    2123764

جاذبه های گردشگری نور

جاذبه های گردشگری نور

پارک جنگلی نور :

 

درکيلومتر 5 نور به محمودآباد و در شرق نور با مساحت حدود 4000 هکتار از اوايل دهه 50 شمسی مـورد بهره برداری قرار گرفته و از نظر وسعت يکی از بزرگترين پارک های خاور ميانه است . انواع گونه های جنگلی مانند افرا ، ممرز ، توسکا ، انجيلی و ... در آن يافت می شود . رستوران مجهز و زيبا ، آلاچيق های متعدد چوبی پارک های بازی کودکان ، مسجد ، زمين های ورزشی از جمله امکاناتی است که آن را به يکی از تفرجگاههای مهم شمال ايران بدل کرده است . در ابتدای ورودی غربی پارک که از جاده اصلی نور محمودآباد جدا می شود ، سردر زيبای سنگی با ويژگی های معماری و پوشش چوبی ساخته شده که ديدنی است .

ساحل دريا :

طول خط ساحلی در شهر نور حدود 23 کيلومتر می باشد که به دليل دارا بودن ساحل ماسه ای ،کم عمق ، حرارت مطلوب ، آب با املاح پايين ، ساحل سازی مناسب ، ايجاد طرحهای مناطق شنای امن برای خانمها و آقايان وامکانات رفاهی، هر ساله در فصل تابستان مسافران بي شماری را به خود جذب می کند .

آبشار آب پری :

برای رسيدن به آبشار آب پری بايد فاصله 5 کيلومتري شهر نور تا شهر رويان را پيمود ، يک خيابان در وسط شهر کوچک رويان در حاشيه غربی پل و رودخانه به طرف جنوب از مسير اصلی نور به نوشهر جدا می شود که پس از ساخت آسفالت 8 کيلومتری در کنار رودخانه ، کوه و دره جنگلی به آبشار آب پری می رسد ، اين مسير به نام گلندرورد و سوردار معروف است . جريان آب در شيب سنگی 60 درجه کوه منظره زيبايي را ايجاد کرده و دانه های سنگی در پايين جاده به طرف دره و وجود درختان جنگلی در سينه کش آن منظره رويايي را پديد آورده است .

 

شهر بلده :

شهر بلده مرکز بخش ييلاقی و کوهستانی بلده در 145 کيلومتری شهر نور واقع شده است . مسير اصلی دسترسی به آن به صورت آسفالته در کيلومتر 45 جاده هراز و محور ارتباطی آمل به تهران در محلی به نام هردورود بوسيله يک پل به طرف غرب از جاده هراز جدا می شود و پس از طی يک مسافت 55 کيلومتری به شهر بلده می رسد. جاده در تمام طول مسير از آبادی های خوش آب و هوا عبور می کند و در ادامه پس از عبور از بلده و با مسافت 55 کيلومتر در محل پل زنگوله به جاده کندوان وصل می شود . اين شهر از لحاظ آب وهوا، مناظر طبيعی ، چشمه ها و آبشار در فصل تابستان پذيرای گردشگران زيادی است .

يوش و زادگاه نيما يوشيج :

يوش در فاصله 5 کيلومتری غرب بلده و در مسيري است كه منتهی به جاده کندوانمي شود. علاوه بر جذابيت های طبيعی، زادگاه نيما يوشيج شاعر معروف و نوپرداز معاصردر آنجا قرار دارد و همواره مورد استقبال ادب دوستان جهان است . خانه نيما که آرامگاه وی نيز می باشد از بناهای متعلق به اواخر دوره صفويه است که با ويژگي های سنتی منطقه کوهستانی نور ساخته شده و با پلان مربع شکل دارای يک حياط مرکزی و اتاق های متعدد در اطراف حياط مي باشد. عناصر تزئينی آن شامل آجرکاری ، گچ بری ، رنگ کاری ، خراطی ، ارسی های زيبا و آينه کاری است كه آثار مهم کشور می باشد .

فيل سنگی :

در مرکز روستای لاويج قطعه سنگ بزرگی وجود دارد که براثر عوامل و فرسايش طبيعی به شکل فيل نشسته بر زمين خودنمايی می کند که مسافران اين روستای خوش آب و هوا از اين منظره طبيعی و منحصر به فرد نيز ديدن می کنند . البته بعد از گذر از آب گرم لاويج با حداقل ده دقيقه پياده روی می توانيد از فيل سنگی هم ديدن نماييد.

بقعه آقاشاه بالو زاهد :

اين بقعه در 3کيلومتری شرق چمستان واقع شده است . شهر چمستان در 15 کيلومتری شرق نور قرار دارد و مسير آسفالته آن از داخل شهر نور آغاز و پس از عبور از مسيری زيبا به چمستان رسيده وپس از طي 15 کيلومتر به شهر چمستان ختم می گردد . بقعه مذکور در ضلع شمالی و مجاور با جاده قرار دارد .

آقا شاه بالو از عرفای اواخر قرن 7 و اوايل قرن 8 هجری قمری و مرشد شيخ حسن جوری چهره اصلی نهضت سربداران خراسان در عهد حکومت مغولان است . بنای آجری با گنبدی مخروطی و تزئينات کاشيکاری بر روی مرقد آقا شيخ بالو زاهد ساخته شده که از آثار مهم تاريخی مازندران به شمار می رود .

آب گرم معدنی لاويج :

روستای ييلاقی لاويج در25کيلومتری جنوب چمستان در ميان دره های جنگلی و زيبای البرز قرار دارد . در کيلومتر 3 چمستان به نور يک مسير زيبای آسفالته به طرف جنوب از جاده اصلی منشعب می شود که با عبور از پارک جنگلی کشپل به لاويج ختم می شود . آب های گرم لاويج به دليل خواص بالای درمانی برای دردهای استخوان و مفاصل و بيماری های پوستی همواره گردشگران فراوانی را در تمام فصول سال به خود اختصاص داده است ، امکاناتی مناسب نيز در آن منطقه برای اقامت و استفاده از آب معدنی ايجاد شده است. جاده چمستان به لاويج از پارک کشپل می گذرد و از ميان جنگل عبور می کند به همين دليل فضای دلپذيری را برای گردشگران فراهم مي سازد .

پارک جنگلی کشپل :

در ابتدای جاده آسفالتي لاويج در محور چمستان به آمل قرار دارد ، حاشيه زيبای ساحل رودخانه لاويج رود ، وجود چشمه های پرآب با زلالي ويژه ، امکانات نسبی اقامت و پارک بازی کودکان اين پارک را به تفريحگاه مردم منطقه و مسافران غير بومی تبديل کرده است .

قلعه پولاد بلده :

بر روی ارتفاعات شمالی مشرف بر شهر بلده يک قلعه عظيم به چشم می خورد که از معروفترين و بزرگترين قلعه های به جای مانده در شمال ايران است . اين قلعه تا اوايل دوره صفويه داير و مسکوني بوده و مرکز يکی از مقتدرترين قدرتهای محلی آن روز ايران محسوب مي شد.

بقعه سلطان احمد بلده :

در داخل شهر بلده در دامنه کوه واقع شده و دومين بنای مرتفع شهرستان نور است گنبد آن مخروطی و مصالح آن از آجر و روکش گچ می باشد. در حد فاصل گنبد و بدنه نيز نورگيرهايی تعبيه شده و طاق نماهايی نيز اطراف آن را تزيين کرده اند . گنبد از داخل با مرکب سياه زينت يافته و گچ بری های زيبايي نيز در آن ديده می شود و در دو قسمت آن نقش شيری را کشيده اند که ماری به دور کمر آنها حلقه زده است . کتيبه ای به خط کوفی وجود دارد که دوبار نام حضرت محمد ( ص ) و حضرت علی ( ع ) را نقش کرده اند . کتيبه چوبی روی صندوق نام شيخ احمد نوری و تاريخ 1102 هجری قمری را دارد .

جاذبه های گردشگری بابلسر

بر اساس اطلاعات ماخوذه از سازمان میراث فرهنگی استان مازندران اغلب آثار تاریخ  موجود در پهنه روستایی شهرستان بابلسر را تپه های باستانی تشكیل می دهند و در مقابل آثار تاریخی موجود در شهر بابلسر بیشتر مربوط به ساختمانهای تاریخی است. شایان ذكر است كه آثار فهرست شده توسط این سازمان غالباٌ از آثار ثبت شده می باشد.

جاذبه های تاریخی و باستانی ، زیارتی

 

بقعه تاریخی امامزاده ابراهیم

     این بنا در قرن نهم هجری در مركز شهر بابلسر ساخته شده و از مهمترین آثاری است كه بواسطه آن می توان به قدمت تاریخی شهر پی برد. به اعتقاد قدما سر امامزاده بن موسی بن كاظم برادر امام رضا در آنجا مدفون است. بنای امامزاده  دارای چهار در منقوش می باشد. روی درهای آن 3 تاریخ 858.857.841 هجری قمری حك شده است.
     مصالح عمده آن آجر ، ملاط و ساروج و كاشی بوده و گنبد هرمی شكل آن عظمتی خاص دارد. بنای تاریخی و اصلی این بقعه تخریب شده و به شكل امروزی بازسازی شده است. آثار هنری و باستانی آن دستخوش تغییرات نشده است. این بنا از نظر دارا بودن آثار تاریخی ارزشمند هنری مانند درهای نفیس ، صندوق چوبین و كتیبه های متعدد شهرت دارد.
     اطاف این بقعه را آرامگاه عمومی شهر بابلسر است. این مكان در ایام محرم و خصوصاٌ روز عاشورا از شكوه و استقبال خیل عظیمی از جمعیت برخوردار می شود و تمام محلات شهر و روستاهای نزدیك بابلسر با دسته روی منظم به ساحت آن وارد شده و زیارت می كنند.

بقعه بی بی رقیه

     یكی از زیارتگاههای شهرستان بابلسر بقعه بی بی رقیه در نزدیكی مرقد امامزاده ابراهیم كه بی بی رقیه در آن مدفون است. بی بی رقیه خادم امامزاده ابراهیم بود و یكی از درهای منقوش تاریخی بقعه امامزاده ابراهیم به كوشش او تهیه شده و با خرج خود ، نجاری را ، به حك منقوش این در گماشت و اسم او نیز بر در حك می باشد.
     مگلنف این بقعه را به نام بی بی سكینه می خواند و تاریخ آن را در سال 893 قمری ضبط كرده است. بقعه بی بی رقیه بنایی است هشت ضلعی از آجر كه هرضلع آن طاق نمایی با طاق جناغی است.
     این بنا در جنوب شرقی امامزاده ابراهیم در بابلسر واقع است و از قدیم الایام تا كنون به همراه امامزاده ابراهیم مورد زیارت قرار می گیرد و مورد توجه اهالی است.

مهمانخانه بزرگ (سازمان مركزی دانشگاه مازندان)

     این ساختمان در زمان محمدرضا شاه پهلوی تحت عنوان مهمانخانه بزرگ بابلسر ساخته شده است و از بابلسر در جنب پل معلق اول به فاصله یك كیلومتری دریا در میان باغ و محوطه ای وسیع بصورت با شكوهی كه با بهترین مهمانخانه های اروپا برابری می كرد با اثاثیه و مبلمان  منظره بسیار عالی برای پذیرایی گردشگران آماده بود.
     در سال 1349 بعنوان مركز غیرانتفاعی آموزش ، رشته های اقتصاد ، حسابداری ، امور مالی ، اقتصاد اجتماعی و حقوق معرفی شد و در سال 1354تحت پوشش وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار گرفت. پس از احداث دانشكده هایی در باقرتنگه دانشجویان طی چند مرحله به آنجا انتقال یافتند و در حال حاضر این بنا سازمان مركزی دانشگاه مازندران می باشد.

ساختمان هتل كازينو (بيمارستان شهید رجایی)

     این ساختمان در سال 1329 هجری شمسی تحت عنوان هتل كازینوی بابلسر احداث شد. این بنا در باغ بسیار بزرگی قرار دارد و در باغ استخر بزرگی موجود است كه مورد استفاده قرار می گرفت. این باغ كه در میدان شیلات در انتهای خیابان شریعتی واقع است وسعت زیادی دارد و در جهت شمال تا امتداد ساحل دریا كشیده شد و در جهت مشرق مشرف به بابلرود است .
     هتل كازینو شامل ساختمان كازینو و هتل بنیاد پهلوی بوده و تا قبل از انقلاب حالت كاباره داشته و در سال 1357 این مكان تعطیل و سپس به بیمارستان شهید رجایی تغییر نام داد و در خدمت بیماران سرطانی قرار گرفت كه یكی از مهمترین بیمارستانهای سرطان شناسی كشور بوده و در آن شیمی درمانی و پرتو درمانی انجام می گیرد.
     بیمارستان پرتو درمانی شهبد رجایی كه فقط بخش كوچكی از این بنا را استفاده می كند در اختیار شهرداری بابلسر قرار گرفته است. نوع كاربری آن برای آینده فعلاٌ كاملاٌ مشخص نیست ولی تحت عنوان ایجاد مركز تفریحی _ توریستی این زمین با ارزش تحویل گرفته شده است.

پل معلق اول بابلسر

    این پل فلزی معلق در سال 1313 ، قبل از جنگ جهانی دوم توسط مهندسین و متخصصین آلمانی و سوئدی بر روی بابلرود احداث شد و از مهمترین آثار باستانی و از جاذبه های شهر می باشد كه بر زیبایی بابلرود می افزاید. این پل اولین پل ماشین رو می باشد كه قسمت شرقی و غربی بابلسر را بهم پیوند می دهد و راه ارتباطی بابلسر ، فریدونكنار و در مسیر شاهراه شرقی _ غربی استان می باشد و بسیار پرتردد است.
  طول ان 80 متر ، عرض آن 8 متر و ارتفاع آن 16 متر می باشد.

پل پیاده رو (پل كوچك)

     این پل كوچكترین پل بابلسر است كه در سال 1328 بر روی بابلرود می باشد و از آثار باستانی محسوب می شود. تا چندی پیش قبل از جدا كردن نرده های این پل ، گردشگران از آن تردد می كردند. وسط این پل شكستگی قابل ملاحظه ای دارد به این صورت كه یكی از ستونهای وسط ان در سال 1341 بر اثر به راه آفتادن سیل عظیمی پل كله بست شكسته شده كه بر اثر حمل اب و تصادم پل چوبی سنگین وزن با این پل ، شكستگی و خمیدگی ایجاد شد. اخیراٌ ترك خوردگی در این پل بیشتر شده و ظاهراً خطرناك می باشد. جدیداٌ با احداث پل معلق دوم در كنار این پل رفت و آمد از روی این پل كم شده و از پل جدید تردد می شود.

تپه های باستانی به ثبت رسیده میربازار

     در حوالی میربازار تپه های مربوط به هزاره اول قمری پراكنده اند كه از آثار باستانی محسوب می شود و از خاك تعدادی از این تپه های عریض آثار باستانی از قبیل ظروف گلی ، تكه پاره های آجر و سفالهای منقوش كشف شده است.
  این تپه ها عبارتند از :
       رجب كتی _ احمد كتی _ علیجان كتی _ محمدعلی كتی _ عبداله كتی _ چمازكتی _ عیسی كتی         كتی خردمرد _ قلعه احمدكلا
     همچنین در شرق بابلسر در مسیر بابلسر _ بهنمیر و در اراضی كاله عرب خیل آجرهای قالب بزرگی نظیر آجرهای دوره ساسانی كشف شده است.