آبشار دریوک

آبشارهای لاسم

آبشارهای لاسم آمل-لاریجان E09 52 N48 35 لاسم یکی از جالب ترین ییلاقات منطقه لاریجان است. این منطقه حدود پنج کیلومتر بالاتر از پلور از قسمت شرق جاده هراز جدا می شود و یک مسیر فرعی بیست کیلومتری شما را به لاسم می رساند. ادامه این مسیر به روستای سله بن و جاده فیروزکوه منتهی می شود….

آبشارهای لاسم آمل-لاریجان E09 52 N48 35 لاسم یکی از جالب ترین ییلاقات منطقه لاریجان است. این منطقه حدود پنج کیلومتر بالاتر از پلور از قسمت شرق جاده هراز جدا می شود و یک مسیر فرعی بیست کیلومتری شما را به لاسم می رساند. ادامه این مسیر به روستای سله بن و جاده فیروزکوه منتهی می شود. در این مسیر، طبیعت روستاهای لاسم و وزنا بسیار زیباست. لاسم از آبشارهای متعدد پر شده که از مهمترین آنها، آبشار آب مراد و آبشار انگمار را می توان نام برد. زمین های وسیع و کشتزارهای گندم و جو، لاسم را در بین روستاهای این منطقه متمایز کرده است. چشمه پرآب لاسم هم در کنار تخته سنگی بزرگ بنام تخت شاه، بر زیبایی منطقه افزوده است. رودخانه لاسم به طول ۲۱ کیلومتر از دامنه شمالی کوه قره داغ سرچشمه گرفته و ضمن عبور از کنار روستای لاسم و حرکت به سمت پلور، به رود هراز می ریزد. در ادامه مسیر لاسم و در محدوده روستاهای ارجمند و لزوز نیز آبشارهای فصلی و دایمی بسیاری در دامنه کوه ها و امتداد رودخانه های منطقه دیده می شوند که احتیاج به تفحص بیشتری دارند. قله زیبای میشینه مرگ نیز در این منطقه واقع شده و در مسیر صعود به آن، دره های سنگلاخی و آبشارهای فراوانی گزارش شده است.

از سایت بیابنهای ایران

آبشار شیخ علی خان زیار

آبشار زیار (آب شیخ علی خان): این آبشار در آمل و در روستای زیار قرار دارد.این آبشار نام خود را از رود زیار گرفته است و حدود 40 متر ارتفاع دارد . مناظر سرسبز و کوهستانی و چمنزارهای زیبای اطراف و حواشی آن ، از این آبشار عنصر ممتاز طبیعی – جهانگردی پدید آورده اند.آبشار روان و زیبا که بالای هر صخره و سنگی روانه می شود.

غار دانیال (چاری)

موقعیت :  مازندران، سلمانشهر (متل قو)، روستای دانیال

نوع غار : کشف شده نام (های) غار : دانیال - کرد کوی - گرده کوه - چاری  Dāniāl : نام فارسی غار بصورت لاتین معنی نام (وجه تسمیه) : نام نزدیک ترین روستا به غار  36˚ 39' 6.07" : (N)  عرض جغرافیایی دهانه غار  51˚ 10' 8.46" : (E)  طول جغرافیایی دهانه غار ارتفاع دهانه اصلی از سطح دریا : 160 متر  Garmin GPSMAP 62S : نوع جی پی اس تعداد دهانه غار : 1 دهانه استان : مازندران نزدیکترین شهر : سلمانشهر - متل قو سابق نزدیکترین روستا : دانیال نشانی محل غار : انتهای روستا قبل شیب جاده فرعی دست چپ را داخل شده و تا آخرین ویلا مسیر را ادامه می دهیم. از اینجا از ماشین پیاده شده و از رودخانه ای که در پایین مشاهده می گردد عبور کرده و از سمت چپ رودخانه مسیر رودخانه را تا دومین انشعاب ادامه می دهیم. پس از رسیدن به دومین انشعاب مسیر سمت چپ را به سمت بالا تا زیر دیواره ای سفید رنگ ادامه می دهیم. دهانه غار رو به شمال غربی بوده و درست در زیر این دیواره قرار دارد طول غار : 2158 متر عمق غار : 74.2 متر توضیحاتی درباره نوع غار : دومین غار بزرگ رودخانه ای ایران بعد از غار قوری قلعه پاوه در کرمانشاه می باشد. دمای داخلی آن در طول سال تقریبا یکسان می باشد. جریان رودخانه از ابتدای ورود به غار تا بخش انتهایی وجود دارد که از بهم پیوستن چندین جوی و چشمه بوجود می آید. عمق این جریان در بخشهای مختلف غار متغیر می باشد ولی بطور کلی از یک متر تجاوز نمی کند. البته چندین گذرگاه و بخش در این غار وجود دارد که در هنگام بارندگی عمق آنها بالا آمده و گذر از آنها تقریبا غیر ممکن می شود شرحی از پیمایش و ابزار مورد نیاز : کلاه ایمنی، لباس مناسب (ترجیحا یکسره)، هر نفر 2 عدد هد لامپ + باتری اضافه، چکمه یا کفش مناسب جهت حرکت در آب، دستکش کار. لباس و لباس زیر اضافی + جوراب خشک جهت تعویض بعد از برنامه. پیمایش این غار نیاز به ابزار فنی غارنوردی و حتی علایم رد زنی ندارد. جریان رودخانه بجز در چند قسمت محدود بهترین نشانه جهت پیمایش غار می باشد. جانداران داخل غار : زندگی جانوری آن محدود به پشه، خفاش و آبزیان محدودی از جمله قورباغه و خرچنگ می باشد توصیف سختی غار برای پیمایش : نسبتا ساده در بعضی مواقع درگیری با سنگ توضیحات دیگر : آب داخل غار از چند چشمه كوچك كه از شعب مختلف آن سرچشمه مي‌گيرد تامين مي‌شود و كاملا زلال و از نظر محلولات داراي درصد پاييني بوده و آن را قابل شرب مي‌كند. دماي هواي داخل غار حدود 23 درجه سانتيگراد و دماي آب چيزي در حدود 17 درجه است كه اين دما در تمامي طول سال تقريبا ثابت است كه همين ثابت بودن اجازه مي‌دهد اين غار در تمامي فصول سال حتي فصل زمستان قابل ديدار باشد اما توصيه مي‌شود براي تماشاي اين غار از فصول گرم به دليل بالا بودن دما در خارج از غار و خيس بودن كل لباسها استفاده شود. زمان لازم براي پیمایش كامل غار براي يك تيم كوچك و سريع سه‌ و‌ نيم ساعت و براي يك تيم متوسط بين پنج تا هفت ساعت است.

معرفی شهرستان آمل

آمل{{Amol-Amul-Amel}} یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران در شمال ایران،استان مازندران است که مرکز شهرستان است.آمل از شهرهای قدیمی و فلاتی ایران است که پیشینه آن به دوره قبل از اسلام می رسد.این شهر به بام ایران،و شهر عرفا و فیلسوفان،و شهر هزار سنگر و اولین شهرعلویان معروف است.واژه آمل، حرف « آ » در زبان ایرانیان قدیم کاربرد «ضد » داشته و « مُل » به معنی مرگ و « آمل » ترکیبی از ضد مرگ مانند امرداد و مرداد است . آمل به معنی بی مرگ است یعنی تو را مرگ مباد.

جمعیت و موقعیت

آمل با ۱۹۷٬۴۷۰ نفر جمعیت در جلگه مازندران و در دوسوی رود هراز با ارتفاع ۷۶ متر از سطح دریا در ۵۲ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری مرکز استان، ۱۸ کیلومتری جنوب دریای مازندران و ۶ کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد.

مردممردم آمل از نژاد اصیل آریایی ها هستند که در اولین ورود خود به آمل آمده اند، مردم آمل به طور عمده فارسی و مازندرانی از ساکنان استان مازندران و استانهای همجوار می باشند. البته بعضی از بزرگان بهائی وعلویان از کشورهای خارجه در این شهر زندگی میکنند.

زبانبعد از اسلام زبان و خط پهلوی در مازندران بیشتر از سایر مناطق ایران متداول بوده است.زبان طبرستانی کمتر از زبان های دیگر تحت تاثیر زبانهای بیگانه قرار گرفته است.زبان مردم آمل فارسی و طبری و به لهجه آملی می باشد.

گاهشمار
آمل و مازندران دارای تقویم مستقل هستند که آن تقویم تبری است.علاوه بر ماههای رسمی از ماه تبری استفاده می کنند که در زمان یزدگرد آغاز شده است.

دین

اسلام دین نخست شهر محسوب می شود و این شهر اولین مرکز حکومت دین شیعه دوازده امامی بوده است،آمل تنها شهری در ایران بوده است که در وصیت نامه خصوصی سید روح الله خمینی آمده است.

آب و هوا

آب و هوای آمل بسیار مطبوع و سبک و هوای شمالی است و در کنار هراز رود ،رودخانهٔ هراز قرار گرفته، و از مراکزگردشگری فرهنگی و اقتصادی ایران محسوب می شود؛ و آب هوای آمل در تابستان‌ها گرم و مرطوب و در زمستانها ملايم. حداکثر ريزش باران در ماه آذر و حداقل آن نيز در ماه تير است.

وجه تسمیه

از روزگاران کهن تا به امروز این نام ها بر روی آمل نهاده شده است:اکیان،آماردها،همرو،آم� �ردیان،آمردها،علویان،آمرد� �ایالت طبرستان،هفت شهر،آمله، آمل(به ترتیب نیست).آمل در دو دوره در زمان اشکانیان و علویان پایتخت ایران بوده است.و در زمانمرعشیان و هشت دوره حکومت های ایرانی پایتخت طبرستان بوده است.بنابر تحقيقات باستان‌شناسان و مورخان در سده‌هاي پيش از ميلاد، اقوام گوناگوني در ساحل جنوبي درياي خزر از جمله قوم مارد يا آمارْد است.در کاتب آمده آمل به لغت آهوش است و هوش قباله های کهن (مل و مرگ) و بدین کنایت است از انکه ((ترا مرگ هرگز مباد))

در مورد وجه تسمیه شهر قدیمی آمل نظریات زیادی گفته شده که بیشتر آن ها بر این اعتقاد هستن که نام اولین گروه از قوم آریای ها که اقوام ساکن کرانه جنوبی دریای مازندران آمارد بوده‌است. نام شهر آمل دگرگون‌شده نام آمارد دانسته‌اند.و بعضی ها بر این اعتقاد هستند که آمل از کلمه اسک گرفته شد است که در آن زمان اشکانیان روستای فعلی اسک را پایتخت اقلیمی خود کرده اند.
واژه آمل که گونه دیگر آن آموی است، احتمالا از قبیله باستانی (آ)مردها یا (آ)ماردها گرفته شده‌است. مورخان باستانی غربی نام این قبیله را مردی mardui یا آمردی Amardoi آورده‌اند. آماردها قومی نیرومند و جنگجو بوده‌اند و ناحیه فعلی آمل را به عنوان مرکز خود انتخاب نموده و نام خود را بر نهادند و بعدها واژه «آماردها» به سبب کثرت تلفظ به آملد، آمرد و آمل بدل شد.از نمونه هاي ديگر جنک آوري آماردان ، مبارزه سه ساله اين قوم با فرهاد اول اشک پنجم است که سرانجام منجر به شکست آماردان و تبعيد آنان گرديد. نیز وجه تسمیه این شهر به سبب بنیانگزارش "آمله" نیز می‌تواند باشد، چنانکه در تاریخ طبرستان و تاریخ کهن آمده است این است که اشتاد رستاق صاحب دختری زیبا می شود و این دختر به خواب پادشاه بلخ کهن می آید و پادشاه بلخ دستور می دهد تا این دختر جوان را پیدا کنند و بابت این امر جایزه خوبی دریافت کنند که این امر محقق نشد و خود پادشاه بلخ به ایران می آید و بعد از جست جو زیاد این دختر زیبا را در دهستان اهلم که در قدیم بندرگاه تجاری شمال ایران بود پیدا میکند و با شکوه مقام والا به بلخ می برد و بعد آن پادشاه بلخ گفت ای دختر شاد باش و خواسته خویش را بیان کن و او گفت در ولایت ما آبی است که هزهز رودخانه فعلی هراز نام دارد و خوب است به دستور شما شهری در آنجا احداث شود که به دستور شاه در آن جا شهری آباد و با کاخ ها و قصر ها و خانقاه ساختند و کناره آن را خندق کندند تا از دشمن آسیب پذیر نباشد و این شهر به نام زن پادشاه شهر کهن بلخ '''آمله''' گرفته شد که معنی آن این است یعنی تو را مرگ مباد.شهر آمل دارای چهار دروازه به نام های دروازه گیل ،دروازه گرگان،دروازه کوهستان، و دروازه دریا و قلمرو بود.و نظریه دیگر این است که اردشیر بزرگ می گوید هزاران سال ، پيش از آمدن آرياهای ايرانی به فلات ايران چندين گروه مردمان بومي که چهار گروه آن مشهورترند در اين فلات جاي داشتند که چگونگي دوره هاي پيشين آن چندان روشن نيست . نام يکي از اين چهار گروه مردم بومي فلات ايران مرد بود ، نام گروه مرد در نوشته ها « مارد » يا « آمارد » آمده که به زبان ايران و بومي مرد و آيمرد است و واژه هاي آمرت زبان کهنسال ارامنه و مردي ، آي مردي ، جوانمرد ، جوانمردي ، گله و گيله مرد که امروزه در سراسر مازندران و گيلان گويا است از نام باستاني اين گروه سرچشمه مي گيرد . رابينو معتقد است در ميان اقوام تاريخي مازندران يکي تيپرها بودند که در کوههاي شمالي سمنان اقامت داشتند ، آمردها که شهر آمل آمرد همان آمل است چنانکه پرد همان پل مي باشد به اسم آنها ناميده شد.

در گفتارها

پیرنیا می نویسد : « وقتی آریایی ها به فلات ایران آمدند ، مردمانی یافتند که زشت و از حیث نژاد و عادت و اخلاق و مذهب پست تر از آنان بودند . آریایی ها مردم بومی از « دیو » یا « تور » نامیدند. علاوه بر این در مازندران آثاری بدست آمده که خیلی قدیمی است ودلالت بر صحت این استنباط می نماید . رفتار آریایی ها با این مردم بومی مانند رفتار غالب با مغلوب بود ، بخصوص که آریانها آنها را از خود پست تر می دانستند ، بنابراین در ابتدا هیچ حقی برای آنها قائل نبودند . » منطقه جبل امل و اموی از نام آمل گرفته شده است.
اردشیر برزگر می نویسد : « هزاران سال ، پیش از آمدن آریاهای ایرانی به فلات ایران چندین گروه مردمان بومی که چهار گروه آن مشهورترند در این فلات جای داشتند که چگونگی دوره های پیشین آن چندان روشن نیست . نام یکی از این چهار گروه مردم بومی فلات ایران مرد بود ، نام گروه مرد در نوشته ها « مارد » یا « آمارد » آمده که به زبان ایران و بومی مرد و آیمرد است و واژه های آمرت زبان کهنسال ارامنه و مردی ، آی مردی ، جوانمرد ، جوانمردی ، گله و گیله مرد که امروزه در سراسر مازندران و گیلان گویا است از نام باستانی این گروه سرچشمه می گیرد . رابینو معتقد است در میان اقوام تاریخی مازندران یکی تیپرها بودند که در کوههای شمالی سمنان اقامت داشتند ، آمردها که شهر آمل ( آمرد همان آمل است چنانکه پرد همان پل می باشد ) به اسم آنها نامیده شد. »
یحیی ذکاء در « کاروند کسروی » آورده است :
آما ، آماردان یا ماردان ، در زمان لشکر کشی اسکندر ماکدونی به ایران ، این تیره در مازندران نشیمن می داشتند و آن هنگام هنوز تپوران به آنجا نیامده بودند ، ولی سپس چنانکه از گفته های استرابون پیداست در آذربایجان و ارمنستان و پارس و دیگر جاها پراکنده شدند .
آمل ، شهر شناخته و کهن مازندران که اکنون نیز هست ، گذشته از آنکه تاریخ بودن ماردان را در مازندران نشان می دهد؛ از راه زبان شناسی هم این واژه جزء دیگر شده آمارد نیست زیرا یکی از قاعده ها زبان شناسی عوض شدن «ر » و « د » به « ل » ، دیگری عوض شدن « ا » به «و » و دیگری افتادن « و» و بازماندن پیش در جای آن می باشد ، چنانکه از روی این قاعده واژه های « پارد » و
« وارد » و « سارد » کهن « پل » و « گل » و « سال » گردیده ، آمار نیز از روی آنها آمل شده ....
اردشیر برزگر می نویسد : « پاره ای از ایران شناسان را گمان این است که این دسته « آمرد » از لاهیجان کنونی تا حوالی بابل امروزه جای داشتند و همین دانشمندان را اندیشه بر این است که شهر آمل پایتخت باستانی آنان ، نخست به نام این گروه « آمرد » بود . رفته رفته آملد و آمل برگردانیده شده است و امروزه نام آمل هم در میان توده مازندران AML است نه AMOL » .
وی مرزهای سکونت این قوم را چنین توضیح می دهد : « مرزهای چهارگونه سرزمین مردها بدینگون بود ، از خاور به مرز ورگانا ، هیرگانا گرگان و قسمتی به پارت خراسان، از شمال به دریاچه دراکسپین ( کاسپین ، کاسو ، کازاک یا قزاق ) و از باخترن تا آن دست لنکران ( قفقاز ) و از جنوب خاوری به کومیسین ( قومس یا دامغان ) و از جنوب رکا ( رک یا ری ) و جنوب باختری به کسپین
( قوزوین ) و سرزمین مدی چسبندگی داشت . »
وی در جای دیگر می نویسد :
« در حدود سه هراز سال پیش از میلاد انبوهی از مردم هند و اروپایی در مسیر مهاجرت خود به سمت هندوکش و دسته ای به سوی فلات ایران سرازیر و چون از خاک ورگانا « گرگان » گذشتند وبه سرزمین مردها رسیدند ، منطقه را سبز و خرم یافته ، رحل اقامت افکندند ؛ آنان میزبانان را دوا، بربر و تور نامیدند . » در این مختصر مجال نقد و بررسی موارد مذکور نیست . عقب مانده بودن تپورها و آماردها نسبت به آریایی های مهاجر و یا القاب دوا، تور و بربر ، هم از نظر زبانشناسی و هم از نظر تاریخی جای تامل و نقد دارد.
پورداود نوشته است : « آمیانوس Ammianus در حدود سال 360 میلادی کتاب خود را نوشت
] وی [ و چند تن دیگر در طی جغرافیا و تاریخ روزگار هخامنشی و اسکندر و سلوکیه و اشکانی و ساسانی از قومی به نام مردوی Mardoi یا آمردی Amardoi یاد می کنند که در سواحل دریای خزر می زیستند و تیره ای از همین مردم در آسیای مرکزی ، نزدیکی مرو رود جیحون ( آمویه ) بسر می بردند .»
او در ادامه می نویسد : « نام شهر آمل یادگاری است از همین قوم که نام خود را به این سرزمین داده اند . »
اردشیر برزگر معتقد است « در دوره اشکانیان ، مردها با اشک پنجم ( فرهاد یکم ) جنگیدند و پس از سه سال مبارزه شکست خوردند و بسیار به قتل رسیدند . وی آنها را به آنسوی خراسان کوچانیده و اینها به یادگار آمل در آنجا شهری ساختند به نام آمل که ابن خردابه در المسالک و مقدسی در احسن التقاسیم و ابن العبری در مختصر الدول وجود شهری به نام آمل را در بخش غربی جیحون تائید کرده اند. »
نصراله هومند در جزوه آشنای مختصری با شهر آمل با این نظر مخالف است و می نویسد : « تز میان همین اقوام مهاجر آریائی ( آزادگان ) شاخه ای دیگر با نام آموهائی برای بدست آوردن سرزمینی بزرگ و آباد از سرزمین اصلی خود مهاجرت نموده و در کناره رود هراز ( هرهز ) آرام یافتند. چنانکه این قوم توانستند در کنار ( ه ) غربی همین رود شهری را بنا کنند و نام قبیله و قوم هود را بر آن شهر بنهند . با گذشت زمان به گونه های : آموری ، آمو ، آمل بدل شد.»
و سرانجام نتیجه می گیرد :« منظور از این همه اشارات و یادآوری ها این بود که « آموئی ها » مردمان اولیه سرزمین آمل و اطراف از سمت غرب به شرق مهاجرت نکردند بلکه از شرق دریای خزر به مازندران ( تبرستان ) مهاجرت نموده ساکن شدند و... واژه هایی مانند آمارد ، آملد ، امرته را نمی توان ریشه لغوی شهر آمل به حساب آورد در صورتی که با اندکی دقت و توجه می توان
( ریشه واژه آمل را به اینگونه بدست آورد : آمل – آمو – آموی- آمویه . » )
پور داود نوشت : « از آنچه گذشت پیداست در پارینه نام مردمی که در آن ساما می زیستند امرد Amarda خوانده می شد و نام آمل در مازندران یادگاریست از آن دوران . »
هرودوت در کتاب تواریخ در توضیح عایدات داریوش از ممالک و اقوام زیر نفوذ ، از اقوام تیبارینها ، ماکروینها ، موزیکانها و مارد ( آمرد ) ها نام برده است .
پیرنیا معتقد است پس از آمدن آریانها به فلات ایران ( قسمت شمالی فلات ) و زندگی در این منطقه و پی بردن به مشکلت و خطرات یک زندگی طبیعی و ضرورت همزیستی ، اختلاط نژادی آنها با بومی ( آماردان ) آغاز شد . چنانچه از ظواهر و مستندات و مدارک موجود برمی آید آماردها اقوامی مبارزه و جنگجو بودند ، از بارزترین شواهد این مدعا نبرد این قوم با سپاه اسکندر مقدونی است . آورده اند پس از ورود اسکندر به قسمت شرقی مازندران فعلی تنها قومی که نماینده ای در جهت تقدیم تحف و پیشکش و پذیرفتن استیلای اسکندر به نزد وی نفرستاد آماردها بودند .
برزگر در این باره می نویسد : « ماردها ( مردها ) به اسکندر سرفرود نیاورده و نمیانده نزدش نفرستادند . اسکندر گفت « خیلی غریب است که یک مشت مردها نمی خواهند مرا فاتح خوانند » سپس ورزیده ترین سپاه خود را به سوی آمل راند و فرهاد ( ساتراپ) را نیز با خود برد »
از بررسی اسناد و مدارک باقیمانده چنین بر می آید که جنگ با اقوام جنگجوی آماردها در جنگلهای ابنوه برای اسکندر و سپاهیانش بسیار مشکل و طاقت فرسا بود ، آشنایی این قوم با شیوه های جنگ و گریز در جنگل و زندگی در آن و خو گرفتن آنان با شرایط خاص زندگی و نیز جنگ در جنگلهای انبوه ، کار فتح را مشکل کرد و پیشروی سپاه فاتح اسکندر در جنگلهای محل سکونت آماردان متوقف گردید.
ربودن اسب محبوب اسکندر بنام « بوسیفال » یا « بوسیفالوس» کارایی این قوم را در جنگ ، آن هم با سپاه ورزیده و مقتدر اسکندر مقدونی ، نشان می دهد ، سرانجام اسکندر در مقابل پس گرفتن اسب محبوب خود در قبال متارکه جنگ و پذیرفتن ضمنی صلح بدون فتح منطقه مجبور به بازگشت شد.
از نمونه های دیگر جنک آوری آماردان ، مبارزه سه ساله این قوم با فرهاد اول « اشک پنجم » است که سرانجام منجر به شکست آماردان و تبعید آنان گردید.
اکرم بهرامی نوشته است : « فرهاد اول پادشاه آماردها را در منطقه آمل شکست داد و آنها را به حوالی خوار ، مشرق ورامین ، کوچانید و تپوریها جای آنها را گرفتند . »
مرحوم مهجوری به نقل از پیرنیا می نویسد :
« جنگ فرهاد با ماردها چندین سال به دراز کشید . از اینجا معلوم می شود جنگ با این مردم سخت بوده ، از طرف دیگر دیده می شود که سلوکیها در این جنگ هیچ دخالتی نمی کنند ، حال آنکه اسما سرزمین ماردها یکی از ایالات تابعه آنهاست . از اینجا چند نکته را می توان استنباط کرد . اولاً دولت سلوکیها در این زمان رو به ضعف نهاده بود و ماردها مردمی نبودند که به آسانی تحت تابعیت بمانند . بنابراین اعتنا به سلوکیها نداشتند ، حتی ظن قوی این است که بعد از اسکندر مستقل شده بودند. »
و درجای دیگر نوشته است :
« درباره خوی و احوال آماردها گواهیهایی از مورخان باختری برای ما مانده است . مثلاً ژوستن Justin آنان را نیرومند و شجاع خوانده است. آریان می گوید که آماردها مردمی بودند بی بضاعت ، ولی در کشیدن بار فقر و قحطی دلیر . »
و باز در ارتباط با دلیری و شجاعت آماردها در کتاب تاریخ مازندران به نقل از یک دایره المعارف از کتابخانه دانش عمومی Library Of General Knowledge چاپ 1882 میلادی آمده است :
« قسطنطین چهارم در 686 میلادی ] سده هفتم [ دوازده هزار از مردی ها را ، که قبیله ای جنگجو و ایرانی نژاد بودند و در بخش های شمالی دریای خزر می زیستند ، برای سد و جلوگیری تاختن های مسلمانان به سرزمین لبنان کوچانید . »
در مرز گوگمل در قلب قشون ، داریوش با تمام خانواده و نجبای ایرانی جای داشت که جنگ آوران هندی، کاری ، آناپاست Anapast و تیراندازان ماردی « آمارد » گرداگردش صف بسته بودند .
شواهد دیگری از قدرت جنگندگی این قوم در نبردهای ترموپیل ، گوگمل و نیز دیگر نبردها با ساردها یا نیروهای بابل در دوره هخامنشیان موجود است .
ب – دومین نظر درباره پیدایش شهر آمل متکی به نوشته های ابن اسفندیار ، کاتب آملی ، در کتاب « تاریخ تبرستان » می باشد. ابن اسفندیار در صفحه 82 کتاب فوق تصریح می کند که در سال 613 هجری قمری مشغول نوشتن این کتاب بوده است . اساس و بنیان کتاب یاد شده بنابر نوشته ابن اسفندیار از کتاب عقد سحر و قلائد در تالیف ابوالحسن بن محمد الیزدادی است . ابن اسفندیار زاده و ساکن آمل بوده و بنابر نوشته اش به خوارزم نیز رفت . روایت وی در ارتباط با پیدایش آمل افسانه گونه است . وی معتقد است آمل ماخوذ از نام آمله دختر اشتاد است که به اتفاق برادرش یزدن به دلیل کشتن شخصی از تبار دلیم به نواحی آمل فعلی آمده ، یزدان آباد ( که معروف و معمور است ) و روستای استادرستاق (که آنهم در دوره ابن اسفندیار ظاهرا آباد بود ) را بنا نهادند . وی در تاریخ تبرستان می نویسد : « بنای آمل به فرمان آمله دختر یکی از روستای اهلمستاق و همسر فیروز ، شاه بلخ ، ساخته شد . »
ج – نظر سوم در باب پیدایش آمل ، که بر دلایل و مدارک متقن و مستدل استوار نبوده و یا نگارنده با آن برخوردی ننموده است . بنیاد شهر آمل را به طهمورث ، جمشید ، کیومرث و ..... از پادشاهان پیشدادی نسبت می دهد.
ملگونف سیاح روس در سال 1280 هجری قمروی بدون ذکر ماخذ نظر می دهد: « در بنای آن اختلاف است به ضحاک ( و کیومرث و جمشید و هوشنگ ) و فریدون و طهمورث نسبت دهند. »
دولتشاه سمرقندی در « تذکره الشعرا » آورده است:
« اما شهر آمل از بلاد قدیم است و بنای آن گویند جمشید کرده و بعضی گویند که افریدون ساخته ، حالا چهار فرسنگ علامت شهر است که محسوس می شود و هر جا که زمین را بکاوند خشت پخته و سنگ ریخته ظاهر شود و چهار گنبد است در آن شهر که مقبره افریدون و اولاد او گویند آنجاست . فی کل حال از روزگار افریدون تا زمان بهران گور تختگاه ربع مسکون آمل بود . »
قاضی احمد قزوینی در « تاریخ جهان آرا » را نوشته است :
« طهمورث بن هوشنگ لقبش نجیب و بعضی دنباوند یعنی تمام سلاح گفته اند اما مشهور به دیوبند است . آمل مازندران و اصفهان و بابل از آثار او اشتهار دارد . »
حمد الله مستوفی در « نزهه القلوب » آورده است :
« آمل از اقالیم چهارم باشد طولش از جزیره خالدات فزک 107 و عرض از خط استوالول 66 طهمورث ساخت اثری بزرگست .. »
میشل ورنوف می نویسد: آمل آماردها قوم نخستین بوده اند پس به این گونه آمل پایتخت باستان ایران بوده و آبادترین بلاد قومی ایران بوده است.،در کنارش همه نهر و جوی طلا و مس و روی و قلعه ها و بزرگترین رود ایران هزهز در این منقه عطیم است و قله ای کبیر در آمل است که به ان ماوند می گویند.

ابن‌ فریغون این شهر را نیکوترین و جامع‌ترین و آبادترین و پر آب ترین و پر علم ترین شهر سرزمین پارسی‌گویان شرح داده است: آمل شهریست عظیم و زیبا و پر آب و بزرگترین مرکز علمی پارسیان و بزرگترین قلمرو حکومتی طبرستان است و او شهری است با خندق های فراوان و مقر ملوک آریایی ها در طبرستان و جای بازرگانانست و خواسته بسیار است و اندر وی علمای هر علمی بسیارند و افضل عرفا و آبهای روان است و از وی جامعه کتان و برنج و دستار حنین و فرش و چوب شمشاد و حصیر طبری و طلا که به همه جای جهان جای دگر نبود و از وی ترنج و نارنج خیزد و گلیم سپید و گلیم دیلمی زربافت گوناگون و کمیخته خیزد و از ی الات چوبین خیزد و چون کفشه و شانه و شانه نیام و ترازو و خانه و کاسه و ..و از طلاهایش داغگین...


مرکز جغرافیا شناسی

آمل در قدیم مرکز گیتی شناسی و جغرافیا ایران بوده است.و از این رو آمل را جزو شهر اولین ها می دانند.

تاریخچه
بعضی ها معتقدند تاریخ آمل با افسانه ها پیوند خرده است.گرچه آمل قدمت آن به اول آریایی ها و قبل از اسلام بر می گردد ولی به خاطر اینکه در زمان آماردها آمل رونق خاصی گرفته و از آن دوره تمام اراضی آمل رونق ویژه ای در تمامی زمینه ها گرفت و از آن جا آمل جدیدی در کنار رود هراز روی کار آمد.در عصر صفوی آمل رونق فراوان گرفت و حکام صفویه به مازندران دلبستگی خاص داشتند. شاه عباس که به آمل علاقه زیاد داشت به دستور او جاده کنار رودخانه هراز آباد شد و در طول راه برای توقف چهارپایان و افراد کاروانسرا ایجاد کردند جاده شوسه‌ای که آمل را به ساری و گرگان وصل می‌کرد، درزمان او احداث شد. از این شهر با عنوان "پایتخت دنیای مسکون" به جهت بزرگی و عظمت آن یاد می شده است.

در اشعار
در ادبیات فارسی قدیمی اشعار بسیار زیادی وجود دارد که آمل در آنها ایفای نقش نماید،از اشعار اساطیری گرفته تا اشعار در وصف ایران و آمل،این شهر نقش بسزایی در تاریخ کهن فارسی در جهان داشته است.از جمله این اشعار:

فردوسی
بیاراست گیتی بسان بهشت... به جای گیا سرو گلبن بکشت از آمل گذر سوی تمیشه کرد ... نشست اندر آن نامور بیشه کرد
-
بپردازم آمل نیایم به جنگ سرم را ز نام اندرآرم به ننگ
-
بزرگان ایران ز گفتار اوی ، بروی زمین برنهادند روی
-
چو اغریرث آمد ز آمل به ری

وزان کارها آگهی یافت کی

بدو گفت کاین چیست کانگیختی

که با شهد حنظل برآمیختی
-
منوچهر با سلم و تور سترگ

بیاورد ز آمل سپاهی بزرگ
به چین رفت و کین نیا بازخواست

مرا همچنان داستانست راست

مسعود غزنوی
هند بگشاده و آمل همه بگشاده بود .. لشکر صعب سوی ترک فرستاده بود

فخرالدین اسعد گرگانی
از آن خوانند آرش را کمانگیر .. که از آمل بمرو انداخت یک تیر

طالب آملی
چو من فرزانه ای برخاست از آن بوم ...... طواف خاک آمل بایست کرد.

راوی
رسیدم به آمل شهر هفت رنگ .. همه عارف و شاعر و مرد جنگ ،بزرگان ایران زمین و بزرگان شهیر .. ز میر حیدر و فخر رازی و ابن جریر ، چو باشد نگینی بروی رود هراز .. در آنجا شدم با خدا راز و نیاز.

فحرالدین
ز بس بى خوردن و خوشى در آمل
تو گفتى بودش آب رودها مل

قاآنی
یا فکند آرش‌ کمانی تیری از آمل به مرو
کز طرف فرخنده جشنی تیرگان آراستند
یا نه امطار مطر شد بعد چندین سال قحط
جشن شایانی به روز مهرگان آراستند

نیا
دماوندا که سر بر آسمانی تو فخر کشور و مازندرانی
بلندا سایه ات بر شهر آمل شهـیر و نامدار و جاودانی

صائب تبریزی
هر كه چون صائب به طرز تازه ديرين آشناست
دم بذو عندليب باغ آمل ميزند

در عصرهای متفاوت
آمل از جمله شهرهای پر تحول و پر حادثه در تاریخ کهن جهان بوده از آغاز تاریخ باستان تا معاصر،می توان در مجموع به این گفتار رسید که:آمل در زمان سلسله های صفوی،علوی،و به معدود مواقع قاجار و سلسله های فریدون و رستم و حکومت مرعشی و دوره زندیه دوران خوب و یا دوران طلایی اسلام و تاریخ کهن را پشت سر گذاشته و در دوره ایخانی و سلجوقیان و غزنویان و افشار دوران بدی را پشت سر گذاشته است.

تاریخچه اساطیری
می توان گفت آمل پایتخت اساطیری است چون نبردهای فریدون آرش ضحاک کیخسرو و ... در زیر پای دیو سفید آمل انجام شده است.شهر آمل از روزگاران كهن همواره شهري آباد و پر رونق بوده است. سيماي اين شهر باستاني، از لا به لاي هزاره هاي مه گرفته ي تمدن هاي پيش آريايي در فلات ايران رخ نموده و پيشينه ي تاريخي آن با افسانه ها و اساطير پرشكوه ايراني در هم آميخته است. نام آمل شانزده بار در شاهنامه ي سترگ فردوسي ياد شده است.فريدون، پادشاه اسطوره اي كه اژدهاك ماردوش را درون چاهي در دماوندكوه آويخت، خود پرورش يافته ي دامان البرز بود و پژوهشگران، پايتخت او را حوالي آمل مي دانند و امروز نيز باشندگان لاريجان، دشت خرمي در پاي دماوند را تخت فريدون مي خوانند.سال ها بعد، در عصر پادشاهي نواده ي وي، منوچهرشاه، سپاه توران از جيحون گذشت و سراسر شمال و شمال شرقي ايران را تصرف كرد، ولي به واسطه ي مقاومت دلاورانه ي ايرانيان، پشت دروازه هاي آمل زمين گير شد و به موجب پيمان صلحي، آرش كمانگير تيري از دماوندكوه در اطراف آمل تا فرارود در آسياي ميانه رها كرد و جان داد و مرزهاي ايران را باز تا آن سوي جيحون كران داد.

نگاه به شهر و آثار پیش از اسلام

آمل یکی از کهنسالترین شهرها است که و در دوره پیشدادیان و ساسانیان هم سکه های متعددی پیدا شده که مشخص شده که آمل مرکز آن زمان بوده است،جنسف شاهیان که بعدر اشکانیان و اسکندر حکونت را به دست گرفته بود،تازمان قباد ساسانی انوشیروان بر این مرکز حاکم بود،در دوره شاهپور هم آمل مرکز بود و ماردها برای جنگ با روم ها در رکاب شاهپور جنگیدند،و تا زمان وستیهم دائی خسرو پرویز او به سر طغیان برداشت،ونواحی آمل و طبرستان را از او تبعیت کرد،خسرو پرویز اورا شکست داد و آمل را بسیار توسعه داد،و پایتخت و اقامتگاه خود کرد،و بعدها ساسانیان به دست اعراب شکست خورده و سلسله حکومتی آن ها از هم پاشید.از دوره قبل از اسلام، چیزی به جز بقایای شهر قدیم آمل نمانده است.بیشتر آثار تاریخی بجا مانده در مربوط به دورهٔ اسلامی است.

وقایع تلخ تاریخی

شهر آمل از تند بادهای حوادث روزگار بی بهره نبوده و نشیب و فراز جهان را اعم از عوامل سیاسی و طبیعی بسیار دیده است در باره شهرت آن هم مورخان اسلامی و غیر اسلامی بسیار می نویسند،آمل از جمله آسیب پذیزترین شهرها بوده که دو بار به کلی به زیر آب رفت و چندین بار بر اثر تهاجمات و زلزله به ویران تبدیل شد و دوباره آملی جدید بر روی آن نهاده شد.چندین بار در سال های 1329 و 1208 بر اثر آتش سوزی آمل به کلی خراب شد و بعد ار پیگیری های حکام و خان های محلی و هم دردی حاکمان جهان آمل دوباره مرمت شد.

محیط طبیعی

آمل از نظر ناهمواری به سه قسمت جلگه ای و کوهستانی و قسمتی هم آبی تقسیم می شود،جلگه آمل در دوره کواترنی به وجود آمده است.و کوهستانی امل باید گفت رشته کوه البرز به صورت دیواره ای جلگه ای کنار دریا مازندران را از قسمت داخلی ایران جدا نموده و در نتیجه حرکت کوهزایی عظیم آلپی می باشد.از عوامل موثر آب و هوای منطقه آمل می توان به وجود کوه های البرز و کوه دماوند در آمل و ارتفاع مکان پوشش گیاهی،نزدیکی به دریاچه بزرگ جهان(خزر)و تاثیر پذیری آن از بادهای مرطوب غربی و سری شمال و هچنین بادهای محلی،عرض طبیعی،پیش امدن توده های شمالی و غربی که در بین عوامل فوق نقش کوه ها و دریای خزر و بادها و جنگل ها بیش از سایر عوامل ارزیابی می باشد.

خیابان‌های مهم و اصلی آمل

آمل از جمله شهرها اصلی و مرکزی است و به عنوان قلب شمال یاد می شود.همچنین مراکز مهم و اصلی آمل در کنار رود هراز است ولی با توجه به گسترش شهری به مناطق مختلف هم کشانده شده و معماری شهری امل بازتر شده است و همچنین معماری برون شهری توسط بزرگراه ها و کمربندی ها به داخل شهر و پنج خیابان اصلی مرکز شهر ختم می شود.

معماری و گردشگری

شهر آمل با زیبایی وصف ناپذیر در مرکزاستان مازندران در دامنه جنگلی و زیبای البرز و کوه دماوند با وجود بیشترین جاذبه‌های گردشگری مازندران و امکانات پذیرایی وتفریحی است که لقب نگین جهانی در قلب شمال کشور را به خود اختصاص داده است و به عنوان یکی از تاریخی ترین شهرها و شهر قدیم آمل و جاذبه های زیبا و سرسبزی با وجود جاده پر تردد کشور یعنی جاده هراز توریست های زیادی از سراسر ایران وجهان به این شهر زیبا سفر کرده و یا از آن گذر میکنند.آمل از شهرهای باستانی با معماری ایرانی محسوب می شود که بیشترین معماری را در زمان صفویان،اسلام،قاجار به خود دیده است.

معماری محلات

بازارچه راسته اصلی بازار قدیم آمل به همراه راسته‌های فرعی منشعب از آن (راسته عطاران، راسته پالان دوزان، راسته نمدمالان و نوراسته)نقش مهمی در تشکیل و تعریف محدوده بافت ایفا می‌کنند. راسته اصلی دقیقاً و بلافاصله بعد از پل دوازده چشمه (جنوب شرقی بافت) آغاز و به صورت قطری و طولی در بافت حرکت کرده و تا نزدیکیهای مرکز اصلی کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) ادامه می‌یابد. بازار به بافت ویژگی طولی و خطی بودن آن (گذر و محور اصلی بافت) تلفیق بعضی از مراکز محله با آن مشائی محله و شاهاندشتی محله، برخورداری از کاربری اجتماعی – اقتصادی و همجواری با دیگر عناصر شهری عمده بافت (مسجد جامع، مسجد آقا عباس، گرمابه و قسمت اعظمی از بافت مسکونی اطراف را تحت نفوذ مستقیم خود دارد. در واقع برش و عبور قطری بازار از بافت سبب می‌شود که تا عمق واحدی از دو طرف بافت مسکونی پیرامون بازار خود را تحت پوشش قرار دهد. مراکز مراکز و گذرهای اصلی محلات، به غیر از سه مرکز اصلی میدانچه مشائی محله (محله چهار سوق)، بازارچه شاهاندشت محله (تکیه هاشمی) و کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) بقیه مراکز اصلی با فاصله از راسته اصلی بازار و تقریباً در در مرکز ثقل هندسی محلات مستقر هستند. چون راسته اصلی بازار به صورت قطری بافت را قطع نموده‌است از این نظر این مراکز اصلی با گذرهای اصلی بین خود، عملاً یک حلقه ثانویه پنهانی (تار نامرئی) را به دور بازار به وجود می‌آورند. علاوه بر این هر یک از این مراکز اصلی، خود دارای یک شعاع نفوذی هستند. لذا مجموعه این شعاعهای نفوذ مراکز اصلی با حلقه درونی بر گرد بازار، محدوده و منطقه‌ای را تعریف خواهد کرد که می‌تواند به عنوان یک محدوده بافت کهن و تاریخی به آن استناد کرد. چون بافت کهن آمل از دخالتهای کالبدی و عبور خیابانهای چلیپائی رضاخانی مصون مانده‌است. لذا پیوستگی قضایی عناصر شهری و مراکز محلات از طریق گذرها و معابر اصلی بافت موجب تشکل و انسجام بافت می‌گردد.

محلات تاریخی

هر یک از محله‌های مسکونی فوق دارای محدوده و مرز معین وتعریف شده هستند. این محدوده‌ها توسط حصار یا موانع کالبدی مشخص نمی‌شد، بلکه گذرها و کوی‌ها یا محدوده پلاکها محدوده هر محله را تشکیل می‌دهد.این شهر به عنوان یکی از شهرهای سنتی ایران دارای محله های بسیاری هست که برخی از آنها بسیار قدیمی و همراه با بافت سنتی می باشند. تعدادی از محله های قدیمی هنوز به همین نام پا برجای می باشند. برخی از محله های قدیم و جدید آمل چنین نام دارند. ۱- نیاکی محله (حسینیه ارشاد) ۲-اسپه کلا(تکیه اسک) ۳-قادی محله (تکیه شهدا) ۴- کاردگر محله (مسجد امیری‌ها) ۵- مشائی محله (چهار سوق) ۶- شاهاندشت محله (تکیه هاشمی) ۷- چاکسر محله (امامزاده قاسم) ۸- کاشی محله (مسجد جامع علی کوچک) ۹- پائین بازار محله (تکیه آملی‌ها) ۱۰- گلباغ محله (مسجد جامع) ۱۱- گرجی محله (امامزاده تقی) 12:دلارستاقی محله.

روز آمل

سالروز تشکیل حکومت علویان که همزمان با روز مازندران با حضور مسئولین ، اساتید دانشگاهها، نویسندگان و بزرگان ، و محققان خارجی هر ساله در مازندران بر گزار می شود.

آمل پایتخت تشیع

با ورود علویان ، زیدیه آمل اولین پایگاه تشیع شد و همچنین مرعشیان یا مرعشیه یکی از دودمان‌های شیعی بود که در ۷۶۱ هجری قمری مقارن با ۱۳۵۹ میلادی، توسط میربزرگ بنیان گذاشته شد و در ۱۰۶۴هجری برابر با ۱۵۸۲ میلادی توسط شاه عباس صفوی با سلسلهٔ صفویان ادغام گردید و شاه عباس خود را پادشاه این دودمان نامید و بعد تصرف اولین شهر تشعیع در آمل و به خواسته مردم بنیان گذاری شد.

فرهنگ و مراسم ها
شهر آمل به شهر علم و فلسفه و هزار سنگر و دیار علویان و مرعشیان و اشکانیان در ایران معروف است.از نظر شعر، ادب، هنر، خطاطی، تاریخ، سیاست، فقه، تفسیر و فلسفه مشاهیر زیادی از این شهر برخاسته‌اند. آمل از فرهنگ و تمدن بسیار کهن و اصیل آریایی برخوردار است و به دلیل داشتن این تمدن باستانی و دیرینه مراسم‌های باستانی و به دلیل علاقه به دین و مذهب مراسم مذهبی بس با شکوهی در این دیار کهن برگزار می‌گردد، پس از گرویدن مردم آن به اسلام، برخی از مراسم باستانی بسته به فرهنگ مردمان مختلف مازندرانی با آداب اسلامی در آمیخته و بنا بر این شیوه اجرای آن در هر روستا با روستای دیگر متفاوت است.

گسترش شهری

آمل در گذشته دارای هشت دروازه بوده که ورود و خروج از شهر از طریق آن‌ها انجام می‌پذیرفته‌است. بعدها در امتداد این دروازه‌های تاریخی، بازارچه‌هایی احداث گردیدند تا نیاز مردم هرمنطقه را تأمین نمایند و از مراجعهٔ مستمر مردم به بازارهای مرکزی جلوگیری شود. رفته‌رفته در پیرامون این بازارچه‌ها واحدهای مسکونی شروع به ساخت گردیدند و از همین روی بازارچه‌ها به هم متصل شدند و محله‌های جدیدی در گوشه و کنار شهر پدید آمدند.همچنین چهار دروازه اصلی به این شهر باز می شد و بعد ها بعد خرابی خندق ها زیاد شکل شمایل دیگر در مکان های مرکزی و کناری شهر صورت گرفت.

صنعت و معادن و تولیدات
آمل یکی از شهرهای صنعتی ایران می باشد که 70% صنعت مازندران را در خود جای داده است،از صنایع بزرگ آن می توان به صنعت کارخانه ای، تولید برنج،تنباکو،چای،لبنیات،گن دم،دام پروری،صنایع دستی،پرتغال،نارنج،سبزیجات ،زغال و طلا نام برد که بعضی از ارقام های صادراتی ایران هستند.آمل صنعتی ترین شهر مازندران و شمال کشور است.

اقتصاد
در طول تاریخ این شهر،آمل به واسطه مرکزیت در منطقه البرز و واقع بودن در یک منطقه حاصلخیز به محل طبیعی برای مبادلات خارجی و ایرانی تبدیل شده بود،صاحب کتاب العالم نقل می کند که وقتی داخل شهر آمل شدم صدها تاجر بغدادی و یونانی دیده ام که برای خرید طلا و نمد طبری آمده بودند،آمل در مرکز راه تاریخی و کهن ایرانی قرار داشته و دارای مبادر خانه های عظیم بین راهی در قرن های سوم تا سیزدهم بوده است.همچنین بعدها و در عصر معاصر هم چندین درضد بزرگ از صنعت منطقه ای به نام آمل ثبت شد.

بازارها

آمل از شهرهای قدیمی در بازارها است بازارچه و چارسوق قدیمی آمل و به همراه بازارچه های متعدد هفتگی از جمله بازارهایی دیدنی هستند.بازار قدیم آمل یک بازار باستانی است که به چهارسوق مشهور است و جزو شهر قدیم آمل محسوب می شود.

حمل و نقل

جاده
راه باستانی بخشی از راه باستانی هراز در حوالی وانا است که آثار باستانی مربوط به راه قدیم ری به آمل در آن مشهود است همچنین قطار راه اصلی ایران که شمال را به مناطق دیگر در جنگ جهانی وصل می کرد از این شهر بوده و بعدها به زودی از بین رفت و به جای آن راه ورسک ساخته شد.راه شهری آمل که دارای بیشترین بلوار و بزرگراه های مازندران است. جاده جاده بین المللی هراز یکی از مهمترین جاده های ایران بیشترین وسعتش را آمل دارا است که شهرهای دیگر را به شمال ایران پیوندمی دهد.همچنین جاده های کناری مانند آمل-بابل، آمل-محمود آباد(جاده ساحلی)، آمل-فریدونکنار و آمل-نور می توان اشاره کرد.
فرودگاه
فرودگاه امداد‎ فرودگاه امداد آمل، نام فرودگاهی در آمل است.[۲۳] این فرودگاه به عنوان اولین پایگاه امداد نجات ایران با یک فروند هلیکوپتر آغاز به کار کرد و در حال به دو فروند هلیکوپتر افزایش یافته است.
راه آهن
قطار سریع یا منو ریل شمال (تهران-آمل) که در سال ۹۰ به تصویب ملی رسید در حال ساخت است و تا سال ۹۹ به اتمام می رسد.
اتوبوس
نه ایستگاه اتوبوس بین شهری آمل در نظر گرفته شده‌است که نقاط مختلف شهر را به یکدیگر متصل می‌نماید.
تاکسی
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی آمل یکی از سازمان ها فعال است که در تمامیه خیابان های آمل دو ایستگاه ویژه در نظر گرفته است.

سوغات
فرش.سفر معرق، منبت، سفال، گليم، انواع ترشي، برنج و زيتون و گردو و گیلاس و مرباجات و شيرنجات محلی و گل و غذاهای محلی از جمله مهمترین سوغاتهای آمل هستند.همچنین غذاهای محلی که بین المللی شده و همچنین عسل طبیعی از قله دماوند آمل،سیب ،پرتغال،کیوی،گردو،گیلاس صادراتی و نان کوهی ،شیرینی ها مانند آب دندان،اغوز کناک،ساقه عروس و غذاهای سنتی ساری شامل سیر انار، ناز خاتون، اکبر جوجه، چاشنی.. از جمله سوغات های آمل هستند.

علم و مشاهیر
اگر آمل را در یک کلمه خلاصه کنیم می توانیم بگوییم آمل پایتخت علما جهان است و در قدیم هم بر همین امر پایتخت فرهنگی جهان اسلام بوده است آمل از دیرباز زادگاه فیلسوفان،علما،ریاضیدانان، منجمان،محدثان،مفسران و پزشکان مشهور در سطح جهان بوده است. برخی از افراد بزرگ آمل در فهرست زیر : علامه استاد حسن زاده آملی،علامه استاد جوادی آملی،پدر تاریخ جهان امام محمد بن جریر طبری؛حاج ملا علی کنی؛آیت الله حاج میرزا هاشم آملی؛علامه شیخ محمد تقی آملی،حکیم امام فخر رازی،محمد بن جریر رستم طبری،علامه عماد الدین طبری،ابو سهل کوهی،چراغ علی فطرت،سرعت مازندرانی،زمانی آملی،حکیم ابن قاص طبری،ابراهیم سعید العلماء،پروفسور جواد فاضل،ملا رفیعا،شیخ علی بن محمد آملی،غلامحسین بنان،حکیم ابوصالح خیام،جلال الدین اعتضادی،دیواره وز،لالکائی،ابن عطا آدمی،شیخ بالو زاهد،موئد بالله،ابولحسن ابن منجم،عبدالطیف لاریجانی،بدرالدین و لیث طبری،عبدالله ناتلی آملی،یحیی بن ابی منصور،ابن هندو،ملا محمد صالح مازندرانی،مولانا حسن کاشی آملی،مولانا ملک الشعرا طالب آملی،مولانا صوفی مازندرانی،مولانا سراج قمری،قاضی هجیم آملی،علامه محمد بن محمود آملی،استاد محمد تقی دانش پژوه،شیخ ابوالعباس قصاب آملی،علامه شیخ الصوفی میر حیدر آملی،آیت الله شمس آبادی،استاد فرهنگ شریف،عبداالله احمدیه،امام شیخ خلیفه مازندرانی،سید رضی لاریجانی،علامه شریف العلما،کاتب ابن اسفندیارضهیر الدین مرعشی،امام کبیر میر بزگ مرعشی،احمد مشیرالسلطنه،عباس میرزا،حماد طبری، خلیل بن بکر،ابن فورک،فخر الاسلام،خلیل آملی،حکیم ابن ربن طبری،حکیم ابن فرخان طبری،بیدل کرمانشاهی،غلامحسین بنان،نجم الدین آملی،عزل الدین آملی،ابراهیم مازندرانی،سرعت مازندرانی،بلال آملی،موید باالله،زجاجی بصری،خلیفه سطان،ابراهیم خواص،علامه خواجوی،مشیر السلطنه،ایوب طبری،حاسب طبری،ترنجی طبری،عماد طبرسی،علی بن یزدادی،شیخ خلیفه سلطانی،کمال الدین بنا،عبدالقادر گیلانی،شمس قیس رازی،ابولحسن طبری،شمس الادبا،علی لاریجانی و شیخ صادق آملی لاریجانی و صد ها بزرگان دیگر......

نظامیه
نِظامیه نام مدارسی بود که در زمان سلجوقیان برای آموزش علوم و فنون روز در شهرهای بزرگ جهان آن دوره؛ بغداد، نیشابور، آمل، قاهره و اصفهان ، بلخ و هرات تأسیس شد.

گورستان‌ها
گورستان‌‎ بهشت امامزاده عبدالله و گورستان امامزاده ابراهیم گورستان های فعلی و فعال آمل هستند که گورستان امامزاده ابراهیم و گلزار شهدا یکی از بزرگترین گورستان های فعلی ایران است که مردمان عادی و شهیدان در آن دفن می شوند.

بیمارستان ها
آمل از جمله شهرهای مهم پزشکی است که در مازندران در دو دهه اخیر پیشرفت چشمگیر داشته است.آمل در زمان قدیم قرای طبرستان بوده است و ابن فاتح و جیمز کارتن از دو بزرگان تاریخ نویس می گویند:آمل دارای سه مسجد جامع که برتری خاصی به مساجد منطقه دارد و دارای طبیب خانه های عظیمی است که در کنار قصر و در کنار دارالحکومه آمل ساخته شده است و هر کس به دردی دچار شود به این طبیب خانه ها رجوع می کند.در حال حاضر آمل دارای چندین بیمارستان مجهز و کلینیکهای معتدد و موسسات خصوصی است و در حال حاضر چندین بیمارستان پزشکی بزرگ و یکی از بزرگترین مجموعه پزشکی خاورمیانه در امل در حال احداث است.

گردشگری
جاذبه ها:  قله دماوند - نماد ایران، سد لار و پارک ملی لار آمل،پل دوازده چشمه و پل معلق، آرامگاه مقبره سه سید سه تن و علامه شیخ العارفین سید میر حیدر آملی،برج آرامگاهی ناصرالحق الطروش بن زید -موسس اولین مرکز شیعه دوازده امامی در جهان،آتشکده آمل و مقبره شمس آل رسول،بازار قدیم آمل،چارسوق و بازارچه آمل،قلعه ماهانه سر،مسجد حاج علی کوچک،تنگ بند بریده،قلعه کهرود،تخته فریدون،عمارت و مقبره میر بزرگ مرعشی -بزرگ سلسله مرعشیان ایران،آبشار شاهاندشت،قلعه ملک بهمن،آبشار و دشت دریوک،نقش برجسته و کتیبه شکل شاه،حرم امامزاده ابراهیم و امامزاده عبدالله علیه السلام،برج امامزاده قاسم،دریاچه ساهون،امامزاده هاشم هراز،جاده بین المللی و دیدنی تاریخی هراز،کاروانسرای کمبوج،دخمه های سنگی و غار های مون و کافر کلی،آبگرم دیدنی و معدنی لاریجان،حمام شاه عباسی،حمام اشرف السلطان،حمام میر صفی، برج هشتل،کاروانسرا و تپه تنگ سفید آب لار آمل،غار گل زرد،مسجد جامع آمل،مسجد و خانقاه آقا عباس،مسجد شیخ میرزا، مسجد و مناره امام حسن عسگری-قدیمیترین خانقاه ایران،دریاچه دو خواهران،قله و کوه دو برار لاسم آمل،قدمگاه خضر نبی،امامزاده عباس-به قولی مقبره شیخ ابوالعباس قصاب آملی،آرامگاه درویش اسماعیل،آبشار کلرد،زغال سنگ معدنی در هراز،پارک نمونه گردشگری هلومسر،پارک جنگلی میرزا کوچک خان و هزار پله هراز،جنگل دیدنی الیمستان و جنگل دیدنی و تاریخی بلیران،جنگل زیارو بام آمل  و مازندران،آب معدنی آملو،کاخ شهرداری،پل سنگی پلور،پلمون،آبشار سرآسیاب،آبشار لار،آبشار تمیره،آبشار و غار کمربن،مناطق ییلاقی لاریجان،تکیه های طایفه های آمل،تپه باستانی قلعه کش،سقانفار هندوکلا،خانه و عمارت منوچهری و عمارت شفاهی و حاج علی ارباب و عمارت و خانه هاشماین و خانه های متعدد در بازارچه و شهر قدیم آمل،رود خروشان هراز و سواحل زیبای آن،تحقیقات برنج کشور،کلکچال،غار اسک،آبشار شیخ علی خان زیار،آبشار آب مراد،امامزاده ابراهیم و عبدالله وانا و دینان،مقبره سید مولانا حسن ولی،تخت پادشاه،امامزاده ها و مقابر در جاده آمل جاده هراز،آب معدنی استرابکو،آتشکده سی شاهاندشت،قلعه فرنگیس و برج دیدبانی،منطقه دیدنی امیری و چند صد جاذبه های دیدنی و گردشگری دیگر...

مراکز اقامتی

در گذشته کاروانسراهای آمل و قلعه ها مکان‌های اقامتی برای مسافران به حساب می‌آمده‌اند. این کاروانسراهاو قلعه ها اکنون به صورت آثار باستانی در آمل و شهرستان آمل شناخته شده‌اند. بسیاری از جهانگردانی که به آمل قدیم آمده‌اند در سفرنامه هایشان از این کاروانسرا نام برده‌اند. از کاروانسراهای قدیمی آمل پیش از حمله مغول به این شهر اثری نیست.مهم ترین کاروانسرای کاروانسرای کمبوج (گامبوش) و کاروانسرا شاهی هستند. امروزه مراکز اقامتی آمل هتل‌ها و متل ها است که بیشتر در مالکیت خصوصی‌اند.یک هتل در بیرون شهر و دو هتل در شهر و چندین هتل در شهرستان آمل قرار دارد و دو هتل در منطقه هراز در حال احداث است.

موزه ها

موزه تاریخ آمل و موزه شهدا و موزه روستایی ایران شناسی

ورزش
آمل از شهرهای ورزشی و مشهور است که سنت ورزشی آن والیبال ، کشتی ، بسکتبال و بدمینتون و رزمی است. اما هر ساله ورزش‌های فوتسال، تنیس، اسکواش، پینت بال، اتوموبیل‌رانی و شطرنج در سطح کشور و منطقه مقام آور می‌باشد. باشگاه والیبال کاله مازندران و باشگاه بسکتبال کاله مازندران و شهرداری آمل معروفترین تیم ورزشی این شهر است.از نظر امکانات ورزشی آمل برترین شهر مازندران است.همچنین تیم والیبال مازندران در لیگ پاسارگارد فهرمان شد و تیم به مرحله بین المللی رسید و تمام تیم هارا بدون شکست ،شکست داد و در آن تیم چند آملی حضور داشتند.

ورزشگاه و مجموعه هامجموعه مرعش،بزرگترین و مدرنترین مجموعه ورزشی سرپوشیده شمال کشور- مجموعه پیامبر اعظم-نشاط-مجموعه ورزشی آدمرس-ورزشگاه چمران-ورزشگاه های شهرک های آمل-ورزشگاه و سالن شهید حسن نژاده-ورزشگاه چهل شهید-پارک و سالن بانوان غـدیر-حجاب-سالن های بلیارد و بولینگپ-یست اسکیت و چند ده ورزشگاه و مجموعه دیگرو دوازده مجموعه ورزشی خوصوصی ،این ورزشگاها از ورزشگاه های رسمی آمل هستند.

ارتباط های بین المللی

گمرک

آمل در زمان قدیم بندرگاه بزرگی بوده است که این بندرگاه تجارتگاه عظیم شمال ایران بود،در گذشت زمان این بندر تبدیل به شهر محمود آباد شد،و در حال حاظر گمرک آمل به صورت بخش سرخرود که گمرک آمل است انجام میشود،گمرک مرکزی در شهر آمل قرار دارد و صادرات محصولات آمل در مرزهای آبی و زمینی و هوایی در شهرهای دیگر زیر نظر آمل انجام می شود.

شهرهای هم پیوند و خواهرخوانده

واتر: ایتالیا لاهور: هند

---

معرفی شهرستان محمودآباد

  معرفي شهرستان محمودآباد

جغرافياي سياسي :

شهرستان محمودآباد در قسمت مركزي استان مازندران در ساحل درياچه خزر قرار دارد و حدود آن از شمال به درياچه خزر از جنوب به شهرستان آمل از غرب به شهرستان نور و از شرق به بخش فريدونكنارو شهرستان بابلسر ميباشد.این شهرستان در قبل یکی از شهرهای شهرستان آمل بود و در زمان قدیم بندرگاه شهر تاریخی آمل بوده است.

اين شهرستان از سال 1351 با تصويب مجلس شوراي ملي به بخشی از آمل تبديل شد و دابوي شمالي هراز پي شمالي و اهلمرستاق شمالي در محدوده آن قرار گرفت و به بخش هراز نامگذاري گرديد . از اين تاريخ به بعد با سرعت زياد پيشرفت نمود تا اينكه قابليت شهرستان شدن رايافت و در سال 1375 با تلاش مسئولان به شهرستان تبديل گرديدوبا نام شهرستان محمودآباد مستقل شد.

تعداد جمعيت:

 تعداد جمعيت طبق سرشماري سال 1390 جمعيت شهرستان محمود آباد 91349 نفر بوده است .

تعداد كل خانوار :

تعداد جمعيت كل خانوار  شهرستان محمودآباد  طبق سرشماري سال 1390 ،   28173 نفر بوده است

تعداد بخش ها و روستاها :

اين شهرستان داراي 2 بخش مركزي و بخش سرخرود است .

 تعداد كل روستاها :

تعداد كل روستاها : 86 روستا

تعداد روستاهاي بخش مركزي : 46 روستا

 به نام هاي آهنگر كلا ، اسلام آباد ، بائوده سفلي ، بائوده عليا ، بوليده ، ترسياب ، تشبندان ، تلارم ، جونيكلا ، حسن آباد ، خوردونكلا ، زنگي كلا ، سنگ كتي ، سياركلا شوميا ، عشق آباد ، قصاب كتي ، كرچك نوايي ، كلوده ،‌كهلوكاج ، گالشپل ، گليرد ، گيلاپي ، مير علمده ، ناصر آباد ، آزادمون ، اهلم ، برنجده ، بونده ، تجكنار ، خشت سر ، شرفتي ، شورستاق  يوسف آباد ، آرم ، آهي محله ، ارمك كلا ، جوراكلا ، حربده ، خط آهي ، ساحل مهر ، سياهرود سر ، متوريج ، مرواريد دريا ، ميان كلمرز ، يمچي 

تعداد روستاهاي بخش سرخرود : 40 روستا

به نام هاي ابوالحسن آباد ، اسدالله آباد ، اسكنده ، افراتخت ، اورطه دشت ، بيشه كلا ، تازه آباد ، چهار افرا ، دريا سر ، رود پشت ، زرد آب ،‌سياهكلا ، عبدالله آباد ، عزت آباد ، علمده شرقي ، علمده غربي ، علي آباد ، فرامده ، كلمرز عليا ، كلوسا ،معلم كلا ، ملا كلا ، وازيك ، ولم عليا ، احمد آباد كليج سفلي ، احمد آباد كليج عليا ، اسلام محله ، افراسرا ، چاكسر ، حاجيكلا سفلي ، حاجيكلا عليا ، درويش آباد ، زنگي كلا سفلي زنگي كلا عليا ، سيرجارون ، علوي كلا مير ، كنس مرز ، گل محله ، ميرده سفلي ، ميرده عليا

معرفي كوتاهي از شهر محمودآباد

شهر محمودآباد كه مركز شهرستان محمودآباد مي باشد شهري است با سابقه كهن بندري اين شهر در شمال غربي شهرستان محمودآباد واقع است و موقعيت جغرافيايي آن 21 دقيقه و 52 درجه طول جغرافيائي و 25دقيقه و 36 درجه عرض چغرافيائي مي باشد و حدود 18 كيلومتر مربع مساحت دارد و طبق سرشماري سال 1375 جمعيت شهر به 19883 نفر رسيده است .

طبق آخرين نقشه شهر اين شهر از شمال به پايان محدوده تليكسر به طول 4 كيلومتر و از سوي خاور به طول 3 كيلومتر تا 20 دستگاه و از سمت باختر تا دانشكده فني مهندسي نفت به طول 3 كيلومتر كشيده شده است .

فاصله آن تا تهران 205 كيلومتر و تا آمل 20 كيلومتر است نزديكترين بندري است كه تهران را به درياچه خزر وصل مي كند و درحال حاضر داراي سه خيابان عريض و چندين خيابان فرعي است چون بحث مور نظر ما شهر محمودآباداست در مبحثهاي ديگر بطور گسترده در اين باره سخن به ميان خواهد آمد.

 نگاهي به تاريخچه محمودآباد

شهري كه اكنون در باره آن سخن مي گوئيم سابقه تاريخي آن به سال 1307 هجري قمري در زمان ناصرالدين شاه بر مي گردد. قبل از بازگو كردن تاريخچه محمودآباد بايد از آبادي ديگري بنام اهلم سخن به ميان آورده شود زيرا محمودآباد وارث و جانشين تمدن آباد است . اهلم اكنون كه در ه كيلومتري شمال غربي محمود آباد قرار دارد قصبه بسيارآبادي بود. چنانكه اكنون روستاهاي غرب شهرستان محمودآباد اهلمرستاق خوانده مي شود همواره در كتابهايي كه از مازندران نام برده شده نام اهلم همراه با ناتل و رستمدار آمده است . چنان بر مي آيد  كه قرن دوم هجري تا زمان افول ستاره اقبال آمل (تا زنان زنديه و افشار)‌اهلم براي آن شهر بزرگ پيش بندري فعال و پررونق بود. مكان قصبه اهلم دقيقا مشخص نيست اگر بندر بودن آن پذيرفته شود بايد مكانش نزديكتربه دريا باشد زيرا اكنون اهلم تا دريا فاصله دارد. وجود يك آبادي بزرگ مثل خشت سر همراه با امامزاده صالح با سابقه طولاني اين ظن را بر مي انگيزد كه شايد اين روستا در گذشته اهلم بوده يا به طريق با آن قصبه آباد ارتباط تنگاتنگ داشته است . گذشته از اهلم بايد در شرق محمودآباد كنوني از بندري بنام دريابار نام برد كه بندري فعال بود . كه اكنون مكان دقيق آن مشخص نيست تمام اين مطالب گوياي اين واقعيت است كه محمود آباد كنوني از دير باز توانايي بندر شدن را دارا بود.

اما شهري كه اكنون محمود آباد خوانده مي شود سابقه و. گذشته آن به زمان سطنت ناصرالدين شاه بر مي گردد . قبل از زمان ناصرالدين شاه بزرگترين  آبادي منطقه تليكسر بود كه در آن روزگار محل بود و پاش و سكني مالكان منطقه و مكان رتق وفتق امور بود . به اين دليل در آن حوزه علميه و مسجد جامع بزرگي قرار داشت .

روستاي محمود آباد در زمان ناصرالدين شاه بسيار كوچك بود كه اين منطقه در مكاني كه اكنون از مركز شهر به سمت شرق كشيده مي شود واقع بود. دقيقا زمان پيدايش اين روستا معلوم نيست اما در شرق محمودآباد كنوني رودخانه اي نسبتا بزرگ بنام چايرود وجود داشت با آبادي زيادي در اطراف آن .

در مسير اين رود شش روستاي بزرگ ديگر بنامهاي كلاهه شيربار نهك كش بند كلا پيدسرا و تشبندان قرار داشت كه تبر آباد بر اين مناطق مركزيت داشت و در همين تبر آباد كارخانه بزرگ چوب بري ساخته شده بود كه از چوبهاي انبوه جنگل اطراف استفاده مي شد و همين كارخانه بيشترين چوبهاي تراوس براي ريلهاي راه آهن محمودآباد به آمل را فراهم آورده بود.

آبادي تبر آباد بسيار پر رونق بود و محدوده آن تا دهانه رودخانه شهرود امروز امتداد داشت . محمودآباد فعلي جزء محدوده تبر آباد بود. جا دارد كه نام باستاني تبر آباد بار ديگر با نام فراگيرنر نبرستان احيا شده و براي عموميت يافتن شهرستان بر روي (اين ) شهر گذاشته شود. تبرآباد محل زتدگي تيولدار منطقه بود و از آنها قصرهاي  بزرگ بجا مانده بود سه قصراز همه مهمتر بود كه بترتيب : قصر دو برادر بنام پولا و هولاخان و قصر سومي بنام نرگس خاتون (نرگس تپه ) از همه معروفتر بودند .

 چرا محمود آباد بعنوان بندر از روزگاران گذشته مورد توجه بود؟

براي بررسي اين موضوع بايد به دو مسئله توجه كرد . نخست موقعيت داخلي و دوم تحولات خارج از كشور. در رابطه با تحولات خارج از كشوربايد نگاهي به داخل امپراتوري روسيه بيندازيم زيرا كه در آن روزگار امپراتور روس براي سهولت در امر تجارت راه آهن سراسري را از مسكو تا قفقاز و از مسكوتا سيبري ومرز چين در دست ساخت داشت كه راه آهن مسكو به آستاراخان و تاشكند و از آنجا به مرزهاي چين كشيده مي شد. و از سوي ديگر راه آهن قفقاز از مسكو به كيف و از كيف به تفليس و از تفليس به بادكوبه (باكو)  ‌امتداد مي يافت و بعنوان يك راه آهن و راحت تجاري محسوب مي شد و محمد حسن خان كه تاجري آگاه و جهانديده بود از اين موضوع آگاهي داشت و مي خواست براي پيشرفت امر تجارت از اين امكانات استفاده كند . زيرا در مكاتبات بين امين الضرب و ناصرالدين شاه به اين امر توجه شده بود.

درآن زمان مال التجاره اي كه براي ايران از اروپا مي آمد هم مسير طولاني دريايي را طي مي كرد و هم در داخل مرزهاي ايران در جنوب از هجوم مردان قبايل در امان نبود پس بندري مثل ناصريه (محمودآباد ) ميتوانست هم با اتصال به بندر باكو از راه قفقاز به اروپا بهره گيرد و هم با اتصال به بندر كراسنووسك از راه آهن ماورالنهر بهره مند گردد.

در هر صورت در سال 1308 محمودآباد به همراه چند شهر در مازندران مثل علي آباد شاهي (قائم شهر ) مشهد سر(بابلسر) تبرآباد (محمودآباد) دهنو (نوشهر) و سخت سر(رامسر) مورد توجه قرار گرفت .

در محمود آباد نقشه شهر پياده شدو سه خيابان كشيده شد و نيز بعلت مركزيتي كه داشت كم كم به مركز بخش تبديل گرديد و بعنوان بخش 1 شهرستان آمل شناخته شد اين بخش از سولده (غرب محمودآباد) تا فريدونكار (شرق محمودآباد) كشيده مي شد و دهستانهاي اهلمرستاق هرازپي دابو و قسمتي از نور يعني از امير آباد تا سولده (نور) امروز را در بر مي گرفت . در زمان رضا شاه براي سرپرستي هر بخش بجاي بخشداري كار پردازي ايجاد گرديد و از سال 1312 رسمآ كارپردازي محمودآباد كه حكم بخشداري داشت مشغول به كار شد و اولين كارپرداز آن موسي خسروي ‌دومين آن يزداني و آخرين آن علي شيزاد بودند . هر كارپردازي (بخشداري ) از چند بلوك  و هر بلوك از چند ده تشكيل مي شد هر بلوك از يك سر بلوك و هر ده را يك كدخدا اداره مي كرد بخش 1 (‌محمودآباد ) از 7 بلوك  تشكيل شده بود . در اين دوره چند اسلكه جديد در شهر محمود آباد تاسيس شد منتهي با ظرفيت كمتر.

محمود آباد اكنون مركزيت يافته بود. در مغرب محمودآباد كارخانه بزرگ و مدرن شاليكوبي ايجاد شد كه سه عدد از اين كارخانه در شمال ايران ساخته شد كه اين كارخانه ها در رشت محمودآباد و شاهي ( قائمشهر) بنا گرديده بود. چون بيشتر صادرات برنج مازندران و گيلان به روسيه و بندر بادكوبه صورت مي گرفت  بدين منظور اسكله اي چوبي ساخته شده بود كه محل اسكله در شمال غربي  استراحتگاه كارگران وزارت كار واقع مي گرديد و چون كارخانه در مغرب اسكله ساخته شده بود و بين اسكله و كارخانه شاليكوبي رودخانه شهرود قرار داشت بر روي رودخانه پلي ايجاد گرديده بود و ريلي از كارخانه تا اسكله امتداد مي يافت و بدين ترتيب برنج هاي  استحصالي از شاليكوبي  به كنار اسكله  حمل مي كردند . سپس با كرجيها آنرا به كشتي هاي بخاري(پراخوت ) مي رساندند تا از آنجا به شوروي حمل گردد. در ضمن دو انبار بسيار بزرگي در محمودآباد احداث گرديده بودكه يكي در جوار كارخانه شاليكوبي بطول 100 متر و ديگر انبار 60 متري كه در شرق دبستان انقلاب امروز واقع بود كه توليدات منطقه مثل برنج و كنف كه از همه مهمتر بودند خريداري و انبار مي گردند و برنج را به شوروي  صادر مي نمودند.

براي سهولت امر صادرات ساختمان گمرك را احداث كردند كه محل آن همين دبستان انقلاب امروزي است زماني اداره فعال گمرك بود . در اطراف شهر محمود آباد دوباره پرورش كرم ابريشم شروع شد كارگاه مدرن پيله كشي (پيله خانه ) در جوار كارخانه شاليكوبي احداث گشت كه پيله هاي كرم ابريشم پس از آماده شدن از آنجا به كارخانه ابريشم بافي چالوس  ارسال مي گرديد.

چون محمودآباد به  مركز  بخش  بزرگي تبديل شد در راه  توسعه آن فعاليتهاي  گوناگون صورت گرفت كه مي توان از جمله اين اقدامات ايجاد كارخانه برق براي روشنايي شهر ايجاد ادارات از جمله دفتر املاك اداراه طرق كه مركزيت غرب مازندران را داشت و مراكز انتظامي و مرزباني و جنگلباني و ...... را نامبرد. و نيز براي توسعه شهر نشيني در مسير وقفي رود و خيابان تازه تاسيس كه از ساختمان نآمين اجتماعي امروز شروع مي شد و تا به درمانگاه هفتم تيرامتداد مي يافت . خانه هاي جديدي پس از خراب كردن خانه هاي قديمي  در محل آنها احداث گرديد و مردم را تشويق به سكونت در آن مي كردند اما  به دو دليل اين خانه ها از طرف بوميان با استقبال روبرو نشد . نخست اينكه بوميان به خانه ها سنتي خود علاقه چند ساله داشتند و آن را به زندگي در خانه هاي مدرن ترجيح مي دادند و دوم به كشف حجاب بر مي گشت كه در شهرها چادر و روسري از سر زنها بر مي داشتند و زنان مسلمان بهتر مي ديدند كه زندگي شهري را رها كرده و به روستاها پناهنده شوند در نتيجه مهاجران جديدي از شهرهاي اطراف به محمودآباد كوچ كرده و در اين خانه هاي نوساز مسكن گزيدند . خيابان ديگري نيز از روبروي پاسگاه انتظامي امروز به طرف جنوب كشيده مي شد و تا پل وقفي رود ادامه داشت و در مسير اين خيابانها مغازه هائي ساخته شد كه هنوز پا بر جاست از روستاهاي اطراف افرادي را كه سر شناس تر بودند به آنجا كوچ مي دادند. تعدادي ساختمانهاي مدرن تر نسبت به آن خانه هاي ياد شده كه در بين مردم به قصر معروف بود ايجاد شد كه معروفترين آنها قصر شاه وليعهد و چايخانه  شاه شهرت داشت كه تعدادي از آنها در هاضمه زمين خواران جاي گرفت .

محمودآباد پس از شهريور سال 1320

پس از شهريور سال 1320 ديگر آن التهاب و جوشش به سردي گردانيد و اين امري مسلم بود زيرا كه ضعيف شدن حكومت مركزي و از هم پاشيدن آن سيستم و نظامي كه ترقي و اقتصاد را پيش مي برد . وقفه در كار عمراني بوجود آوردو محمود آباد نيز نمي تواتست از اين امر كلي مستثني گردد و در نتيجه يا بسيار از طرح سازندگي از رونق افتاد و يا بسيار كند شده بود تا اينكه پس از تثبيت اوضاع كلي عمران آبادي در سراسر ايران شروع شد و شهر محمودآباد نيز دوباره مورد توجه قرار گرفت . در سال 1335 در شهر محمودآباد شهرداري ايجاد شد و در آغاز كار براي شهرداري سرپرستاني تعيين شدند كه عبارت بودند از آقايان مجد پنجه اي و وحدت پناه . و پس از تشكيل انجمن شهر در سال 1338 آقاي كريم سعيدي بعنوان شهردار انتخابي مشغول بكار شد . از آن تاريخ دو باره محمودآباد  شروع به پيشرفت نمود از آنجا كه محمودآباد شهري بندري بود پيشرفت آن شتاب گرفت و با تصويب وزارت كشور در سال 1351 اين منطقه به بخش تبديل گرديد. و بخش جديد از دابوي شمالي ‌هراز پي شمالي و اهلمرستاق شمالي تشكيل مي شد كه به بخش هراز معروف گشت و شهر محمودآباد به عنوان مركز آن بخش انتخاب شد. دهستان اهلمرستاق به مركزيت كلوده ‌دابوي شمالي به مركزيت سرخرود و هرازپي شمالي به مركزيت بيشه كلا ‌اين بخش را تشكيل مي دادند و چون محمودآباد منطقه بزرگ كشاورزي بود و بعلت اهميت ارتباطي اقتصادي و صنعتي كم كم  استعداد شهرستان شدن را پيدا كرد و با تلاش مسئولان شهر محمودآباد در سال 1370 به شهرستان تبديل گرديد . اولين شهردار محمودآباد بعد از شهرستان شدن آقاي سيف ا... فرزانه و اولين فرماندار آن مهندس طبري بود.

 

معرفی شهرستان نور

شهرستان نور

5/3درصد جمعيت استان را دارد. نور كه تاچند سال قبل سوده ناميده مي شد از شهرستان مهم رستمدار و يكي از مراكز ملوك استندار و رستمدار، بخشي    ميان رويان و مازندران بوده است. مراكز ديدني آن عبارتند از :

قلعه پولاد بلده ، بقعه متبركه آقا شاه بالو زاهد آملی ، بقعه متبركه جمشيد كيا سلطان، خانه نيما در بلده ، پل خشتي نور و تكيه تاكر...

شهرستان نور به لحاظ توسعه صنعتي و گردشگري شرايط ممتازي در استان پيدا كرده است. محصول غالب كشاورزي منطقه، برنج مي باشد.

  شهرستان نور با وسعت 974/2 کیلومتر مربع و با حدود 100 هزار نفر جمعیت متشکل از دو قسمت کوهستانی و جلگه ای است و بین موقعیت جغرافیایی 26/51 طول شرقی و 47/36 عرض شمالی قرار گرفته است. بلند ترین کوه ؛ قله آزاد کوه با ارتفاع 4721 متر و مهمترین رودها ؛ رود نور و لاویج رود می باشد. از لحاظ پوشش گیاهی شهرستان نور به سه قسمت تقسیم می شود که شامل جلگه ای با جنگل و مزارع برنج ؛ کوهستانی شمالی با پوشش جنگلی انبوه و کوههای مرکزی و جنوبی با پوشش گیاهی ضعیف.این شهر در چند سال اخیر از آمل جدا شده و به عنوان یک شهرستان مستقل شده است.

  

سابقه تاریخی

  از آنجا که تاریخ نور در طی قرون گذشته تا عصر قاجار جدا از شهرستان های نوشهر و چالوس نیست ؛ نواحی شرقی رویان و رستمدار ؛ امروزه بنام نور خوانده می شود ؛ ریشه این نام به تحقیق مشخص نیست . در منابع قرن8-7 هجری در شرح وقایع تاریخی به نام قلعه نور و اطراف آن بر می خوریم. در عصر صفوی این نام به اطراف تعمیم یافت تا در عصر ناصری کل نواحی کوهستانی و جلگه ای؛ نور نام گذاری شد. ریشه نام نور را به رود نور و درخشش آب آن و قلعه نور مربوط می کنند. با ورود اسلام ؛ مردم نور با تأسّی جستن از اهل بیت (ع) به دین اسلام مشرف و تشیّع را بر حق گرفتند و در تاسیس دولت شیعی علویان طبرستان به همراهی دیگر نواحی رویان و ناتل نقش فعال در حمایت و ظهور این دولت داشتند.

پیش شماره و کد تلفن شهرها و شهرستان های استان مازندران

پیش شماره و کد تلفن شهرها و شهرستان های استان مازندران

 

آب اسک	0122322
آبگرم	0122336
آری	0111282
آغوزبن بابل	0111327
آغوزگله	0152742
آکند/پنبه زارکتی	0151352
آلاشت	0124533
آلوکنده/حاجی محله	0152586
آمل	0121
آهنگرکلا	0111362
آهنگرکلا/شهدای/دابو/مرزنگو	0121345
آهودشت	0122526
آهی محله	0122724
آیت محله	0124343
ابوالحسن کلا	0111312
ابوخیل ارطه	0123219
اتو	0124547
اجارستاق	0151386
اجوارکلا	0121311
احمدآباد/کلیج	0122755
ارات بن	0124534
ارضت	0152683
ازباران	0112575
ازنی	0152754
اسب چین	0192475
اسب شورپی	0111235
اسبوکلا	0111212
اسبوکلا/ولاشد	0151342
استخرپشت	0152454
اسرم/جامخانه	0151233
اسکنده/وازیک	0122753
اسکومحله/امامزاده عبداله	0121242
اسلام آباد	0151232
اطرب/بهزادکلا	0152572
اکراسر	0192546
المشیر	0123218
اله رودبار	0111357
اله شاه/علی آباد	0111364
امام/ده	0152557
امامزاده/قاسم	0192439
امره	0151345
امیرآباد	0152545
امین آباد	0111238
اناده	0122538
انارمرز	0124336
انجیلسی	0111479
اندوار	0121346
اندیکلا	0111234
اهلم/آزادمون	0122743
اوارد	0152687
اوجاک	0121253
اوجامحله	0151355
اوجی آباد	0121314
اورست/مالخواست	0152732
اوزکلا	0122427
اومال/بریجان	0152442
ایثارده	0192458
ایرا	0122338
ایل وکلا	0122458
ایوک/بورخیل	0124434
ایول	0152748
بائوده سفلی	0122762
بائیکلا/شهیدآباد	0111207
بابل	0111
بابل پشت	0112538
بابلسر/دریاکنار/باقرتنگه	0112522
بادله	0151234
بالااحمدچاله پی	0111366
بالابازیار	0111358
بالامیرکلا	0111348
بانصرکلا	0121268
بایجان	0122332
بایع کلا	0152582
برجنده/شرفتی	0122765
برسه	0192437
برگه	0151245
برما	0152738
بزمین آباد	0151238
بشل/چاکسر	0124433
بطاهرکلا	0122457
بلده	0122422
بندر/امیرآباد	0152546
بنفشه ده	0122527
بهشهر	0152522
بهنمیر	0112535
بورخانی	0124445
بولی کلا/درویش خیل	0111315
بیزکی	0124348
بیشه بنه	0152672
بیشه سر	0111313
بیشه کلا	0122738
پائین کلا	0151384
پاجی/میانا	0152775
پاشاکلاآمل	0121312
پاشاکلادودانگه	0152785
پاشاکلاساری	0151316
پاشاکلاکسلیان	0124538
پاوند	0152689
پایین احمدچاله پی	0111367
پردمه	0122353
پردنگون	0192283
پرکلا	0152678
پل سفید	0124522
پل کرات	0191214
پلور	0122324
پنبه چوله	0151368
پنجاب	0122352
پهناب	0124345
پهنه کلا	0151353
پوروا	0152589
پوست کلا	0111283
پول	0191335
پی قلعه	0192263
پیته نو	0152682
پیچاکلا	0111318
پیشنبور	0192274
پیمود	0122657
تازه آباد	0152583
تازه آباد/سپاه	0151242
تاکر	0122435
تلمادره	0152744
تلوک	0152782
تمسک/سرخکلا	0121256
تمل	0192544
تنکابن/خرم آباد	0192422
تنگه لته	0151365
تیرکلا/ماچک پشت	0151363
تیله نو	0152642
جلیکان علیا	0122548
جلیل آباد/کراتچال	0192459
جنت رودبار	0192534
جواهرده	0192533
جوربند	0122525
جویبار	0124322
چاری	0111218
چالکرود	0192537
چالوس	0191222
چالیسیو	0122638
چرته	0192556
چفته کلا	0123214
چل	0122432
چلمردی	0152585
چلندر	0191314
چمان	0152584
چمستان	0122522
چورت	0152737
حاجی کلابزرگ	0122754
حریث	0192287
حسن آباد	0122655
حسین آباد/لله مرز	0152543
حسین آباد/لیتکو	0121263
حمیدآباد	0151354
حیرت	0191356
خارکش	0151344
خال خیل	0152735
خانه دریا	0122742
خانه سرمرز	0151366
خجیرکلا	0122456
خرم آباد	0151215
خرماکلا	0123212
خزرآباد	0151346
خشت سر	0122727
خشرودپی	0111252
خشکرود	0112547
خطیرکلا/باغدشت	0123213
خلیل محله	0152643
خورشید	0152573
خیره سر	0191328
خیرود/مزگاه	0191312
خیرودکنار/سیدعلی کیا	0191315
دارابکلا	0151378
دارکلا	0122545
دازمیرکنده	0151356
دامیر/دینک	0151318
درازکلا	0111363
دراسرا	0192469
درزی کلا/کریم کلا	0111343
درزیکلاآخوندی	0111214
درونکلای شرقی	0111337
درونکلای غربی	0111335
دلسم/ویسر	0191382
دنگ پیا	0121257
دنگ سرک	0151364
دوک/زیلت	0123311
دونا	0122452
دونکوه	0122648
دونه چال	0124327
دونه سر	0111346
دینارسرا	0192455
دینان	0122335
دیوا	0111254
دیودشت	0111237
دیوکلا	0123317
رئیس آباد	0121247
رئیس کلا	0124438
رامسر	0192522
رزکه	0121258
رزن	0122453
رستم رود/ایزدشهر/آکامشهر	0122623
رستم رود/ایزدشهر/آکامشهرمخابراتی	0122644
رستم کلا	0152536
رسکت	0152784
رکابدارکلا	0123217
رکن کلا	0124338
رمنت	0111314
رودبار/اورطشت	0121248
رودبست	0112545
رودگر/پل سرا	0192476
روشن آباد	0111217
رویان	0122624
ریحان آباد/ولمازو	0152664
ریکنده	0123318
رینه لاریجان	0122325
زاغمرز	0152535
زاهدکلا	0112586
زرگرمحله/آرادکلا	0111236
زرندین	0152576
زرین آباد	0151362
زوارده	0111275
زیارت کلا	0152588
زیدسفلی	0151237
زیراب	0124535
سائیچ محله	0121235
ساروپسند	0152668
ساری	0151
سرخ کریه	0152688
سرخرود	0122728
سرخکلا/شهرک/فرهنگیان	0151212
سرکا	0192272
سرکت	0151387
سرلیماک	0192547
سروکلا	0124332
سعادت آباد	0122532
سعیدآباد	0152743
سفیداب	0192479
سفیدتمشک	0192536
سلطان محمدطاهر	0111317
سلمان شهر	0192482
سلمل	0192554
سلیاکتی	0122634
سلیمان آباد	0192452
سما	0191354
سمسکنده	0151372
سنارسفلی	0192285
سنگ تراشان	0151374
سنگتاب	0124273
سنگچال	0121236
سنگده	0152772
سه کیله	0152592
سوا	0122343
سوتکلا/دادکلا	0152774
سوته/فریدون کنار	0112574
سوچلما	0152453
سوربن/برارده	0151248
سورک آمل	0121243
سورک ساری	0152422
سیاهدشت	0152786
سیدابوصالح	0123319
سیدمحله	0151343
شارقلت	0124442
شاندشت/شنگلده/وانا	0122337
شاه کتی	0121306
شرفدارکلا	0151313
شهرک صنعتی/آمل	0121230
شهرک صنعتی/بهشهر	0152555
شهرک صنعتی/دانیال	0192494
شهرک/صنعتی/ساری	0151383
شهرک/نمک آبرود	0191218
شهنه کلا	0121255
شوبکلا/معلم کلا	0111342
شورکا	0124342
شومیا	0122763
شیخ محله	0122346
شیرخوارکلا	0124247
شیرکلا	0122528
شیرگاه	0124422
شیرود	0192447
صاحبی	0151377
صالحان	0191334
صفرخیل/میارکلا	0151348
صلاح الدین کلا/ونوش	0191317
صنایع/چوب/کاغذساری	0151388
طارسی کلا	0123216
طبقده	0151235
طوسکلا/سیاوشکلا	0152575
طوقدار	0151347
طوله سرا	0112578
عالمکلا	0124443
عالیکلاآهی	0121267
عباس آباد	0192462
عبداله آباد	0122752
عرب خیل	0112532
عزت الدین	0151258
عزت/منوچهرکلا	0191372
عزیزک	0111354
عسگرآباد	0152547
عظیمیه چالکش	0192445
علویکلا	0191362
علی آباد/آمل	0122535
علی آباد/ساری	0152776
علی آباد/عسگرخان	0191311
عیسی خندق	0151227
غریب محله	0152685
فریدون کنار	0112565
فریم	0112582
فریمک	0152593
فقیه آباد	0192478
فلورد	0124532
فولادکلابابل	0111328
فیروزکلاآمل	0121266
فیروزکلاچالوس	0191332
فیروزکنده	0151213
قائم شهر	0123
قائمیه	0121347
قادیکلاچهاردانگه	0152736
قادیکلای بزرگ	0123314
قراخیل	0123211
قرتیکلا	0151381
قره تپه	0152532
قلعه پایان	0152666
قلعه سر	0152443
قلعه کش	0121234
قلعه گردن	0192442
کاردرکلا	0111376
کاردگرمحله آمل	0122637
کاردگرمحله بابل	0112577
کارکنده	0151385
کارمزد	0124537
کاظم بیگی	0111344
کاظم کلا	0192474
کترا	0192472
کتی لته	0124426
کجور	0191345
کردکلا/کوهی خیل	0124346
کردیچال	0192275
کرسب/مسکوپا	0152778
کرسی	0122455
کرفون	0112552
کرکنار	0111347
کشتله	0111352
کشتی سازی/ایران صدرا	0152552
کشکسرا	0191212
کشکوه	0192432
کلا	0152674
کلارآباد	0192492
کلاردشت/حسن کیف	0192262
کلارستاق	0191229
کلاگرده	0152747
کلاگرمحله	0111368
کلت	0152578
کله بست	0112557
کله مرز/رودپشت	0122744
کله نو	0192282
کلوده	0122733
کلیج خیل	0124428
کلیکسر	0121313
کمانگربرسمنان	0111211
کمانگرکلا	0121318
کمربن	0122438
کمرود	0122442
کمیشان	0152574
کنس مرز	0122758
کنیم	0152734
کورکورسر	0191322
کوکده	0121265
کوهپر	0191348
کوهسارکنده	0152579
کوهستان/آسیابسر	0152544
کیاسرچهاردانگه	0152722
کیاکلا	0124337
گالشپل	0122778
گاوان کلا/سیدکلا	0111332
گاوبر	0192435
گتاب	0111345
گرسماسر	0192552
گزنک	0122327
گل علی آباد	0192456
گلما	0151315
گلندرود	0122652
گله محله سیرجارون	0122745
گلوگاه بندپی	0111272
گلوگاه ساری	0152622
گلیجان	0192457
گلین/چی لی لی سر	0192543
گنج افروز	0111215
گویتر	0192278
گیله کلا/باریک آبسر	0151376
لاجیم	0124437
لاریم	0124335
لاسم	0122354
لاشک	0191342
لالا	0152733
لاویج	0122533
لتاک	0192446
لتینگان	0191327
لرگان	0191344
لشتو/لزربن	0192453
لشکنار	0191337
لله بند	0124542
لمراسک/تیرتاش/سراج محله	0152665
لنگر	0152746
لیماک	0192567
لیند	0124544
ماکران	0151246
ماهفروجک	0151375
ماهفروزمحله	0151382
متکازین	0152686
محمدآباد	0121238
محمدآباددودانگه	0152762
محمودآباد	0122773
مرزن آباد	0192273
مرزیکلا/بابل کنار	0111356
مرگاو	0152783
مرمت	0151367
مریج محله	0121245
مزید	0122454
مشک آباد	0124352
معلم کلا	0122748
ملک خیل	0123215
مهدی رجه	0152663
موزیکله	0111316
میانده	0124347
میانگله/چناربن	0152577
میخران	0121212
میخساز/کندلوس	0191336
میررودپشت	0111213
میناک	0122436
ناحیه	0122428
ناندل	0122342
نانواکلا	0122542
نج	0122448
نسن	0122444
نشتارود	0192466
نشل	0121344
نعمت آباد	0192438
نکا	0152562
نمار	0122345
نوا	0122328
نوائی محله	0112573
نوذرآباد	0152534
نور/علمده	0122622
نوسر	0122348
نوشهر	0191323
نوشیروانکلا	0111365
نیاک	0122334
نیالا	0152684
نیچکوه	0191346
نیرس	0191352
نیم ور	0191338
هچیرود/هرطه کلا	0191216
هریکنده	0111216
هشتل	0121316
هلیدشت	0111353
هولار	0151357
واز	0122647
ورازان	0122447
ورسک	0124526
ورکاده	0121342
ورکلا/ورندان	0151247
ورمتون	0111247
وری	0152752
وسطی کلاآمل	0121309
وسطی کلاقائم شهر	0123316
ولشکلا	0151373
ولوجا	0151236
ولوکلا	0111355
ولی آباد	0192448
ولیکرودپشت	0112548
ولیکستان	0192495
یالرود	0122434
یخکش	0152673
یمچی متوریج	0122757
یوش	0122433

معرفی شهرستان جویبار

شهرستان جویبار از شهرهای ساحلی در مرکز استان مازندران می باشد شهرستان جویبار با 6/2 درصد جمعیت مازندران و حدود 300 کیلومتر مربع، پیشتر بخشی از شهرستان قایم شهر بود و در سال ۱۳۷۶ به شهرستان تبدیل شد.

میدان کشتی در ورودی شهر

مشخصات جغرافیایی جویبار در استان مازندران : شهرستان جویبار یکی از شهرستانهای مرکزی استان مازندران است. مرکز این شهرستان، شهر جویبار است.مختصات جغرافیایی آن ۴۷ ۵۲ تا ۵۸ ۵۹ ۵۲ طول شرقی از نصف النهار مبدا و ۳۳ ۳۶ تا ۴۷ ۳۶ عرض شمالی است.حدود آن از شمال به دریای مازندران از جنوب به شهرستان قائمشهر از شرق به شهرستان ساری واز طرف غرب به شهرستان بابلسر می‌رسد.

 

 

طبق آمار سال 1385جمعیت شهرستان جویبار ۷۲۶۶۵ نفر بوده ‌است و ۶۸٪ جمعیت در نقاط روستایی سکونت داشته‌اند. از این تعداد ۵۲۳۸۴ نفر باسواد بوده‌اند. همچنین نرخ بیکاری در این شهرستان در حدود ۶.۵ درصد است.

درسال ۱۳۸۸ در این شهرستان درحدود ۱۷۵ واحد آموزشی در مقاطع مختلف تحصیلی در حال آموزش به ۱۳۰۰۰ دانش آموز می‌باشند. همچنین دو مرکز آموزشی دانشگاهی شامل دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه پیام نور نیز در شهرستان جویبار با دارا بودن حدود 2500 دانشجو در حال فعالیت می باشند.

جمعیت شهر جویبار در سال ۱۳۸۵، برابر با 27117 نفر بوده است .شهرستان جویبار دارای 75 روستا می باشد.

 طبق تقسیمات کشوری دارای دو بخش گیل خواران و مرکزی و ۴ دهستان حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع وسعت بوده‌است.

• بخش گیل‌خوران  شامل دو دهستان چپکرود و  دهستان لاریم و نیز شامل شهر  کوهی‌خیل میباشد.
• بخش مرکزی شهرستان جویبار  دارای دو دهستان حسن‌رضا و سیاهرود  و همچنین شهر جویبار میباشد.

منبع:به نقل از سایت مجازی جویباری ها

معرفی شهرستان نوشهر

 

نوشهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.شهر نوشهر مرکز شهرستان نوشهر در استان مازندران است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۰٬۵۷۸ نفر بوده‌است .

قدیمی ترین نام نوشهر سنگ تجن می‌باشد.آغاز شکل گیری نوشهر از روستای گردکل و منطقه شهر پشت بوده است که در مجاورت رودخانه گردکل در شمال مسیر راه سرتاسری کناره قرار داشته است . در زمان قاجار به لحاظ نزدیک بودن این روستا به دریا و مناسب بودن ساحل آن جهت پهلوگیری شناورهای تجاری مورد توجه شخصی بنام خاچیک قرار گرفت . و این منطقه محل مناسبی برای مبادله و حمل و نقل کالا میان ایران و روسیه شوروی و سبب رونق فعالیتهای مختلف اقتصادی گردید . پس از مدت زمانی مورد توجه حبیب اله خان سردار خلعتبری تنکابنی(پدر سپهسالاراعظم تنکابنی؛درآن زمان نوشهربامحوریت کجورقسمتی ازتنکابن محسوب می‌شد.) قرار گرفت که بجهت آغاز فعالیت های عمرانی به حبیب آباد معروف شد سپس به دهنو و در سال ۱۳۱۸ هجری شمسی و در زمان پهلوی اول با ایجاد بندر نوشهر و یک سلسله اقدامات عمرانی با هویت شهری در کنار بافت روستائی به نوشهر تغیر نام یافت . بنابراین علل عمده استقرار و پیدایش شهر نوشهر در این منطقه را می‌توان وجود رودخانه‌های متعدّد، نزدیکی آن به دریا، کوتاه بودن فاصله اش به تهران و موقعیت مناسب ساحل آن برای پهلوگیری شناورهای تجاری و حاصلخیزی اراضی اطرافش دانست.

نوشهر در طول جغرافیایی ۵۱٫۳۰ درجه شمالی و ۳۶٫۳۹ درجه شرقی فرار دارد. شهرستان نوشهر از شمال به دریای خزر ، از جنوب به رشته كوههاى البرز ، از شرق به شهرستان نور و از غرب به شهرستان چالوس متصل است . ارتفاع آن از سطح دریا ۲٫۹− متر است. نوشهر دارای دو بخش مرکزی و کجور است.

آثار و مناطق دیدنی

بندر نوشهر

• پلاژ شهرداری نوشهر

• بازار روز نوشهر که شرایط خاص بنایی آن و همچنین بازار ماهی فروشان و نحوه فروش ماهی به سبک چوب زدن که در این بازار انجام می‌شود

و همچنین پیست کارتینگ، خیابان فرودگاه، باغ نوید و ...

حمل و نقل

بندر نوشهر یکی از مهمترین بنادر اقتصادی و تجاری ایران است که سالانه حجم زیادی کالا از طریق این بندر مبادله می‌شود. این بندر نزدیکترین بندر به پایتخت ایران (تهران) است و مجهز به خطوط هوایی است. فاصله این بندر تا تهران ۲۰۰ کیلومتر است.

فرودگاه نوشهر

فرودگاه نوشهر در سال ۱۳۳۲ بصورت يك باند خاكي ساخته شده و در سال ۱۳۶۲ ترمينال جديد در آن افتتاح شد،مساحت اين فرودگاه ۵۸ هكتار است و با باندي به طول دو هزار و ۱۵۰ متر قابليت پذيرش هواپيماهاي متوسط پيكر را داراست. در حال حاضر فرودگاه نوشهر دارای پروازهای هفتگی( سه شنبه و جمعه ) به تهران و مشهد می‌باشد.

مراکز آموزشی

دانشگاه علوم دریایی امام خمینی و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در این شهر واقع است.همچنین دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر و چالوس،دانشگاه پبام نور و دانشگاه غیر انتفاعی مارلیک نیز در این شهر واقع است.

ورزش

تیم فوتبال شموشک نوشهر در این شهر قرار دارد. کیانوش رحمتی، بهمن طهماسبی، رضا سیم‌خواه و حسن رنگرز از ورزش‌کاران معروف اهل این شهر هستند.

منبع:به نقل از سایت فرمانداری نوشهر